در پنل دوم انجمن تجارت الکترونیک که با عنوان «چشمانداز توسعه تجارت اجتماعی» بعد از ظهر سهشنبه برگزار شده بود، مسعود طباطبایی (مدیرعامل دیجیکالا)، متین ارشادی (CMO تپسیشاپ)، علی بابایی (مدیرعامل ترب) و حسین حیدر (مدیرعامل تکنوگروپ) سخنرانی کردند.
در این مراسم که با محوریت بررسی وضعیت تجارت الکترونیک و سهم تجارت اجتماعی (سوشال کامرس) برگزار شده بود، مسعود طباطبایی، مدیرعامل دیجیکالا، با تأکید بر رشد چشمگیر بازار غیررسمی و شبکههای اجتماعی اشاره کرد:
بازار سوشال کامرس و بهویژه اینستاگرام با وجود فیلترینگ، رشد بسیار جدی داشته است. بررسی دستهبندی کالاها نشان میدهد ۶۵ تا ۷۰ درصد کالاهایی که در این بسترها عرضه میشوند، به دلیل محدودیتها در پلتفرمهای رسمی امکان عرضه ندارند؛ مانند برندهای پوشاک و آرایشی که اجازه فروش در پلتفرمهای رسمی را دریافت نکردهاند. از سوی دیگر، الزام به پرداخت مالیات بر ارزش افزوده و مالیات بر درآمد برای پلتفرمهای رسمی، امکان رقابت برابر با بخش غیررسمی را سلب کرده است.
او در ادامه افزود: «امروزه پلتفرمهای رسمی بازار را به شبکه غیررسمی واگذار کردهاند. متأسفانه ناامن شدن بسترهای رسمی و محدودیتها باعث شده مردم به سمت بسترهای غیررسمی سوق پیدا کنند؛ بسترهایی که حتی سطح خدمات و پاسخگویی پایینی دارند و حقوق مصرفکننده در آنها رعایت نمیشود. اگر شرایط برابر و منصفانهای برقرار شود، اتصال و همکاری میان پلتفرمهای رسمی و تجارت اجتماعی میتواند منافع متقابلی برای کسبوکارها، مردم و حتی دولت از طریق شفافیت مالیاتی ایجاد کند.»
اطلاعات فروشندگان آنلاین را از ما درخواست کردهاند
طباطبایی درباره فشارهای موجود برای دریافت اطلاعات فروشندگان گفت:
سازمان امور مالیاتی و رگولاتور به ما فشار میآورند که تمامی اطلاعات فروشندگان را با جزئیات کامل در اختیارشان قرار دهیم. این ایجاد فضای ناامن باعث میشود فروشندگان از بسترهای شفاف خارج شده و به سمت اینستاگرام و روشهای غیررسمی مانند کارتبهکارت کوچ کنند. پیشنهاد ما به دولت این است که به جای ناامن کردن فضا، یک دوره تشویقی (مثلاً معافیت مالیاتی ۴ یا ۵ ساله) برای فروشندگان آنلاین رسمی در نظر بگیرند تا کسبوکارشان بزرگ شود و به درآمد برسد؛ در این صورت در آینده همه آنها به صورت خودکار مالیات خواهند پرداخت. من نمیتوانم بگویم که هیچ کدام از این فشارها را نشنیدهایم اما خیلی پیچیده است.
کسی در دولت جرأت تغییر قانون واردات را ندارد
او همچنین درباره فشارها برای قانونی که برای ممنوعیت واردات وجود داشته، رسماً منقضی شده و مصوبهاش دوره مشخصی داشته است، اما کسی در دولت جرأت اعلام یا تغییر آن را ندارد؛ چرا که قطعاً پیامدهای جانبی خود را دارد. ضمن اینکه تضاد منافع هم وجود دارد و اگر واردات آزاد شود، تولیدکنندگان داخلی منافعشان به خطر میافتد و احساس خطر میکنند
طباطبایی در پاسخ به اینکه حضور رقیب آیا به دیجیکالا ضربه خواهد زد گفت: «رقیب ما حتما به ما کمک خواهد کرد. این تجربه شده و فقط تئوری نیست. اما همان کاری که با ایران خودرو کردند در حوزههای دیگر هم میخواهند بکنند. و این را شفاف میگویند که داشتن دو تولیدکننده خودرو موفقیت بوده است.»
او گفت:
ما برای اتصال سوشال مدیا به دیجیکالا اقداماتی کردهایم. سایت و درگاه پرداخت درست کردهایم که موانعی را رفع کرده و استقبال شده است. بزرگ شدن سوشال مدیا به ضرر ما نیست اما بستر باید برای فعالیت آنها باید باشد
مدیرعامل تکنوگروپ: مقررات، فروش پوشاک در پلتفرمها را تهدید میکند
حسین حیدر، مدیرعامل تکنوگروپ در ادامه این برنامه گفت: «درصد بسیار زیادی از سهم بازار متعلق به سوشال کامرس است که با مشکلات ساختاری و محدودیتهای دستوری روبروست. در خیلی از دستهبندیها مانند پوشاک و فشن، مقررات نظاممندی وجود دارد که پلتفرمهای رسمی فروش آنلاین را محدود میکند، در حالی که بسترهای غیررسمی مانند شبکههای اجتماعی از این محدودیتها مستثنی هستند. علاوه بر این، ارتباط در شبکههای اجتماعی صمیمانهتر و خودمانیتر است. اگرچه مشکل اعتماد و نبود زیرساختهای الگوریتمی و لوجستیکی در بسترهای غیررسمی وجود دارد، اما تلفیق پلتفرمهای رسمی با بسترهای اجتماعی میتواند باعث رشد هر دو بخش شود.»
هزینه ورود پلتفرمها به آنلاینشاپها کاهش یابد
بابایی، مدیرعامل ترب با اشاره به پیشنهاد خود به رگولاتوری گفت: «امکان ارتباط مستقیم موضوع مهمی است که در اینستاگرام وجود دارد. ولی در پلتفرمها هیچ کامیونیتی ساخته نمیشود. هزینه اینکه آنها سایت شخصی خود را داشته باشند و به جای آن وارد پلتفرمها بشوند زیاد است. پیشنهاد من این است که هزینه ورود پلتفرمها به آنلاینشاپها را باید کم کنیم.»
ما به دنبال ایجاد محدودیت برای اینستاگرام نیستیم
متین ارشادی در پاسخ به اینکه اگر امروز اینستاگرام رفع فیلتر شود، آنلاینشاپها همچنان حاضر هستند وارد پلتفرمهای داخلی شوند؟ گفت: «ما دنبال این نیستیم که چرا پلتفرمها کمتر می فروشند و اینستاگرامیها بیشتر تا جلوی آنها را بگیریم. اصلیترین اتفاق در ایران این است که ترنزیشن مالی به طور خاص در بستر پلتفرم رخ نمیدهد و این مانع مهمی برای بزرگ شدن پلتفرمهاست.»
او افزود:
«ما در چشمانداز نزدیک اینکه تراکنش در سوشال مدیا اتفاق بیفتد نمیبینم. از طرفی اینکه پلتفرم داخلی فقط در قطعی اینترنت فعالیت و ترافیک بالایی دارند. آنها در محتوا هم سهم زیادی از اینستاگرام نمیگیرند. پس چطور اقتصاد دیجیتالمان را بزرگ کنیم؟ من اگر بخواهم پیشنهاد دهم این است که عدم قطعیت را باید از آنها برداریم.
در پایان مراسم حسین حیدر همچنین با پیشبینی تجارت آنلاین در سالهای آینده با اشاره به اینکه امسال قابلیت رشد خوبی هست گفت: «ما امسال سه پیک بحران داشتیم ولی چیزی که در بیزنس خود میبینیم این است که رو به رشد هستیم.»
علی بابایی گفت: «یکی شدن سوشال مدیا با پلتفرمها اتفاق خوبی است. سوشال مدیا امکانات خوبی دارد که در پلتفرمها نیست. مثلا در آمریکا گزارش اینستاگرام را جدا نمی کنند. اینستاگرام می توانند مکمل باشد و ترافیکی برای پلتفرمها درست کند.»
متین ارشادی، مدیر ارشد بازاریابی (CMO) تپسیشاپ، در بخش پایانی صحبتهای خود با اشاره به افق پیشروی تجارت الکترونیک گفت: «اگرچه ما دقیقاً در مسیر الگویی مانند تیکتاکشاپ (TikTok Shop) حرکت نمیکنیم، اما ورود و سرمایهگذاری جدیدی که از سوی پلتفرمهای رسمی به سمت شبکههای اجتماعی آغاز شده، میتواند زمینهساز ایجاد اتصال و همافزایی با بسترهایی مانند اینستاگرام شود؛ اتفاقی که بستر مناسبی برای جهش و رشد تجارت الکترونیک در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ فراهم خواهد کرد.»
