باکتری شایع عامل زخم معده ممکن است خطر سرطان روده را افزایش دهد

باکتری شایعی که بیشتر به‌عنوان عامل زخم معده و سرطان معده شناخته می‌شود، ممکن است در بروز بخش قابل‌توجهی از سرطان‌های روده بزرگ و راست‌روده نیز نقش داشته باشد. پژوهشی جدید نشان می‌دهد که عفونت با باکتری هلیکوباکتر پیلوری با افزایش خطر ابتلا به این سرطان‌ها ارتباط دارد.

پژوهشگران هنگ‌کنگی با بررسی اطلاعات نزدیک به ۴۹ میلیون نفر دریافتند افرادی که به هلیکوباکتر پیلوری آلوده هستند، ۵۹ درصد بیشتر از افراد بدون این عفونت در معرض خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ و راست‌روده قرار دارند. آن‌ها همچنین تخمین زدند که حدود ۲۲ درصد از موارد این سرطان‌ها در جهان ممکن است با عفونت این باکتری ارتباط داشته باشند.

هلیکوباکتر پیلوری یکی از شایع‌ترین باکتری‌های ساکن معده‌ی انسان است. بیش از نیمی از جمعیت جهان در مقطعی از زندگی خود به آن آلوده شده‌اند، اما بیشتر افراد هیچ علامت مشخصی ندارند. بااین‌حال، اگر عفونت برای مدت طولانی در معده باقی بماند، ممکن است باعث التهاب، زخم معده و در برخی موارد سرطان معده شود.

دانشمندان سال‌هاست که از ارتباط این باکتری با سرطان معده آگاه‌اند، اما نقش احتمالی آن در سرطان روده بزرگ و راست‌روده هنوز به‌خوبی شناخته نشده است.

پژوهشگران برای بررسی این موضوع، نتایج ۴۳ مطالعه از کشورهای مختلف را که درمجموع شامل اطلاعات ۴۸٫۷ میلیون نفر بود، تحلیل کردند. برخی از این مطالعات میزان شیوع عفونت را بررسی کرده بودند و برخی دیگر به ارتباط آن با خطر ابتلا به سرطان پرداخته بودند.

بااین‌حال، این یافته‌ها به معنای اثبات نقش مستقیم باکتری در ایجاد سرطان نیستند. سرطان معمولاً تحت‌تأثیر عوامل متعددی شکل می‌گیرد و نتایج پژوهش نیز بسته به مطالعات بررسی‌شده متفاوت بودند. برای مثال، وقتی پژوهشگران تعداد محدودتری از مطالعات را تحلیل کردند، سهم تخمینی موارد مرتبط با هلیکوباکتر پیلوری از ۲۲ درصد به ۱۲ درصد کاهش یافت. همچنین به نظر می‌رسد ارتباط این عفونت با خطر سرطان در کشورهای مختلف یکسان نیست.

یکی از ویژگی‌های مهم هلیکوباکتر پیلوری این است که عفونت ناشی از آن را می‌توان نسبتاً آسان تشخیص داد و با آنتی‌بیوتیک درمان کرد.

پژوهش‌های قبلی نشان داده‌اند که شناسایی و درمان این عفونت در جمعیت‌های پرخطر می‌تواند به کاهش موارد جدید سرطان معده کمک کند. اکنون این احتمال مطرح شده است که چنین برنامه‌هایی شاید در پیشگیری از سرطان روده بزرگ و راست‌روده نیز مؤثر باشند.

البته هنوز مشخص نیست که درمان هلیکوباکتر پیلوری واقعاً خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را کاهش می‌دهد یا خیر. پژوهشگران تأکید می‌کنند که برای پاسخ به این پرسش، باید مطالعات دقیق‌تری انجام شود که وضعیت افراد را در طول چندین سال دنبال کنند.

به‌گفته‌ی نویسندگان پژوهش، اگر ارتباط احتمالی میان این باکتری و سرطان روده بزرگ در مطالعات آینده تأیید شود، غربالگری و درمان هلیکوباکتر پیلوری می‌تواند به راهکاری برای پیشگیری از سرطان تبدیل شود؛ به‌ویژه در مناطقی که عفونت شایع و امکانات درمانی محدود است.

پژوهش در ژورنال eGastroenterology منتشر شده است.