وضعیت اضطراری در ایستگاه فضایی؛ ناسا به فضانوردان دستور داد در فضاپیما پناه بگیرند
ناسا امروز جمعه اعلام کرد که فضانوردان حاضر در ایستگاه فضایی بینالمللی (ISS)، بهدلیل تشدید نشت هوا از یکی از ماژولهای ساخت روسیه، برای مدتی کوتاه به پناهگاه اضطراری رفتند و خود را برای تخلیهی احتمالی ایستگاه آماده کردند.
گمان میرود نشتیها از ترکهای میکروسکوپی در یک تونل انتقالی موسوم به PrK ناشی شده باشند؛ دهلیز کوچکی که به انتهای عقبی ماژول خدماتی زوزدا متصل است و به درگاه اتصال فضاپیماهای پروگرس و سایوز راه دارد.
ماژول زوزدا، نخستین بخش کاملاً روسی ایستگاه فضایی بینالمللی بود که در ژوئیه سال ۲۰۰۰ توسط روسکاسموس (آژانس فضایی روسیه) نصب شد. مهندسان نخستین بار در سال ۲۰۱۹ متوجه این نشتیها شدند؛ اما با وجود تلاشهای متعدد درطول سالهای گذشته برای درزگیری و یافتن علت اصلی آنها، مشکل همچنان پابرجا مانده است. در نتیجهی تداوم این نشتیها، زیستگاه مداری اکنون روزانه حدود نیمکیلوگرم هوا از دست میدهد.
بتانی استیونز، سخنگوی ناسا، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
در پی مشاهده نشتیهای جدید، روسکاسموس تصمیم گرفته است روز جمعه ۵ ژوئن عملیات تعمیرات گستردهتر انجام دهد. از روی احتیاط کامل، ناسا به هر چهار عضو مأموریت کرو ۱۲ و کریس ویلیامز، فضانورد ناسا دستور داده است که در طول انجام تعمیرات، در فضاپیمای دراگون اسپیسایکس در وضعیت آمادهباش ایمنی قرار بگیرند.
بااینحال، مقامهای روسکاسموس ساعاتی بعد در بیانیهای به زبان روسی اعلام کردند: «این وضعیت هیچ تهدیدی برای ایمنی خدمه یا سامانههای ایستگاه ایجاد نمیکند. فشار داخل ISS پایدار است و در سطح عادی حفظ میشود.»
جورج نیلد، رئیس شرکت فناوریهای فضایی تجاری و عضو سابق هیئت مشاوره ایمنی هوافضای ناسا، میگوید فضانوردان بهطور منظم برای واکنش به طیف گستردهای از حوادث احتمالی آموزش میبینند. او توضیح داد: «ناسا باید همیشه آماده باشد تا فضانوردانش در صورت نیاز از فضاپیمای دراگون بهعنوان «قایق نجات» برای بازگشت سریع به زمین استفاده کنند. افزایش میزان نشت فشار که امروز اعلام شد، صرفاً یادآور این واقعیت است که چنین رویدادهایی ممکن است هر لحظه رخ دهند.»
در کنار ویلیامز، سه عضو دیگر مأموریت کرو ۱۲، یعنی جسیکا میر، جک هاتاوی و سوفی آدنو به فضاپیمای کرو دراگون متصل به ایستگاه پناه بردند. آندری فدیایف، دیگر عضو کرو ۱۲ از روسکاسموس بود؛ اما مشخص نشد که آیا او نیز طبق دستور همراه سایر اعضای خدمه به دراگون رفت یا خیر. در همین حال، دو فضانورد روس به نامهای سرگئی کودسورچکوف و سرگئی میکایف در ایستگاه ماندند تا به رسیدگی به وضعیت کمک کنند.
- بالاخره فاش شد چرا ناسا اولین تخلیه پزشکی در تاریخ ایستگاه فضایی بینالمللی را انجام داد10 فروردین 05مطالعه '2
- آیا میتوان ایستگاه فضایی بینالمللی را بهجای خروج از مدار به موزه تبدیل کرد؟01 اسفند 04مطالعه '4
- روسیه بیسروصدا درحال عقبنشینی از بلندپروازیهای فضایی خود است12 دی 04مطالعه '4
- چرا از گرانش مصنوعی در ایستگاه فضایی بینالمللی استفاده نمیشود؟10 مهر 03مطالعه '3
اندکی پس از ورود فضانوردان به دراگون، مرکز کنترل مأموریت ناسا به آنها دستور داد از «وضعیت پناهگاه ایمن» خارج شوند و اعلام کرد که «همکاران روس ما تصمیم گرفتهاند امروز فقط اندازهگیریها را انجام دهند.»
استیونز بعداً در بیانیهای دیگر توضیح داد: «روسکاسموس عملیات تعمیر سازهای برنامهریزیشده برای جمعه در تونل انتقالی PrK را متوقف کرده است تا دادهها و اندازهگیریهای بیشتر بررسی شوند. ما مشتاقانه منتظر همکاری با روسکاسموس برای یافتن راهکاری مشترک جهت رفع این نشتیها هستیم.»
بهنظر میآید صدور دستور پناه گرفتن، احتمالاً ناشی از سوءتفاهم میان کنترلکنندگان مأموریت ناسا و روسکاسموس بوده است
درنتیجه بهنظر میآید صدور دستور پناه گرفتن، احتمالاً ناشی از سوءتفاهم میان کنترلکنندگان مأموریت ناسا و روسکاسموس بوده است. جاناتان مکداول، اخترفیزیکدان و مشاور فضایی باور دارد فضانوردان در خطر فوری قرار نداشتند. ذخایر هوای موجود در ایستگاه بهراحتی میتوانند کاهش تدریجی ناشی از نشتیها را جبران کنند. بااینحال، او هشدار داد که این وضعیت «بهطور بالقوه بسیار جدی» است.
مکداول افزود: «نگرانی اصلی این است که یک ترک کوچک ناگهان به شکلی فاجعهبار بزرگتر شود. چنین اتفاقی بعید است، اما غیرممکن نیست و در آن صورت میتواند بقای ایستگاه و خدمه را به خطر بیندازد.»
حادثهی امروز بار دیگر نگرانیها درباره ایمنی ISS را برجسته کرده است؛ ایستگاهی که اکنون بیش از ۲۵ سال در مدار زمین فعالیت کرده و مدتها از عمر اولیهی خود فراتر رفته است. بخش نشتیدار PrK به یکی از مهمترین مشکلات فنی ایستگاه تبدیل شده و ناسا در ارزیابیهای داخلی ایمنی، آن را در بالاترین سطح نگرانی طبقهبندی کرده است.
در حال حاضر، برای مقابله با مشکل دستورالعملهایی وجود دارد؛ از جمله اینکه دریچه ارتباطی میان زوزدا و PrK معمولاً بسته نگه داشته و فقط هنگام نیاز به دسترسی به زوزدا باز میشود. هر زمان این دریچه باز شود، دریچه متناظر در بخش آمریکایی ایستگاه بسته میشود تا در صورت وقوع افت فشار شدید، خسارت احتمالی به بخش روسی محدود بماند.
ناسا اعلام کرده است که قصد دارد ISS را تا پایان سال ۲۰۳۰ بازنشسته کند و اندکی بعد از آن، فرایند خروج کنترلشده ایستگاه از مدار و سقوط آن را انجام دهد. بااینحال، برخی تلاشها برای تمدید عمر عملیاتی این آزمایشگاه مداری همچنان ادامه دارد.