آیفون رایگان در تنگه هرمز؟ روایت دست اول صیاد جنوبی از انفجار کشتی اماراتی

صیادها آن شب به پنج مایلی عمان نزدیک شده بودند تا آخرین میگوهای فصل را از آب بگیرند که با شنیدن صدای انفجار به ساحل برگشتند. احسان غلام‌زاده، ۱۳ سال است یک پا روی خشکی و یک پا در آب دارد. او یکی از راویان انفجار معروفی است که به شایعه آیفون‌های دریایی ختم شده. آیفون‌های دریایی که گفت‌وگوی زومیت با ده‌ها صیاد بندرعباسی و سیریکی نشان می‌دهد این همه بلوا بر سر آخرین مدل گوشی شرکت اپل ردی از واقعیت نداشته است.

از میان ۱۰ صیادی که با زومیت گفت‌وگو می‌کنند، فقط یکی تایید می‌کند که دوستانش دو آیفون ۱۸ یک ترابایتی پیدا کرده بودند که آن را هم آگهی نکرده و مستقیم به قیمت ۲۸۰ میلیون تومان به یک مغازه‌دار سیریکی فروخته‌اند. ادعای او از سوی زومیت قابل تایید نیست.

با این حال سرهنگ جواد مختاررضایی، معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا، در این رابطه با این گوشی‌ها به تسنیم گفته است که «در برخی موارد نیز ممکن است گوشی‌های عرضه‌شده واقعا وجود داشته باشند، اما قرار گرفتن قطعات الکترونیکی در معرض آب‌شور دریا و رطوبت شدید می‌تواند موجب خوردگی قطعات داخلی، آسیب به بردها، باتری و نمایشگر و بروز اختلال‌های پنهان در عملکرد دستگاه شود.»

ترتیب اتفاق‌ها به این شکل بود: چهارشنبه (۲۲ مهر) کشتی مورد هدف قرار گرفت، پنج‌شنبه ویدیوهای آن در همه کشور بازتاب داشت و روز جمعه پای آن‌ها به آگهی‌های دیوار باز شد. البته نه پای آیفون‌ها. بررسی زومیت نشان می‌دهد که آگهی‌های دیوار از «آیفون دریایی»، تنها آگهی‌های تقاضای مردم برای خرید این گوشی بودند و کسی ادعای فروش چنین گوشی‌هایی را نداشته است.

با این حال، همین آگهی‌های آیفون دریایی به همراه عکس‌ها و ویدیوهای بسیار از جاری بودن جعبه‌های سفید آیفون همه را به این تردید انداخت که این کشتی بار آیفون را به دست صیادان بندرعباسی رسانده باشد. صحت‌سنجی این تصاویر کار سختی نیست. بدون استثنا همه تصاویر وایرال‌شده از آیفون‌های دریایی که در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود، ساخته هوش مصنوعی تشخیص داده شدند.

به‌جز این که ابزارهای مختلف تایید می‌کنند که این عکس‌ها ساخته هوش مصنوعی هستند، وقتی در جزئیات دقت کنید، برخی از بسته‌ها لوگوی اپل را ندارند، برخی از گوشی‌ها دو دوربین دارند و نشانه‌های ظریف دیگری که با نگاه اول به چشم نمی‌آیند.

کشتی که از آن حرف زده می‌شود یک کشتی اماراتی است که با پرچم سنگاپور اول اکتبر کراچی را ترک کرده است و به سمت فجیره در حرکت بوده. گزارش خبرگزاری فارس این است که این فروند کشتی کانتینربر از مسیری غیرمجاز و خارج از خطوط تعیین‌ شده در حال تردد بود، که پس از برخورد با مین دریایی دچار انفجار و غرق شد. این کشتی بنا بر روایت سپاه پاسداران دو هزار و ۵۰۰ کانتیننر داشته است. روایت صیادان این است که کانتینرهایی که غرق نشدند با طناب نگه داشته و در آن را باز کرده بودند.

بر اساس داده‌های سازمان بین‌المللی دریانوردی، این دومین‌بار است که کشتی با نام GFS Pride از زمان آغاز جنگ ایران و آمریکا غرق می‌شود. بر اساس بیانیه دریانوردی سنگاپور همه ۲۱ خدمه کشتی آن روز تخلیه شدند و گزارشی از مجروح شدن کسی منتشر نشده است. اما بیشتر از این که روایت جان خدمه بازتاب پیدا کند، آیفون‌های رایگان بود که در روزهای اخیر در رسانه‌های دنیا و شبکه‌های اجتماعی سر و صدا به پا کرد. گوشی‌هایی که تصاویر ساختگی‌شان بیشتر از خود واقعه دیده شد.