فروش بنزین سوپر ۱۳۰ هزار تومانی در کانال‌های تلگرامی

بنزین سوپر وارداتی، که قرار بود از مسیر رسمی و با قیمت‌گذاری مبتنی بر بازار عرضه شود، حالا وارد مرحله‌ای تازه شده؛ مرحله‌ای که در آن کانال‌های تلگرامی و گروه‌های واتس‌اپی نقش ویترین فروش را بازی می‌کنند و تحویل سوخت به در خانه هم به بخشی از معامله تبدیل شده است. به‌ گزارش خبرآنلاین، قیمت این سوخت در تهران در روزهای اخیر به حدود ۱۳۰ هزار تومان برای هر لیتر رسیده است.

مسیر رسمی عرضه بنزین سوپر وارداتی با ورود بخش خصوصی و عرضه این فرآورده در بورس انرژی شکل گرفت. واردکنندگان و توزیع‌کنندگان، طبق سازوکار تعیین‌شده، می‌توانند سوخت را در بورس عرضه کنند و قیمت نیز بر پایه مکانیسم بازار تعیین می‌شود.

در مرحله نخست عرضه در تهران، توزیع بنزین سوپر وارداتی با مجوز شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی و از طریق خودروهای سوخت‌رسان سیار انجام شد. پنج خودروی سیار در نقاط مختلف تهران مستقر شدند و با رنگ بدنه سبز و برچسب E+۹۵ برای عرضه این سوخت قابل شناسایی بودند. کنترل‌های کمی و کیفی هم طبق اطلاعیه عرضه، بر عهده توزیع‌کننده و شرکت‌های ذی‌صلاح طرف قرارداد با سازمان ملی استاندارد قرار گرفت.

مسیر رسمی از بورس انرژی آغاز می‌شود و به خرید توسط توزیع‌کننده می‌رسد. بعد، سوخت باید وارد شبکه عرضه شود و به مصرف‌کننده نهایی برسد. واسطه‌ها دقیقا در همین فاصله وارد ماجرا می‌شوند؛ جایی میان خرید و تحویل.

درباره همه فروشندگان فعال در فضای مجازی نمی‌توان یک پاسخ واحد داد. بخشی از این بازار ممکن است به واسطه‌هایی مربوط باشد که سوخت را از شبکه رسمی می‌خرند و سپس با دریافت هزینه حمل و حاشیه سود، آن را به مشتری می‌رسانند. در مدل عرضه سیار هم خودروی سوخت‌رسان مستقیما بنزین را در اختیار مصرف‌کننده می‌گذارد، بنابراین اضافه شدن یک لایه خدماتی برای رساندن سوخت از محل عرضه به مقصد، از نظر اقتصادی دور از ذهن نیست.

بخشی از تقاضا برای بنزین سوپر به خودروهای وارداتی، توربوشارژ و خودروهایی مربوط است که سازنده برای آن‌ها سوخت با اکتان بالاتر را توصیه کرده است. بنزین E+۹۵ هم با همین هدف عرضه می‌شود؛ سوختی با کیفیت بالاتر و اکتان بیشتر برای موتورهایی که به چنین ویژگی‌ای نیاز دارند.

در سوی دیگر، عرضه این سوخت نسبت به بنزین معمولی محدودتر و پراکنده‌تر است. برای مالک خودرویی که به بنزین سوپر نیاز دارد، پیدا کردن جایگاه عرضه‌کننده گاهی به همان اندازه قیمت سوخت اهمیت پیدا می‌کند. فروشنده‌ای که وعده تحویل در محل می‌دهد، در عمل زمان جست‌وجو و بخشی از دردسر مشتری را حذف می‌کند؛ هزینه‌ای که بعدا می‌تواند در قالب کارمزد، هزینه حمل یا افزایش قیمت هر لیتر بازگردد.

افزایش قیمت بنزین سوپر وارداتی، جذابیت این بازار را برای واسطه‌ها بیشتر کرده است. در معاملات اخیر بورس انرژی، ۲۴۰ هزار لیتر بنزین ویژه با قیمت پایه ۸۴ هزار و ۶۰۰ تومان برای هر لیتر عرضه شد، در حالی که گزارش‌های بازار تهران قیمت مصرف‌کننده را حدود ۱۳۰ هزار تومان اعلام می‌کنند.

این فاصله الزاما به معنای سود مستقیم واسطه نیست. هزینه‌های واردات، مالیات و عوارض، انتقال، ذخیره‌سازی، توزیع و دیگر اجزای زنجیره عرضه هم باید در قیمت نهایی لحاظ شود. با این حال، فاصله میان قیمت کشف‌شده در بورس و قیمت مصرف‌کننده نشان می‌دهد که بنزین سوپر وارداتی دیگر یک فرآورده یارانه‌ای نیست و با منطق بازار آزاد عرضه می‌شود.

آنچه در فضای مجازی شکل گرفته، بیشتر به یک بازار خدمات پیرامونی شباهت دارد؛ بازاری که در آن فروشنده فقط سوخت نمی‌فروشد، بلکه دسترسی آسان و تحویل در محل را هم عرضه می‌کند.

با همه این‌ها، بازار خرید و فروش بنزین سوپر وارداتی در این شکل تازه، بازاری مبهم مانده است؛ بازاری که کمتر فروشنده و خریداری حاضر می‌شود درباره جزئیات آن شفاف حرف بزند.

نتیجه روشن است؛ محدودیت عرضه در کنار تقاضای شکل‌گرفته برای سوخت با اکتان بالاتر، یک بازار واسطه‌ای تازه ساخته است. در این بازار، پرسش فقط این نیست که بنزین سوپر چند است؛ سوال مهم‌تر این است که سوخت از کجا آمده و چه کسی مسئول کیفیت و اصالت آن است. تا وقتی پاسخ روشنی برای همه فروشندگان مجازی وجود نداشته باشد، خرید از صفحات و کانال‌های ناشناس می‌تواند برای مصرف‌کننده ریسک داشته باشد؛ به‌ویژه وقتی عنوان «سوپر وارداتی» به‌تنهایی هیچ تضمینی برای منشا یا کیفیت سوخت نمی‌دهد.