گرمایش زمین همین حالا سالانه ۲۰ میلیارد دلار به کشاورزی خسارت میزند
گرمایش جهانی دیگر فقط تهدیدی برای آینده نیست، بلکه همین امروز نیز هزینههای سنگینی به کشاورزی جهان تحمیل میکند. نتایج پژوهش جدیدی نشان میدهد افزایش دما و خشکسالی ناشی از تغییرات اقلیمی، هر سال بیش از ۲۰ میلیارد دلار از ارزش تولید سه محصول اصلی جهان، یعنی ذرت، گندم و سویا را از بین میبرد. اگر انتشار گازهای گلخانهای با سرعت کنونی ادامه یابد، این خسارت تا پایان قرن ممکن است به بیش از ۱۶۰ میلیارد دلار در سال برسد.
پژوهش که توسط محققان مؤسسه بینالمللی تحلیل سامانههای کاربردی (IIASA) انجام شده، نشان میدهد پیامدهای اقتصادی تغییرات اقلیمی تنها به کاهش تولید محصولات محدود نمیشود، بلکه میتواند امنیت غذایی، اقتصاد کشورها و حتی ثبات اجتماعی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
محققان برای انجام مطالعه، دادههای مربوط به تولید ذرت، گندم و سویا در کشورهای مختلف را با اطلاعات اقلیمی و شاخصهای خشکسالی مقایسه کردند. به گزارش نیوساینتیست، آنها ابتدا رابطه میان موجهای گرمای شدید، خشکسالی و عملکرد محصولات را در فاصله سالهای ۱۹۷۴ تا ۲۰۰۴ بررسی کردند و سپس با استفاده از این روابط، تأثیر تغییرات اقلیمی بر تولید محصولات کشاورزی در سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۹ را برآورد کردند.
گرمایش جهانی تاکنون عملکرد سه محصول اصلی کشاورزی جهان را به طور متوسط ۳٫۵ درصد کاهش داده است
نتایج نشان داد افزایش دمای هوا و تشدید خشکسالی تاکنون باعث شده است عملکرد این سه محصول در مقیاس جهانی به طور متوسط حدود ۳٫۵ درصد نسبت به دوره مرجع کاهش یابد. شاید این رقم در نگاه نخست چندان بزرگ به نظر نرسد، اما پژوهشگران میگویند حتی چنین افتی نیز برای بازار جهانی مواد غذایی بسیار قابل توجه است و در برخی مناطق میتواند به بحرانهای شدید غذایی منجر شود.
بر اساس برآوردهای اقتصادی مطالعه، کشاورزان جهان در نتیجه این کاهش تولید، سالانه بیش از ۲۰ میلیارد دلار درآمد خود را از دست میدهند. این محاسبات براساس ارزش واقعی محصولات در بازار و قیمتهایی انجام شده است که کشاورزان در زمان برداشت دریافت میکردند.
پژوهشگران سپس با استفاده از سناریوهای مختلف انتشار گازهای گلخانهای، وضعیت کشاورزی جهان تا پایان قرن را شبیهسازی کردند. در یکی از بدبینانهترین سناریوها که انتشار گازهای گلخانهای همچنان بالا باقی میماند، عملکرد جهانی این محصولات تا سال ۲۱۰۰ حدود ۳۵ درصد کاهش خواهد یافت و زیان اقتصادی سالانه به بیش از ۱۶۱ میلیارد دلار میرسد.
در چنین شرایطی، میزان محصول از دسترفته به حدود ۸۵۵ میلیون تن در سال خواهد رسید؛ رقمی که پژوهشگران میگویند تقریباً معادل غذایی است که حدود دو میلیارد نفر در طول یک سال مصرف میکنند.
هرچند بیشترین خسارت مالی متوجه تولیدکنندگان بزرگ محصولات کشاورزی مانند ایالات متحده خواهد بود، پیامدهای انسانی این بحران در کشورهای کمدرآمد بسیار شدیدتر است. در بسیاری از کشورهای آفریقایی، بخش بزرگی از جمعیت به کشاورزی وابسته است و کاهش محصول میتواند درآمد خانوارها، امنیت غذایی و اشتغال را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. پژوهشگران هشدار میدهند ادامه این روند ممکن است به افزایش فقر، ناآرامیهای اجتماعی و حتی مهاجرتهای گسترده منجر شود.
محققان تأکید میکنند این آینده اجتنابناپذیر نیست. این پیشبینیها بر این فرض استوار است که میزان سازگاری کشاورزی با تغییرات اقلیمی محدود باشد. استفاده از ارقام مقاوم به گرما و خشکی، توسعه سامانههای آبیاری، تغییر الگوی کشت و بهبود مدیریت منابع آب میتواند بخشی از این خسارتها را کاهش دهد.
در بدترین سناریوی اقلیمی، تولید جهانی سه محصول ذرت، گندم و سویا تا سال ۲۱۰۰ حدود ۳۵ درصد افت خواهد کرد
مطالعه همچنین تنها بخشی از پیامدهای اقتصادی تغییرات اقلیمی را بررسی کرده است. پژوهشگران میگویند در این برآورد فقط سه محصول اصلی کشاورزی در نظر گرفته شده و خسارتهای ناشی از سیلابها، طوفانها، بارشهای شدید یا افزایش قیمت مواد غذایی در نتیجه کمبود عرضه محاسبه نشده است. همچنین محصولاتی مانند قهوه و کاکائو که در سالهای اخیر به شدت تحت تأثیر تغییرات اقلیمی قرار گرفتهاند، در این ارزیابی حضور ندارند؛ بنابراین هزینه واقعی گرمایش جهانی برای کشاورزی احتمالاً بیش از ارقام اعلامشده است.
برخی کارشناسان مستقل معتقدند برآورد خسارتها تا پایان قرن با عدم قطعیت همراه است. به گفته آنها، روش آماری مورد استفاده در پژوهش برای توضیح روندهای کنونی مناسب است، اما ممکن است در پیشبینی شرایط اقلیمی بسیار متفاوت پایان قرن دقت کمتری داشته باشد. بااینحال، پژوهشگران از روش خود دفاع کرده و میگویند هدف اصلی مطالعه، بررسی تأثیر موجهای گرمای شدید و خشکسالیهای شدید بوده و روش آماری انتخابشده برای تحلیل این پدیدههای فرامعمول مناسبتر است.
پژوهش به صورت پیشانتشار منتشر شده و فرایند داوری علمی آن به پایان نرسیده است، اما نتایج آن بار دیگر نشان میدهد تغییرات اقلیمی فقط مسئله زیستمحیطی نیست، بلکه به یکی از مهمترین تهدیدهای اقتصاد جهانی و امنیت غذایی میلیاردها نفر در دهههای آینده تبدیل شده است.