خط‌ونشان چین برای ایلان ماسک؛ موشک لانگ مارچ 10B با فرود عمودی تاریخ‌ساز شد

چین برای نخستین بار در تاریخ خود، موفق شد یک موشک را پس از پرتاب مداری بازیابی کند. این دستاورد که بالاخره بعد از سال‌ها آزمون و شکست به‌دست آمده، نقطه عطفی بزرگ در حوزه پروازهای فضایی این کشور محسوب می‌شود.

دستاورد مهم چین در نخستین پرتاب موشک «لانگ مارچ 10B» در صبح امروز جمعه ۱۹ تیر رقم خورد. روش چینی‌ها برای بازیابی، منحصربه‌فرد بود؛ بدین صورت که بوستر یا مرحله اول موشک به‌آرامی درون سازه‌ای مجهز به تور قرار گرفت که توسط کشتی بازیابی حمل می‌شد. مهار بوستر ۶ دقیقه پس از جداسازی مراحل اول و دوم رخ داد.

به‌گزارش اسپیس‌دات‌کام، شرکت علوم و فناوری هوافضای چین (CASC) که پیمانکار اصلی برنامه فضایی چین است، اندکی پس از پرتاب لانگ مارچ 10B، در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد:

این مأموریت نخستین بازیابی کنترل‌شده موفق یک وسیله پرتاب در کشور ما و نخستین بازیابی یک وسیله پرتاب با تور در دنیا را رقم می‌زند. این دستاورد نشان‌دهنده پیشرفتی تاریخی برای کشور ما در زمینه فناوری موشک‌های چندبارمصرف است و پایه‌ای محکم برای افزایش سرعت در بهبود توانایی‌های دسترسی فضایی چین فراهم خواهد کرد.

براساس اعلام CASC، لانگ مارچ 10B موشکی دومرحله‌ای است که تقریباً ۶۳ متر ارتفاع دارد و از این نظر، از فالکون ۹ اسپیس‌ایکس با ارتفاع ۷۰ متر، اندکی کوتاه‌تر است. مرحله اول موشک چینی از سوخت نفت سفید (کروزین) و اکسیژن مایع (LOX) استفاده می‌کند، در حالی که مرحله دوم از اکسیژن مایع و متان مایع نیرو می‌گیرد. لانگ مارچ 10B در حالت چندبارمصرف می‌تواند حدود ۱۶ تن محموله را به مدار نزدیک زمین منتقل کند.

مقام‌های CASC نوشتند: «تقریباً ۶ دقیقه پس از جدایی مرحله نخست و دوم، مرحله نخست به‌صورت عمودی بازگشت و با استفاده از سامانه تور، با موفقیت روی یک سکوی دریایی بازیابی شد.» آن‌ها اشاره کردند که این پرتاب روز جمعه در ساعت ۱۲:۱۵ ظهر به وقت پکن (۰۷:۴۵ صبح به وقت ایران) از مرکز پرتاب تجاری فضایی هاینان انجام شد.

کشتی بازیابی به یک سامانه انعطاف‌پذیر توری با ضربه‌گیر هیدرولیکی مجهز شده است. استفاده از چنین سامانه‌ای موجب می‌شود مرحله اول موشک از پایه‌های فرود که در موشک‌های فالکون ۹ اسپیس‌ایکس و نیوگلن بلو ارجین استفاده می‌شوند، بی‌نیاز باشد.

براساس اطلاعیه، مأموریت پرتاب و بازیابی مرحله نخست لانگ مارچ 10B هردو به‌طور کامل موفقیت‌آمیز بود. مقام‌ها افزودند که چین قصد دارد مرحله نخست این موشک را تا پایان سال دوباره به پرواز درآورد.

تا پیش از این، فرود عمودی موشک‌های کلاس مداری تنها توسط شرکت‌های آمریکایی اسپیس‌ایکس و بلو ارجین انجام شده بود. اسپیس‌ایکس تقریبا یک دهه است که این کار را به‌طور منظم انجام می‌دهد. در واقع، شرکت ایلان ماسک تاکنون بیش از ۶۰۰ بار موشک‌های مداری خود را فرود آورده است.

این حجم استفاده‌ی دوباره‌ی گسترده از موشک‌ها موجب شده است که اسپیس‌ایکس بتواند با انجام پرتاب‌های ارزان‌تر و کارآمدتر از دیگر رقبا، بازار پرتاب فضایی را تحت سلطه خود درآورد؛ موفقیتی که چین به سختی در تلاش است تا به آن دست پیدا کند.

مقام‌های شرکت علوم و فناوری هوافضای چین در اطلاعیه پس از پرتاب نوشتند: «پیکربندی چندبارمصرف لانگ مارچ 10B به‌طرز چشمگیری هزینه‌های پرتاب را کاهش می‌دهد و مزایایی مانند ظرفیت بالای حمل محموله و مقرون‌به‌صرفه بودن زیاد ارائه می‌کند.»

موشک‌های نیمه‌چندبارمصرف دیگری نیز در چین در دست ساخت هستند؛ از جمله لانگ مارچ 12A از شرکت CASC و «ژوچوئه ۳»، موشکی که توسط شرکت لنداسپیس در پکن ساخته و اداره می‌شود. هر دوی این موشک‌ها در دسامبر گذشته نخستین پرتاب خود را انجام دادند و نتایج مشابهی داشتند: طبق برنامه به مدار رسیدند، اما مراحل اولشان نتوانستند فرود موفقی داشته باشند.

شرکت‌های چینی کاس اسپیس، گلکتیک انرژی و دیپ بلو ارواسپیس نیز موشک‌های چندبارمصرف خود به نام‌های کینتیکا ۲، پالاس ۱ و نبولا ۱ را می‌سازند. درنتیجه، در آینده‌ای نه‌چندان دور، ممکن است موشک‌های چینی با تناوبی در حد موشک قدرتمند و پراستفاده فالکون ۹ اسپیس‌ایکس به پرواز درآیند و به زمین بازگردند.