ماروین مینسکی، پدر معنوی هوش مصنوعی، اگر امروز زنده بود ۹۹ ساله میشد
۹ آگوست ۱۹۲۷ (۱۸ مرداد ۱۳۰۶)، ماروین مینسکی، یکی از مهمترین چهرههای تاریخ هوش مصنوعی، در نیویورک متولد شد؛ دانشمندی که بسیاری او را از بنیانگذاران این حوزه میدانند. مینسکی در دههی ۱۹۵۰ به همراه جان مککارتی، آلن نیول و هربرت سایمون، پایههای علمی هوش مصنوعی مدرن را بنا گذاشت و نقش مهمی در شکلگیری این رشته ایفا کرد.
یکی از مهمترین دستاوردهای مینسکی، تأسیس آزمایشگاه هوش مصنوعی MIT در سال ۱۹۵۹ همراه با جان مککارتی بود؛ مرکزی که بعدها به یکی از تأثیرگذارترین قطبهای پژوهش هوش مصنوعی در جهان تبدیل شد. او در سال ۱۹۶۹ بهدلیل دستاوردهایش در زمینهی هوش مصنوعی موفق به دریافت جایزهی معتبر تورینگ شد؛ جایزهای که از آن بهعنوان نوبل علوم کامپیوتر یاد میشود.
مینسکی در طول فعالیت علمی خود کتابهای تأثیرگذاری از جمله Perceptrons و The Society of Mind را منتشر کرد. او در کتاب The Society of Mind نظریهای را مطرح کرد که براساس آن، هوش انسان حاصل همکاری تعداد زیادی عامل ساده و مستقل است؛ ایدهای که هنوز هم در مباحث مرتبط با معماری سیستمهای هوش مصنوعی و علوم شناختی مورد توجه قرار میگیرد. البته برخی دیدگاههای او دربارهی شبکههای عصبی سالها محل بحث بود و بسیاری از ایدههایش الهامبخش پژوهشگران نسلهای بعد شدند.
فعالیتهای مینسکی تنها به دانشگاه محدود نبود. او در ساخت فیلم مشهور 2001: A Space Odyssey بهعنوان مشاور علمی با استنلی کوبریک همکاری کرد و دربارهی موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، گرافیک کامپیوتری و تعامل انسان و ماشین به تیم سازنده مشاوره داد. شخصیت HAL 9000 نیز تا حدی از فضای پژوهشهای آن دوران دربارهی هوش مصنوعی الهام گرفته بود.
امروز و همزمان با فراگیرشدن ابزارهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT و پیشرفت سریعش، بسیاری از پیشبینیهای مینسکی دربارهی توانایی ماشینها در انجام وظایف شناختی بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار میگیرد. اگرچه مسیر توسعهی هوش مصنوعی دقیقاً مطابق دیدگاههای او پیش نرفت، اما تردیدی نیست که ماروین مینسکی یکی از تأثیرگذارترین معماران این حوزه و از شخصیتهایی بود که راه را برای انقلاب هوش مصنوعی امروز هموار کرد.
ماروین مینسکی در ۲۴ ژانویهی ۲۰۱۶ (۴ بهمن ۱۳۹۴) در سن ۸۸ سالگی درگذشت.
