علوم پایه و بنیادین

259 دنبال کننده

مرجعی برای جدیدترین اخبار و مقالات تخصصی در حوزه‌ی علوم پایه. پوشش جامع تازه‌های علم شامل مباحث ریاضیات محض و کاربردی، فیزیک مدرن، شیمی و علوم زمین. با مطالعه‌ی این بخش، دانش خود درباره‌ی اصول بنیادین حاکم بر طبیعت را به‌روز نگه دارید.

پیشنهاد سردبیر
آخرین مطالب
مکعب اورانیوم طبیعی که در آخرین آزمایش بزرگ شکافت هسته‌ای آلمان نازی استفاده شد
آلمان نازی حتی به ساخت رآکتور هسته‌ای کاربردی هم نزدیک نبود؛ چه رسد به بمب اتم

مطالعه‌ای تازه نشان می‌دهد که برنامه اتمی آلمان نازی نه‌تنها به بمب اتم نزدیک نبود، بلکه برای ساخت رآکتور هم با کمبود جدی مواد روبه‌رو بود.

34حدود 8 ساعت قبل
الماس سیاه
دانشمندان سرنخ تازه‌ای از نحوه تشکیل الماس‌های سیاه برزیل پیدا کردند

پژوهشی جدید نشان می‌دهد الماس‌های سیاه کربنادو احتمالا در اثر انتقال سریع مواد آلی به اعماق زمین بر اثر برخوردهای کیهانی شکل گرفته‌اند.

11 روز قبل
کوهستان‌های پوشیده از برف و تکه‌های یخ
دانشمندان بقایای ابرقاره باستانی زمین را زیر یخ‌های جنوبگان پیدا کردند

پژوهشگران با بررسی کانی‌های باستانی، نشانه‌هایی از بقایای ابرقاره‌ی گوندوانا را در زیر لایه‌های یخی قطب جنوب پیدا کرده‌اند.

23 روز قبل
تصویرسازی از ساختار زمین که لایه‌های آن را نشان می‌دهد
عوامل پنهان در اعماق زمین طول روزهای ما را تغییر می‌دهند

چرخش زمین آن‌قدرها هم منظم نیست؛ حرکت‌های پنهان در مرکز سیاره می‌توانند طول روز را چند میلی‌ثانیه کوتاه‌تر یا بلندتر کنند.

14 روز قبل
مدل گرافیکی اتم با هسته درخشان و الکترون‌های در حال چرخش
دقیق‌ترین ساعت جهان ساخته شد؛ لوتتیوم شاید تعریف ثانیه را تغییر دهد

پژوهشگران با استفاده از عنصر لوتتیوم ساعتی اتمی ساختند که با کاهش چشمگیر خطای سنجش، می‌تواند تعریف رسمی ثانیه را بازنویسی کند.

55 روز قبل
کاوشگر زیردریایی با نور آبی در کف تاریک اقیانوس
ناشناخته‌ترین بخش زمین؛ چرا دانشمندان هنوز عمق دقیق گودال ماریانا را نمی‌دانند؟

فشار خردکننده، تغییر سرعت امواج صوتی و ناهمواری بستر در ژرفای چلنجر مانع از ثبت یک عدد نهایی و قطعی برای عمق گودال ماریانا شده است.

327 روز قبل
گوی‌های فلزی حاوی اعداد صفر و یک که ساختار داده‌ها را نشان می‌دهند
ریاضیات زیبایی که مانع از تبدیل‌شدن پیامک‌های شما به متون نامفهوم می‌شود

نظریه چیدمان بهینه کره‌ها از مسائل کهن هندسه تا ابعاد چندگانه، نقشی کلیدی در حفظ سلامت داده‌ها و فناوری ارتباطات دیجیتال ایفا می‌کند.

198 روز قبل
تابلوهای نقاشی کلاسیک با قاب‌های طلایی روی دیوار گالری هنری
ریاضی‌دانان بدترین روش ممکن برای آویزان‌کردن یک تابلو را پیدا کردند

سؤالی ساده درباره آویزان‌کردن تابلو، سال‌هاست ذهن ریاضی‌دانان را درگیر کرده است: آیا می‌توان کاری کرد که با برداشتن هر میخ، تابلو سقوط کند؟

2211 روز قبل
 آزماآزمایش هسته‌ای را در سایت پونگیه-ری زیر کوه مانتاپ کره شمالی
آزمایش‌های هسته‌ای کره شمالی ناحیه انفجارها را به کانون زمین‌لرزه تبدیل کرده است

پژوهشگران دریافتند آزمایش هسته‌ای ۲۰۱۷ کره شمالی برخلاف انتظار، با انتقال تنش به گسل‌ها موجب افزایش و تداوم زمین‌لرزه‌ها تا سال‌ها بعد شده است.

5812 روز قبل
کوهستان آپنین
معمای رشته‌کوه آپنین؛ چرا پوسته زمین زیر ایتالیا مانند زیپ درحال باز شدن است؟

دانشمندان می‌گویند بخش‌هایی از پوسته زمین در زیر رشته‌کوه آپنین مانند باز شدن زیپ از هم جدا می‌شوند.

015 روز قبل
گروهی از ریاضی‌دانان در مقابل تخته سیاه پر از فرمول‌های پیچیده
هوش مصنوعی دارد سخت‌ترین مسائل ریاضی را حل می‌کند؛ ریاضی‌دان‌ها چرا عصبانی‌اند؟

ادعای اثبات مسئله‌ی هزاره توسط هوش مصنوعی، صدای برندگان مدال فیلدز را درآورد؛ نبردی که نه بر سر جواب، بلکه بر سر معناست.

12615 روز قبل
مکعب یخ آبی‌رنگ با شعله‌ای نارنجی در میان تاریکی
بازسازی شکل بسیار عجیبی از یخ که در دمای چندهزار درجه تشکیل می‌شود

پژوهشگران در آزمایش‌هایی با فشار ۲۳۰ گیگاپاسکال و دمای ۲۶۳۰ کلوین، ساختاری از یخ را شناسایی کرده‌اند که احتمالاً در اعماق اورانوس و نپتون وجود دارد.

117 روز قبل
تصویرسازی رنگی از الکتریسیته ساکن
چرا الکتریسیته‌ ساکن هنوز یکی از معماهای حل‌نشده‌ علم است؟

دانشمندان هنوز پاسخ روشنی برای یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های الکتریسیته‌ ساکن ندارند: هنگام تماس دو ماده، چه چیزی باعث انتقال بار الکتریکی می‌شود؟

818 روز قبل
کارگر ساختمانی در حال ریختن بتن خیس در سایت ساخت جاده
کاربرد غیرمنتظره مدفوع؛ پژوهشگران با فضولات انسانی بتن مقاوم‌تر ساختند

تولید سیمان از بزرگ‌ترین منابع انتشار دی‌اکسیدکربن در صنعت ساخت‌وساز است؛ حالا دانشمندان می‌خواهند بخشی از آن را با ماده‌ای غیرمنتظره جایگزین کنند.

9618 روز قبل
رعد و برق در میان ابرهای تیره و بارانی بالای شهر
رمزگشایی زمین از آسمان؛ رعدوبرق چگونه می‌تواند ساختارهای پنهان زیر سیاره را فاش کند؟

طوفان رعدوبرق شاید روزی به ابزار ارزان‌تری برای بررسی زمین تبدیل شود؛ زیرا امواج رعد می‌توانند تا عمق ۱۰۰ متری زیر زمین را آشکار کنند.

218 روز قبل
چرخشی جریان آب در دهانه تخلیه سینک ظرفشویی
آیا آب در سینک‌های نیم‌کره شمالی و جنوبی در جهت‌های مخالف تخلیه می‌شود؟

اثر کوریولیس واقعاً می‌تواند جهت حرکت آب را تغییر دهد، اما در سینک و وان خانه آن‌قدر ضعیف است که معمولاً دیده نمی‌شود.

1020 روز قبل
معادلات ریاضی ناویر-استوکس (Navier-Stokes) در کنار جریان‌های پیچیده سیال دیجیتال
OpenAI چگونه مسئله ناویر-استوکس را در ۸۸ ساعت حل کرد؟

OpenAI می‌گوید ۱۰ هزار ایجنت‌ هوش مصنوعی‌اش، راهی برای ساخت تکینگی در ناویر-استوکس یافته‌اند؛ ادعایی که جامعه‌ی ریاضی‌دانان را به بحث و اختلاف کشاند.

6720 روز قبل
سوسک غول‌پیکر کوئینزلند (North Queensland) مجهز به دستگاه تزریق دارو برای نجات مصدومان
از یافتن بازمانده تا تزریق دارو؛ سوسک‌های سایبورگ به عملیات نجات کمک می‌کنند

سوسک‌ها به سایبورگ امدادگر تبدیل می‌شوند؛ این حشرات می‌توانند با حرکت زیر آوار، بازماندگان را بیابند و پیش از رسیدن امدادگران دارو تزریق کنند.

1420 روز قبل
پوسته‌ی هواپیما با ساختار کامپوزیت و هسته‌ی لانه زنبوری
شکستن قفل ماده‌ای سخت؛ فناوری جدید بازیافت کابین هواپیما را ممکن می‌کند

دانشمندان سوئیسی با تغییر شیمی اپوکسی، راهکاری نوین برای بازیافت و تفکیک اجزای کامپوزیت‌های مقاوم در برابر آتش در هواپیماها و قطارها ابداع کرده‌اند.

122 روز قبل
مجسمه‌های چوبی چندوجهی (Polyhedron) با اعداد حک شده روی سطوح هندسی
ریاضی‌دانان پس از ۱۵ سال تلاش، عادلانه‌ترین تاس‌های جهان را ساختند

ریاضی‌دانان پس از ۱۵ سال تلاش، تاس‌هایی طراحی کردند که می‌تواند ترتیب نوبت بازیکنان را کاملاً عادلانه تعیین کند.

11023 روز قبل
کاوش در اعماق زمین با استفاده از امواج زلزله
هوش مصنوعی ساختارهای ناشناخته مرموز را در دل زمین شناسایی کرد

پژوهشگران با تحلیل امواج لرزه‌ای، شواهدی از شش ساختار پنهان در نزدیکی مرز میان گوشته و هسته پیدا کرده‌اند.

323 روز قبل
برندگان جایزه ایگ نوبل (Ig Nobel Prize) در مراسم سال ۲۰۲۶ در زوریخ
با برندگان ایگ نوبل ۲۰۲۶ آشنا شوید؛ از نحوه فین‌کردن علمی تا ارزش غذایی شیر سوسری

جوایز ایگ نوبل به پژوهش‌هایی تعلق می‌گیرند که عجیب به نظر می‌رسند، اما پشت ظاهر خنده‌دارشان اهداف علمی واقعی و جدی وجود دارد.

2023 روز قبل
نقشه مرکارتور در مقابل نقشه زمین‌برابر
خداحافظی با نقشه ۴۵۰ ساله جهان؛ سازمان ملل جایگزین مرکاتور را معرفی کرد

سازمان ملل با تصویب یک قطعنامه، نقشه زمین‌برابر را به دلیل نمایش دقیق‌تر مساحت واقعی خشکی‌ها جایگزین نقشه تاریخی مرکاتور کرد.

10025 روز قبل
روبات ریز سبز رنگ با ساختار شفاف و بال‌های ظریف
پرواز بی‌موتور در دنیای میکروسکوپی؛ ساخت ریزربات‌هایی که با امواج صوتی کار می‌کنند

دانشمندان با بازآفرینی اصل تشدید هلمهولتز، ربات‌های یک میلی‌متری فاقد موتوری ساخته‌اند که تنها با نیروی امواج فراصوت پرواز و حرکت می‌کنند.

225 روز قبل
انرژی‌های نوری انتزاعی با طیف رنگی آبی و بنفش در فضای تاریک
فیزیک‌دانان برای نخستین‌بار اصل هم‌ارزی اینشتین را در مقیاس کوانتومی مشاهده کردند

دانشمندان با سقوط آزاد اتم‌های منجمد نشان دادند که پیش‌بینی قدیمی اینشتین درباره گرانش، حتی در قلمرو ذرات کوانتومی نیز صحیح به‌نظر می‌آید.

526 روز قبل