پیشبینی نگرانکننده: ۲۰۲۶ گرمترین سال ثبتشده در تاریخ خواهد بود
یک دانشمند برجسته پیشبینی کرده که ۲۰۲۶ به دلیل ترکیب تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی و پدیده قوی اقلیمی «النینو»، احتمالاً گرمترین سال ثبتشده در تاریخ خواهد بود. این پیشبینی در حالی مطرح میشود که پیامدهای گرمایش زمین در سالهای اخیر با شدت بیشتری در حال ظهور است.
در حال حاضر رکورد گرمترین سال ثبتشده مربوط به ۲۰۲۴ است؛ سالی که برای نخستین بار دمای میانگین جهانی بیش از ۱٫۵ درجه سانتیگراد بالاتر از سطح پیشاصنعتی (دوره قبل از آغاز صنعتیشدن گسترده، حدود اواخر قرن نوزدهم) ثبت شد. این سطح از گرمایش برای دانشمندان آستانهای مهم محسوب میشود، زیرا نشاندهنده نزدیک شدن سیستم اقلیمی زمین به محدودههای خطرناکتر است.
در همین حال، احتمال بسیار زیادی وجود دارد که نیمه دوم سال جاری فاز النینو آغاز شود. النینو پدیدهای طبیعی در سیستم اقلیمی زمین است که درجریان آن آبهای گرم در بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام در ناحیه استوایی گسترش پیدا میکنند. این تغییر دمایی باعث افزایش دمای کل جو زمین میشود و میتواند الگوهای آبوهوایی در سراسر جهان را تغییر دهد. در مقابل آن، پدیدهای به نام «لا نینا» رخ میدهد که اثر خنککننده دارد و باعث کاهش نسبی دمای جهانی میشود.
بهگزارش نیوساینتیست، برخی مدلهای اقلیمی حتی نشان میدهند که النینوی پیش رو ممکن است یک «ابر النینو» باشد؛ به این معنا که شدت آن از بسیاری از موارد ثبتشده در گذشته بیشتر خواهد بود و شاید قویترین النینو در تاریخ اندازهگیریهای مدرن باشد. در چنین شرایطی، برخی پژوهشگران پیشبینی میکنند که رکورد دمای جهانی احتمالاً در سال ۲۰۲۷ شکسته شود، زمانی که اثر کامل این پدیده در اقلیم زمین آشکار میشود.
بااینحال، جیمز هانسن، پژوهشگر اقلیم در دانشگاه کلمبیا در نیویورک که سال ۱۹۸۸ در کنگره ایالات متحده درباره گرمایش زمین ناشی از فعالیتهای انسانی هشدار داده بود، به همراه همکارانش در نوشتهای وبلاگی استدلال کردهاند که رکورد ممکن است زودتر و در سال ۲۰۲۶ شکسته شود. آنها همچنین تأکید کردهاند که براساس روند فعلی، سال ۲۰۲۷ حتی از آن هم گرمتر خواهد بود.
برخی مدلهای اقلیمی حتی نشان میدهند که النینوی پیش رو ممکن است یک «ابر النینو» باشد
در حال حاضر، شرایط اقلیمی جهانی تا حدی تحتتأثیر لا نینا قرار دارد؛ پدیدهای که معمولاً باعث کاهش موقت دمای جهانی میشود. به همین دلیل، سه ماه نخست سال ۲۰۲۶ بهطور میانگین حدود ۰٫۱ درجه سانتیگراد خنکتر از سه ماه نخست سال ۲۰۲۴ بوده است. این اختلاف نشان میدهد که برای تبدیلشدن سال ۲۰۲۶ به گرمترین سال ثبتشده، لازم است در ادامه سال افزایش دمای قابلتوجهی رخ دهد.
براساس تحلیل اثر سه ماه اول بر دمای سالانه، زکه هاوسفادر از مؤسسه برکلی ارث در کالیفرنیا، در گزارشی برای نشریه «کربن بریف»، پیشبینی کرده است که سال ۲۰۲۶ حدود ۱٫۴۷ درجه سانتیگراد بالاتر از سطح پیشاصنعتی خواهد بود. در این سناریو، ۲۰۲۶ دومین سال گرم ثبتشده در تاریخ خواهد شد.
- گرمایش زمین همچنان توقفناپذیر؛ ۲۰۲۵ دومین سال گرم ثبتشده در تاریخ بود22 آذر 04مطالعه '2
- فقط افزایشی جزئی در دمای کره زمین میتواند کشنده باشد26 بهمن 03مطالعه '2
- گرمای بیسابقه ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴: نوسان گذرا یا آغاز فصل تازهای از بحران اقلیمی؟23 اردیبهشت 04مطالعه '2
بااینحال، جیمز هانسن و همکارانش معتقدند این برآورد احتمالاً دمای واقعی را کمتر از مقدار واقعی نشان میدهد. به گفته آنها، اگرچه بیشتر دانشمندان توافق دارند که گرمایش جهانی درحال شتابگیری است (تا حدی به این دلیل که کاهش ذرات معلق ریز در هوا باعث افت موقت اثر خنککنندگی آنها و رسیدن گرمای بیشتر خورشید به سطح زمین شده است)؛ هانسن باور دارد که نرخ واقعی گرمایش از آنچه مدلهای اقلیمی نشان میدهند بیشتر است.
در تحلیل آنها آمده است که دمای سطح دریاها که نسبت به تغییرات کوتاهمدت آبوهوا پایدارتر است، نشان میدهد زمین اکنون حدود ۰٫۱۷ درجه سانتیگراد گرمتر از سال ۲۰۲۳ است. این مقدار افزایش، بیشتر از اختلاف ثبتشده در سال ۲۰۲۴ نسبت به ۲۰۲۳ است که حدود ۰٫۱۱ درجه سانتیگراد بوده است.
بر همین اساس، هانسن و همکارانش نتیجه گرفتهاند که این فاصله دمایی به اندازهای قابل توجه است که بتوان پیشبینی کرد سال ۲۰۲۶ گرمترین سال ثبتشده خواهد بود.
بااینحال، همه دانشمندان با این نتیجهگیری موافق نیستند. اداره هواشناسی بریتانیا در پیشبینی سالانه خود اعلام کرده است که دمای جهانی در سال آینده احتمالاً حدود ۱٫۴۶ درجه سانتیگراد بالاتر از سطح پیشاصنعتی خواهد بود، اما این مقدار میتواند در بازهای بین ۱٫۳۴ تا ۱٫۵۸ درجه سانتیگراد قرار بگیرد.
آدام اسکایف از اداره هواشناسی بریتانیا تأکید کرده است که هنوز زود است گفته شود ۲۰۲۶ رکورد سال ۲۰۲۴ را خواهد شکست. او توضیح داده است که در این مقیاس زمانی، عدم قطعیت طبیعی وجود دارد و بهترین روش علمی ارائه احتمالات به جای قطعیت است. به گفته او: «هیچکس نمیتواند با اطمینان ۱۰۰ درصدی چنین پیشبینیهایی را انجام دهد.»
همزمانی النینو با روند فعلی گرمایش زمین میتواند احتمال بروز موجهای گرما، خشکسالی و آتشسوزیهای گسترده را در نقاط مختلف جهان افزایش دهد
در عین حال، آدام اسکایف تأکید کرده که نگرانی هانسن درباره احتمال بیشتر بودن سرعت گرمایش جهانی از پیشبینیهای فعلی، قابل توجه است. زیرا اگر این موضوع درست باشد، نشان میدهد که حساسیت اقلیم زمین نسبت به افزایش دیاکسیدکربن ممکن است بیشتر از برآوردهای فعلی باشد. به بیان ساده، مقدار گرمایی که زمین در پاسخ به افزایش گازهای گلخانهای دریافت میکند، میتواند بیش از چیزی باشد که مدلهای فعلی نشان میدهند.
صرفنظر از اینکه سال ۲۰۲۶ دقیقاً چه رکوردی ثبت کند، دانشمندان بر این نکته توافق دارند که با آغاز النینو و ادامه روند گرمایش جهانی، احتمال بروز رویدادهای فرامعمول آبوهوایی افزایش خواهد یافت. مناطقی مانند استرالیا، جنوب شرق آسیا، بخشهایی از آفریقا، هند و جنگلهای آمازون ممکن است با موجهای گرما، خشکسالیهای شدید و آتشسوزیهای گسترده روبهرو شوند.
به گفته پژوهشگران، ترکیب گرمایش بیسابقه زمین و آغاز النینو میتواند در سالهای پیش رو شرایطی ایجاد کند که در تاریخ ثبتشده اقلیم زمین کمسابقه یا حتی بیسابقه باشد.