آخرین بهروزرسانی از وضعیت ماهواره لینک؛ مهندسان چرخش فضاپیما را تا حدی کنترل کردهاند
NASA
لینک، ماهوارهی ساخت شرکت آمریکایی کاتالیست اسپیس تکنالوجیز، سوم ژوئیه (۱۳ تیر) در مأموریتی جسورانه به فضا پرتاب شد تا هدفی بیسابقه را تحقق بخشد. این فضاپیما باید با تلسکوپ فضایی سوئیفت ناسا ملاقات کند و پیش از آنکه این رصدخانه روی زمین سقوط کند، آن را به مداری بالاتر بفرستد.
بااینحال، لینک حدود سه هفته پس از پرتاب، با سرعتی غیرمنتظره شروع به چرخیدن کرد؛ مشکلی که باعث قطع موقت ارتباطات و راهاندازی دوباره پلتفرم ماهواره شد. علاوه بر این، دو چرخ از سه چرخ واکنشی لینک که برای کنترل جهتگیری فضاپیما به کار میروند، از کار افتادند.
اپراتورهای فضاپیماها برای مواجهه با چنین مشکلاتی آماده هستند و تلاش میکنند آنها را رفع کنند؛ اما مأموریت لینک، فوریت ویژهای دارد. این ماهواره باید بهزودی به سوئیفت برسد؛ وگرنه کشش جوی زمین موجب میشود این تلسکوپ که فاقد رانشگر است، آنقدر به پایین کشیده شود که دیگر امکان نجاتش وجود نداشته باشد. ناسا تصور میکند این مرز در ارتفاع حدود ۳۰۰ کیلومتری از سطح زمین قرار دارد؛ ارتفاعی که انتظار میرود سوئیفت تا ماه اکتبر (اواسط ماه مهر) به آن برسد.
به همین دلیل، برنامه اولیه این بود که لینک در اوایل ماه اوت، یعنی تنها حدود یک ماه پس از پرتاب و تقریباً بلافاصله پس از اتمام مراحل راهاندازی و آمادهسازی، با سوئیفت پهلو بگیرد. اکنون با گذشت بیش از یک ماه از پرتاب، مشخص است که این برنامه عملی نخواهد شد. بااینحال، تیمهای مأموریت هنوز از تلاش برای نجات سوئیفت دست نکشیدهاند. در واقع، طبق یک بهروزرسانی جدید، آنها در بازگرداندن لینک به وضعیت عملیاتی، پیشرفت کردهاند.
- ماهوارهای که قرار بود تلسکوپ ناسا را نجات دهد، اکنون خودش نیازمند نجات است11 روز قبلمطالعه '3
مقامهای ناسا در یک بهروزرسانی که پنجشنبه ۶ اوت منتشر شد، نوشتند: «لینک در ابتدا با سرعت حدود ۹ درجه در ثانیه، در چند محور بهطور همزمان در حال چرخش بود که باعث ایجاد ارتباطات مقطعی و اختلال در پیشرفت ماهواره بهسمت سوئیفت شد.»
ناسا افزود: «تیم کاتالیست با استفاده از مجموعهای از مانورهای کنترلشده با یکی از پیشرانهای الکتریکی لینک، سرعت چرخش فضاپیما را به حدود ۱٫۴۷ درجه در ثانیه کاهش داده است. کاتالیست قصد دارد در ادامه مراحل مأموریت، لینک را در همین سرعت چرخش نگه دارد.»
مراحل بعدی شامل بارگذاری بهروزرسانیهای نرمافزار پرواز است که «کنترلکنندههای جدید وضعیت» را که برای حفظ پایداری فضاپیما در پیکربندی کنونی طراحی شدهاند، در اختیار لینک قرار میدهد. مقامهای ناسا نوشتند: «این بهروزرسانیها به لینک امکان میدهند مانورهای لازم برای همراستاشدن با مدار سوئیفت را آغاز کند.» طبق اعلام ناسا، انتظار میرود این بستههای نرمافزاری درطول روزهای آینده به لینک ارسال شوند.
ماهواره لینک کمتر از دو ماه دیگر برای نجات تلسکوپ سوئیفت زمان دارد
سوئیفت که نام رسمی آن رصدخانه نیل گرلز سوئیفت است، در سال ۲۰۰۴ برای مطالعه انفجارهای پرتو گاما، یعنی پرانرژیترین رویدادهای جهان، به فضا پرتاب شد. ارتفاع اولیه این تلسکوپ ۲۵۰ میلیون دلاری حدود ۶۰۰ کیلومتر بود؛ اما از آن زمان تاکنون ارتفاع مدارش به میزان قابلتوجهی کاهش یافته و سرعت این کاهش نیز در حال افزایش است: هرچه سوئیفت پایینتر میرود، با بخش متراکمتری از جو روبهرو میشود و نیروی کشش آیرودینامیکی نیز افزایش مییابد.
سوئیفت همچنان کاملاً سالم و عملیاتی است و همین موضوع توضیح میدهد که چرا ناسا میخواهد آن را نجات دهد. ناسا در سپتامبر سال گذشته، قراردادی به مبلغ ۳۰ میلیون دلار به کاتالیست واگذار کرد تا اقدام به ساخت ماهواره امدادگر لینک کند؛ فضاپیمایی بهاندازه یخچال با سه بازوی رباتیک که بتواند سوئیفت را در مدار مهار کند و به ارتفاع بالاتر ببرد.
جدول زمانی ساخت لینک بسیار فشرده بود؛ اما کاتالیست توانست طبق برنامه پیش برود، لینک را تا موعد پرتاب آماده کند و پیش از بروز مشکلات، چندین مرحله از فرایند راهاندازی و آزمایشهای اولیه را با موفقیت پشت سر بگذارد. این شرکت سابقه تحویل پروژهها در شرایط فشرده را دارد؛ بنابراین شاید بتواند پیش از آنکه خیلی دیر شود، خودِ فضاپیمای امدادگر را نجات دهد.
