مردان بهتر است نشسته ادرار کنند یا ایستاده؟ علم پاسخ می‌دهد

نشسته یا ایستاده ادرار کردن، کدام‌یک برای سلامت مردان بهتر است؟ پژوهشی جدید نشان می‌دهد که برای مردان سالم، تفاوت چندانی میان این دو وضعیت وجود ندارد. بااین‌حال، وقتی پای بهداشت سرویس بهداشتی و مشکلاتی مانند بزرگی پروستات به میان می‌آید، نشستن ممکن است مزایایی داشته باشد.

پژوهش‌های پیشین نتایج متفاوتی درباره‌ی تأثیر وضعیت بدن هنگام ادرار کردن ارائه کرده‌اند. برخی مطالعات نشان داده‌اند که نشستن می‌تواند به شل‌شدن عضلات کف لگن و تخلیه‌ی کامل‌تر مثانه، به‌ویژه در مردان مبتلا به مشکلات پروستات، کمک کند. در مقابل، شواهد دیگر حاکی از آن هستند که نشسته ادرار کردن در مردان ۵۰ ساله و جوان‌تر ممکن است احتمال چکه‌کردن ادرار پس از پایان دفع را افزایش دهد.

اکنون پژوهشگران گروه پژوهش‌های اورولوژی کلمبیا با انجام آزمایشی جدید تلاش کرده‌اند مشخص کنند که وضعیت بدن هنگام ادرار کردن واقعاً چه تأثیری بر عملکرد دستگاه ادراری دارد.

به گزارش ساینس‌آلرت، پژوهش جدید با مشارکت ۵۲ مرد سالم بین ۱۸ تا ۳۹ سال انجام شد. پژوهشگران از روش کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده‌ی متقاطع استفاده کردند؛ به این معنا که تمام شرکت‌کنندگان در هر دو وضعیت نشسته و ایستاده آزمایش شدند.

تقریباً نیمی از داوطلبان ابتدا نشسته و سپس ایستاده ادرار کردند و گروه دیگر همین مراحل را با ترتیب معکوس انجام دادند. میان دو مرحله نیز دست‌کم ۲۴ ساعت فاصله در نظر گرفته شد تا احتمال تأثیر آزمایش اول بر نتایج آزمایش دوم کاهش یابد.

تنها تفاوت مشاهده‌شده به مدت‌زمان رسیدن جریان ادرار به بیشترین سرعت مربوط می‌شد. مردان هنگام ایستادن اندکی دیرتر به حداکثر سرعت جریان ادرار می‌رسیدند. هرچند این اختلاف از نظر آماری معنادار بود، بخشی از آن به داده‌های غیرمعمول یکی از شرکت‌کنندگان ارتباط داشت و پژوهشگران معتقدند احتمالاً اهمیت بالینی چندانی ندارد.

یافته‌های جدید نشان می‌دهند که برای مردان جوان و سالم، انتخاب وضعیت نشسته یا ایستاده هنگام ادرار کردن تأثیر قابل‌توجهی بر شاخص‌های بررسی‌شده ندارد.

اگرچه نشستن و ایستادن تأثیر چندانی بر عملکرد دستگاه ادراری مردان سالم ندارند، نشسته ادرار کردن از نظر بهداشتی مزایایی دارد. هنگام ایستادن، برخورد جریان ادرار با کاسه‌ی توالت می‌تواند باعث پاشیدن قطرات ریز به سطوح اطراف شود؛ درحالی‌که نشستن معمولاً این پاشش را کاهش می‌دهد. البته کاهش پاشش لزوماً به معنای کاهش خطر بیماری نیست و شستن دست‌ها و نظافت منظم توالت همچنان ضروری است.

توجه به این نکته ضروری است که نتایج پژوهش جدید درباره‌ی مردان سالم است و لزوماً نمی‌توان آن را به افراد مبتلا به مشکلات ادراری تعمیم داد.

با افزایش سن، احتمال بزرگ‌شدن پروستات در مردان بیشتر می‌شود. این وضعیت می‌تواند با فشار بر مجرای ادرار، دفع ادرار را دشوار کند و باعث کاهش قدرت جریان، احساس تخلیه‌نشدن کامل مثانه یا نیاز به زورزدن هنگام ادرار کردن شود.

رنا مالک، متخصص اورولوژی، توضیح می‌دهد که مردان مبتلا به چنین مشکلاتی ممکن است هنگام ایستادن برای کنترل جریان ادرار با دشواری مواجه شوند. در این شرایط، نشستن می‌تواند از نظر راحتی و رعایت بهداشت گزینه‌ی مناسب‌تری باشد؛ هرچند مزایای پزشکی آن هنوز به‌طور قطعی اثبات نشده است.

یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۰ از نزدیک به ۲۰۰ مرد نشان داد افرادی که ترجیح می‌دادند نشسته ادرار کنند، بیشتر از دیگران علائم مشکلات دستگاه ادراری را گزارش کرده بودند.

البته این ارتباط بدان معنا نیست که نشستن باعث بروز مشکلات ادراری می‌شود. احتمال دارد مردانی که از قبل با دشواری در دفع ادرار مواجه بوده‌اند، به‌دلیل راحتی بیشتر، وضعیت نشسته را انتخاب کرده باشند.

مطالعه‌ای از نوع فراتحلیل در سال ۲۰۱۴ که نتایج ۱۱ پژوهش را بررسی کرد، نشان داد که نشسته ادرار کردن در مردان دارای علائم دستگاه ادراری تحتانی با تخلیه‌ی بهتر مثانه ارتباط دارد. در مقابل، میان مردان سالم تفاوت مشخصی در عملکرد دستگاه ادراری مشاهده نشد.

پژوهش جدید تلاش کرده است با استفاده از روش تصادفی‌سازی‌شده بخشی از این محدودیت‌ها را برطرف کند، اما نمونه‌ی آن همچنان کوچک است و فقط مردان سالم ۱۸ تا ۳۹ ساله را شامل می‌شود.

در مجموع، از نظر عملکرد دستگاه ادراری، شواهد فعلی برتری مشخصی برای نشستن یا ایستادن در مردان سالم نشان نمی‌دهند؛ اما از نظر تمیز نگه‌داشتن توالت و کاهش پاشش قطرات ادرار، نشستن معمولاً انتخاب مناسب‌تری است. برای مردانی نیز که مشکلات پروستات یا اختلالات دفع ادرار دارند، نشستن ممکن است مفید باشد، هرچند تعیین مزایای پزشکی آن به پژوهش‌های بیشتر نیاز دارد.

پژوهش در ژورنال Neurourology and Urodynamics منتشر شده است.