خوابیدن با چراغ روشن یا حتی وجود مقدار کمی نور در اتاق شاید بیضرر به نظر برسد، اما پژوهشی تازه نشان میدهد این عادت میتواند با تغییرات ظریف در ساختار قلب ارتباط داشته باشد.
پژوهشگران با بررسی بیش از ۱۰ هزار بزرگسال دریافتند افرادی که هنگام خواب در معرض نور بیشتری قرار داشتند، بیشتر با نشانههایی از تغییر شکل قلب از جمله ضخیمترشدن دیواره قلب و بزرگترشدن برخی بخشهای آن روبهرو بودند.
مطالعه نشان داد هرچه میزان نور شبانه بیشتر باشد، احتمال مشاهده این تغییرات نیز افزایش پیدا میکند. افرادی که بیشترین نور شبانه را تجربه میکردند، هر شب بهطور میانگین حدود ۳۴ دقیقه در معرض نوری بیشتر از ۳ لوکس بودند (روشنایی بسیار کمی که تقریباً با نور سه شمع در فاصله یکمتری تخت برابری میکند). در این افراد، ضخامت دیوارههای قلب حدود ۱٫۵ درصد بیشتر، جرم بطن چپ حدود ۲٫۴ درصد بالاتر و توانایی انقباض قلب حدود ۱٫۹ درصد کمتر از افرادی بود که تقریباً در تاریکی میخوابیدند.
به گفته لو چی، پژوهشگر دانشگاه تولین آمریکا، این تغییرات با پدیدهای به نام «بازسازی قلبی» ارتباط دارند که در آن ساختار و عملکرد قلب در واکنش به فشار یا آسیب طولانیمدت تغییر میکند. این سازگاری در ابتدا ممکن است به بدن کمک کند، اما در طول زمان میتواند عملکرد قلب را ضعیف کند.
پژوهشگران برای انجام مطالعه از دادههای پروژه بیوبانک بریتانیا استفاده کردند. میزان نور شبانه شرکتکنندگان با حسگرهای نصبشده روی مچ دست و بهمدت یک هفته اندازهگیری شد و ساختار و عملکرد قلب آنها نیز با تصویربرداری تشدید مغناطیسی قلبیعروقی بررسی شد.
در تحلیل جداگانهای روی بیش از ۷۳ هزار نفر، افرادی که بیشترین میزان نور شبانه را تجربه میکردند، در دوره ۸ تا ۱۰ ساله خطر بالاتری برای برخی بیماریهای قلبی داشتند. به گزارش ساینس آلرت، خطر نارسایی قلبی در این گروه ۲۹ درصد، فیبریلاسیون دهلیزی ۱۵ درصد، سکته قلبی ۲۴ درصد، سکته مغزی ۳۳ درصد و مرگ ناشی از بیماریهای قلبیعروقی ۲۶ درصد بیشتر بود. در مقابل، نور شدید روز ارتباطی با افزایش خطر بیماریهای قلبی یا مرگومیر نداشت.
افرادی که شبها نور بیشتری دریافت میکردند، دیواره قلب ضخیمتر، جرم بطن چپ بیشتر و توان انقباضی کمی پایینتری داشتند
پژوهشگران تأکید میکنند مطالعه فقط ارتباط آماری را نشان میدهد و ثابت نمیکند نور شبانه مستقیماً باعث بیماری قلبی میشود. بااینحال، آنها چند توضیح احتمالی برای این ارتباط مطرح میکنند.
یکی از عوامل مهم میتواند اختلال در خواب باشد. بررسیها نشان داد کوتاهبودن مدت خواب ممکن است ۲۵ تا ۵۰ درصد از تغییرات قلبی مشاهدهشده را توضیح دهد.
نور هنگام شب همچنین میتواند تولید ملاتونین، هورمونی که چرخه خواب و بیداری را تنظیم میکند، کاهش دهد. کاهش ملاتونین ممکن است باعث اختلال خواب و افزایش فشار روی بدن و قلب شود. به همین دلیل، پژوهشگران پیشنهاد میکنند محیط خواب با استفاده از پردههای ضخیم یا چشمبند تا حد امکان تاریک نگه داشته شود.
با وجود یافتهها، برای مشخصشدن اینکه نور شبانه دقیقاً چگونه بر قلب اثر میگذارد، به مطالعات بیشتری نیاز است. پژوهشگران میگویند کاهش مواجهه با نور در ساعات خواب میتواند یکی از راهکارهای ساده برای حمایت از سلامت قلب باشد.
پژوهش در ژورنال European Heart Journal منتشر شده است.