سر برآوردن پل رومی از دل دانوب؛ خشکسالی اروپا رازهای تاریخی را آشکار می‌کند

خشکسالی‌های اخیر در اروپا که ناشی از موج گرمای بی‌سابقه است، نه تنها زندگی روزمره و کشاورزی را مختل کرده، بلکه به پدیده‌ی غیرمنتظره‌ای نیز منجر شده است: آشکار شدن گنجینه‌های باستانی از بستر رودخانه‌های خشک‌شده. در جدیدترین مورد، بخش بلغارستان از رودخانه دانوب به قدری پایین آمده که پی‌های پل کنستانتین از زیر آب سر برآورده است.

پل کنستانتین که به دستور امپراتور کنستانتین کبیر در سال ۳۲۸ میلادی ساخته شد، یکی از شگفت‌انگیزترین دستاوردهای مهندسی دوران باستان محسوب می‌شود. ساختار این پل از ستون‌های بزرگ سنگی تشکیل شده و گفته می‌شود که با الهام از پل معروف «تراژان» روی دانوب طراحی شده است. این پل که حدود ۲٫۴ کیلومتر طول داشته، راه‌های ارتباطی روم را به مناطق مختلف امپراتوری متصل می‌کرده است.

پاول پوپوف، باستان‌شناس بلغاری از موزه تاریخی پلون، در گفت‌وگو با رویترز گفت: «برای باستان‌شناسان، این لحظات بسیار ارزشمند هستند، زیرا طبیعت به طور موقت شیئی را آشکار می‌کند که بیشتر اوقات زیر آب‌های دانوب پنهان است. این فرصتی نادر به ما می‌دهد تا آن را در محیط واقعی خود مشاهده، مستندسازی و مطالعه کنیم.»

به گفته‌ی منابع تاریخی، پل کنستانتین در حدود سال ۳۶۰ میلادی، یعنی تنها چند دهه پس از ساخت، در جریان شورش‌های داخلی یا برای جلوگیری از پیشروی دشمنان، تخریب شد. با‌این‌حال، بقایای آن زیر آب‌های دانوب باقی مانده بود و کاهش اخیر سطح آب، برای اولین بار پس از قرن‌ها، امکان مطالعه‌ی دقیق آن را فراهم کرده است.

پس از نمایان‌شدن ویرانه‌ها، باستان‌شناسان بلغاری با استفاده از پهپادها، اقدام به عکس‌برداری هوایی و مستندسازی سه‌بعدی از سازه کردند. این بررسی‌ها به آنها امکان داد تا وضعیت فعلی ستون‌ها و مصالح به‌کاررفته در پل را ارزیابی کنند.

دانوب که به عنوان یکی از مهم‌ترین آبراه‌های اروپا شناخته می‌شود، در این روزهای خشک‌ سال، رازهای بیشتری را نیز فاش کرده است. در روستای ریاهوو در بلغارستان، بقایای یک عاج ماموت از بستر رودخانه سر برآورده است. همچنین در نزدیکی شهر اوپاتوواتس در کرواسی، یک کشتی جنگی غرق‌شده از دوران جنگ‌های جهانی دوم نمایان شده است.

یافته‌ها، ابعاد متنوعی از تاریخ منطقه را به نمایش گذاشته و نشان می‌دهد خشکسالی‌های شدید، هرچند فاجعه‌بار، گاهی می‌توانند دریچه‌هایی به گذشته‌ی دور بگشایند. این رویدادها همچنین هشداری جدی درباره‌ی تأثیرات تغییرات اقلیمی بر منابع آبی و میراث فرهنگی هستند.