افت کم‌سابقه سطح آب در رودخانه‌های اصلی اروپا؛ تهدید جدی برای صنعت و انرژی

هفته‌ی گذشته، سطح آب در شهر کلن در غرب آلمان و همچنین در منطقه‌ی لوبیت، جایی که راین از آلمان به هلند می‌ریزد، به پایین‌تر از هر زمان دیگری از زمان شروع ثبت رکوردها رسید. این وضعیت تنها مختص راین نیست؛ سایر رودخانه‌های مهم اروپا که نقش حیاتی در حمل‌ونقل، صنعت و کشاورزی دارند، از جمله دانوب که از ۱۰ کشور عبور می‌کند و رودخانه‌ی پو در ایتالیا، نیز سطح آب بی‌سابقه‌ای را تجربه کرده‌اند.

براساس گزارش رصدخانه‌های خشکسالی اتحادیه‌ی اروپا، شرایط خشکسالی در بیشتر مناطق اروپا پایدار و بحرانی باقی مانده و در اواسط ماه ژوئیه در مرکز و غرب اروپا نیز وخیم‌تر شده است. پیش‌بینی می‌شود موج‌های گرمای جدید برای حداقل یک هفته دیگر ادامه یابند و دمای هوا را در بسیاری از کشورهای مرکزی و جنوبی اروپا به بالای ۴۰ درجه سانتی‌گراد برسانند.

سیستم اطلاعات کم‌آبی آلمان (NIWIS) اعلام کرده که در پایان ماه ژوئیه، ۴۴ درصد از ایستگاه‌های اندازه‌گیری راین و ۷۸ درصد از ایستگاه‌های دانوب، سطح آب بسیار پایینی را ثبت کرده‌اند.

رود راین در دوم اوت ۲۰۲۶.

رود راین در ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۵.

رودخانه راین که از آلپ سوئیس سرچشمه می‌گیرد و به دریای شمال می‌ریزد، یکی از شلوغ‌ترین آبراه‌های اروپا محسوب می‌شود. کاهش سطح آب، نگرانی‌های جدی درباره‌ی پیامدهای اقتصادی ناشی از محدودیت‌های حمل‌ونقل و کشتیرانی ایجاد کرده است.

جمعه‌ی گذشته، عمق آب قابل‌کشتیرانی در نقطه‌ی حساس کاوب در نزدیکی کوبلنتس، به رکورد ۲۵ سانتی‌متری سال ۲۰۱۸ رسید و سپس در روز دوشنبه اندکی افزایش یافت. ایستگاه سنجش کاوب در غرب آلمان، یک شاخص کلیدی برای قابلیت کشتیرانی در راین محسوب می‌شود، زیرا میزان بارگیری کشتی‌های باری را اندازه‌گیری می‌کند. سطح پایین آب، می‌تواند به شدت کشتیرانی داخلی را مختل کند.

مارتین وولترز از اداره‌ی آبراه‌ها و کشتیرانی راین به شبکه‌ی آلمانی WDR گفت که اگرچه کشتیرانی در راین احتمالاً به‌طور کامل متوقف نخواهد شد، باید اقدامات احتیاطی مانند پخش محموله میان کشتی‌های بیشتر برای کاهش وزن آنها انجام شود. به گفته‌ی وولترز، این کار درنهایت می‌تواند به افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و ایجاد تنگناهای عرضه منجر شود. یکی از معامله‌گران کالا به رویترز گفت: «زمانی می‌رسد که حجم محموله‌ها آنقدر کم می‌شود که صرفه‌ی اقتصادی ندارد یا مالکان کشتی نگران آسیب دیدن شناورهای خود هستند.»

به گزارش بی‌بی‌سی، هفته‌ی گذشته، آب رودخانه دانوب در چندین کشور ازجمله صربستان و رومانی به پایین‌ترین سطح خود در ۳۰ سال اخیر رسید و تنها نیروگاه هسته‌ای مجارستان را در آستانه‌ی تعطیلی کامل قرار داد. این نیروگاه درحال‌حاضر با ظرفیت کاهش‌یافته فعالیت می‌کند و مقامات درحال بررسی احتمال خاموشی کامل آن هستند. خشکسالی دانوب همچنین اختلالات جدی در تأمین برق صربستان و رومانی ایجاد کرده است.

صربستان به دلیل کمبود آب که سیستم‌های خنک‌کننده را مختل کرده، تولید نیروگاه‌های زغال‌سنگ خود را کاهش داده است. در همین حال، رومانی برای افزایش جریان آب به نیروگاه هسته‌ای چرنوودا، سنگی بزرگ در کرانه‌های دانوب را با انفجار کنترل‌شده منهدم کرد. دو کارخانه‌ی خودروسازی در رومانی که توسط داکیا و فورد اداره می‌شوند، برای کاهش مصرف برق، تولید خود را برای بیش از دو هفته متوقف کرده‌اند.

مطالعه‌ای جدید توسط دانشمندان پروژه نسبت‌دهی هوای جهان (WWA) نشان داد در بیشتر مناطق اروپا، روند کاهش بارندگی در بلندمدت مشهود نیست. بااین‌حال، محققان تأکید کردند که تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی، با افزایش دما، میزان تبخیر رطوبت را افزایش داده و شرایط را برای وقوع خشکسالی مستعدتر کرده است.

هوای گرم و خشک همچنین تقاضا برای آب در مصارف خانگی، کشاورزی و صنعتی را افزایش داده است. دوره‌های طولانی خشکسالی می‌تواند بر سطح آب دریاچه‌ها تأثیر بگذارد و دسترسی به منابع آب شیرین را با چالش مواجه کند. سرویس آب‌وهوای کوپرنیک اتحادیه‌ی اروپا نیز اشاره کرده که خشکسالی سال ۲۰۲۲ در اروپا به افزایش فعالیت آتش‌سوزی‌های جنگلی کمک کرد که این به نوبه‌ی خود انتشار کربن بالاتر از حد متوسط را به همراه داشت.