چگونه گرگهای باستانی ۵هزار سال پیش به جزیرهای دورافتاده در سوئد رسیدند؟
جزیره استورا کارلسو در سوئد جزو مکانهای بسیار دورافتاده است و تنها با قایق میتوان به آن رسید. نکته جالب دیگر این است که این جزیره هیچ پستاندار زمینی بومی ندارد. بنابراین وقتی دانشمندان در یکی از غارهای آن، به نام استورا فوروار، استخوانهای گرگی را پیدا کردند که مربوط به عصر برنز بود، حیرتزده شدند.
میدانیم سگهای امروزی زمانی گرگ بودهاند. گونهای وحشی که انسانها طی هزاران سال آن را اهلی کردند تا به بهترین و وفادارترین دوست خود تبدیل شود. اما مسیر دقیق این اهلی شدن همیشه یک راز بوده است. آیا انسانها عمداً گرگها را اهلی کردند یا این یک تصادف بود؟ این اتفاق کی، کجا و چگونه رخ داد؟ تاکنون تنها میتوانستیم حدس بزنیم.
کشف جدید، قطعه جالبی به این پازل اضافه کرده است: استخوانهای گرگ باستانی که قدمت آنها بین ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ سال است و آثاری دارند که نشان میدهد این حیوانات زندگیشان را در کنار انسانها گذراندهاند، نه در تقابل با آنها. دلیل قوی بر این که این گرگها با انسانها رابطه دوستانه داشتهاند، مکان پیدا شدن استخوانهاست: غاری روی جزیرهای که هیچ پستاندار زمینی بومی ندارد و فقط با قایق میتوان به آن رسید.
- از آستانه انقراض تا بازگشت به اوج؛ چگونه جمعیت گرگها در اروپا افزایش یافت؟08 اردیبهشت 04مطالعه '7
- بازگشت شکارچی عصر یخبندان: دانشمندان گرگ وحشت را احیا کردند – البته نه دقیقاً همان گونه!19 فروردین 04مطالعه '3
دکتر لینوس گیرلند-فلینک، مدرس باستانشناسی در دانشگاه ابردین و نویسنده اصلی مطالعه، در این باره گفت: «کشف این گرگها در یک جزیره دورافتاده کاملاً غیرمنتظره است. این حیوانات نه تنها شجرهای مشابه دیگر گرگهای اوراسیا داشتند، بلکه به نظر میرسد در کنار انسانها زندگی میکردند و از غذای آنها استفاده میکردند.»
به گزارش آیافال ساینس، استخوانها نشان میدهند این جمعیت گرگ چندنسلی و پایدار بوده است. بدن آنها کوچکتر از گرگهای معمولی بوده است، که معمولاً نتیجه انزواست. آنها همچنین تنوع ژنتیکی بسیار کمی داشتند.
اندِرس برگستروم، مدرس علوم زیستی در دانشگاه ایست انگلیا و نویسنده مشترک مقاله، توضیح داد: «دادههای ژنتیکی این گرگها بسیار جالب است: گرگی که کاملترین ژنوم داشت، تنوع ژنتیکی بسیار کمی داشت، حتی کمتر از هر گرگ باستانی دیگری که تاکنون بررسی شده است.» او ادامه داد: «این وضعیت مشابه چیزی است که در جمعیتهای منزوی یا جمعیتهایی که تعدادشان کم شده یا در گونههای اهلی دیده میشود. هرچند نمیتوانیم این احتمال را رد کنیم که این گرگها به دلایل طبیعی تنوع ژنتیکی کمی داشتند، شواهد نشان میدهد انسانها با گرگها تعامل داشته و آنها را مدیریت میکردند.»
با وجود اینکه این حیوانات قطعاً گرگ بودهاند، همه شواهد به یک رابطه همزیستی، تقریباً شبیه به حیوان خانگی، با انسانها اشاره دارد. انسانهای عصر برنز این گرگها را با قایق به جزیره آورده بودند، غذاهایی مانند ماهی و فوکهایی که شکار میکردند را با آنها تقسیم میکردند و حتی وقتی آسیب میدیدند، مراقبتشان میکردند.
این کشف تصورات ما درباره تعامل انسان و گرگ در گذشته را دگرگون میکند و اطلاعات ارزشمندی به داستان اهلی شدن سگها اضافه میکند.
پژوهش در ژورنال PNAS منتشر شده است.