کاسیو جانوس؛ جد ژاپنی ساعتهای هوشمند، ۳ دهه زودتر از اپل واچ!
سال ۱۹۸۴ میلادی بود. در حالی که اپل با معرفی کامپیوتر مکینتاش دنیای کامپیوترهای شخصی را دگرگون میکرد، در ژاپن مهندسان کاسیو مشغول خلق جادویی روی مچ دست بودند که دههها از زمان خود جلوتر بود.
Casio AT-550 که با نام مستعار «جانوس» (Janus) شناخته میشود، یک ساعت معمولی نبود؛ بلکه اولین تلاش جدی بشر برای آوردن تکنولوژی «صفحهنمایش لمسی» به دنیای ساعتهای مچی بهحساب میآمد.
فلسفهی طراحی؛ دو چهره در یک کالبد
نام جانوس هوشمندانهترین انتخابی بود که کاسیو برای این مدل انجام داد. در اساطیر روم باستان، جانوس «خدای دروازهها، آغازها و پایانها» است که دو چهره دارد؛ یکی به گذشته مینگرد و دیگری به آینده.
کاسیو AT-550 دقیقاً تجسم همین مفهوم بود؛ عقربههای فیزیکی ساعت که زمان را به شکلی سنتی و باوقار نشان میدادند و یک پنل LCD کوچک و تکنولوژی لمسی نامرئی که نمایندهی آینده بود.
ترکیب Digi-Ana (دیجیتال-آنالوگ) در آن زمان اوج تکنولوژی محسوب میشد.
صفحهنمایش لمسی؛ جادوی نامرئی
مهمترین ویژگی AT-550، حذف کیبورد فیزیکی ماشینحساب بود که تا پیش از آن در مدلهای سری C (مثل C-80) دیده میشد. کاسیو در این مدل از یک شیشهی حساس به لمس استفاده کرد.
روی شیشهی ساعت، خطوط نامرئی و شبکهبندیشدهای وجود داشت. کاربر با انگشت خود روی شیشه فشار میآورد تا اعداد و عملیات ریاضی را وارد کند.
پخش از رسانه
با فعال کردن حالت ماشینحساب، کاربر باید اعداد مدنظرش را روی شیشه میکشید. ساعت تشخیص میداد که عدد وارد شده (مثلا ۳) است. برای ادامهی عملیات مثل جمعکردن، کاربر باید نماد «+» را روی ساعت با دست میکشید و عدد دوم را وارد میکرد. برای دیدن نتیجه کافی بود تا علامت «=» را روی صفحه بکشد.
جالبتر اینکه برای پاککردن محاسبات یا تغییر حالتها، کاربر باید انگشت خود را روی صفحه میکشید (سوایپ میکرد). این ویژگی سالها قبل از اینکه استیو جابز آیفون را معرفی کند، در یک ساعت مچی پیادهسازی شده بود!
مشخصات فنی و ماژول ۳۲۰
قلب تپندهی ساعت مچی مردانه کاسیو ماژول الکترونیکی ۳۲۰ کاسیو بود. این ماژول با وجود محدودیتهای تکنولوژیک دههی ۸۰، امکانات حیرتانگیزی را در بدنهای باریک جا داده بود:
- ماشینحساب ۸ رقمی: با قابلیت انجام چهار عمل اصلی.
- زمان دوگانه: امکان تنظیم ساعت دوم برای منطقهای دیگر.
- کرنومتر (Stopwatch): با دقت ۱٫۱۰۰ ثانیه.
- آلارم روزانه: صدای بوق نوستالژیک دیجیتالی.
- تنظیم عقربهها: حتی تنظیم عقربههای آنالوگ هم به صورت الکترونیکی و از طریق لمس صفحه انجام میشد، نه با چرخاندن دکمهی مکانیکی.
چالشها و نقاط ضعف
با وجود نوآوری بینظیر، AT-550 بینقص نبود. تکنولوژی لمسی خازنی به شکل امروزی وجود نداشت و کاسیو از لایههای مقاومتی استفاده میکرد.
گاهی اوقات کاربر باید فشار نسبتاً زیادی به شیشه وارد میکرد تا دستور ثبت شود. از آنجا که تمام تعاملات از طریق لمس شیشه (که معمولاً از جنس اکریلیک یا کریستال معدنی بود) انجام میشد، صفحهی ساعت به مرور پر از خطوخش میشد و این موضوع دقت لمس را کاهش میداد.
میراثی برای آینده
کاسیو AT-550 Janus شاید امروز در برابر گلکسی واچ یا اپل واچ ابتدایی به نظر برسد؛ اما در زمان خود یک گجت از جنس آینده محسوب میشد. این ساعت راه را برای مدلهای پیشرفتهتر لمسی کاسیو (مانند سری VDB) هموار کرد.
امروزه نسخههای سالم AT-550 به شدت کمیاب هستند و در حراجیهای آنلاین مانند eBay با قیمتهای گزافی بین کلکسیونرها معامله میشوند. جانوس نمادی از دورانی است که کاسیو نه فقط یک ساعتساز، بلکه یک شرکت کامپیوتری مینیاتوری بود.