چین در اتفاقی کم‌سابقه، برنامه دقیق خود برای فرود انسان روی ماه را فاش کرد

مقام‌های فضایی چین در بیانیه‌ای عمومی و کم‌سابقه، جزئیات تازه‌ای از موشک‌ها، فضاپیماها و توالی مأموریت‌هایی ارائه کرده‌اند که قرار است فضانوردان این کشور را ظرف مدت سه سال آینده، روی سطح ماه فرود بیاورد. این برنامه با چند مأموریت آزمایشی از سال ۲۰۲۷ آغاز می‌شود و در نهایت باید پیش از سال ۲۰۳۰ به فرود سرنشین‌دار روی سطح قمر زمین منجر شود.

وانگ شیانگ، طراح ارشد برنامه اکتشافات قمری چین، در هفتمین کنفرانس فضانوردی سرنشین‌دار این کشور در پکن، نقشه راه جدید را تشریح کرد. این برنامه که از چهار مرحله اصلی تشکیل شده است، شامل آزمایش فضاپیمای سرنشین‌دار منگ‌ژو، ماه‌نشین لانیوئه و موشک لانگ مارچ ۱۰ می‌شود.

برخلاف مأموریت‌های آپولو ناسا که در آن‌ها یک موشک ساترن ۵ هر دو بخش اصلی مأموریت، یعنی فضاپیمای حامل فضانوردان و ماه‌نشین را به‌طور هم‌زمان به سمت ماه می‌فرستاد، چین قصد دارد از دو پرتابگر جداگانه استفاده کند. در این معماری، فضاپیمای منگ‌ژو و ماه‌نشین لانیوئه با دو موشک مستقل به مدار ماه می‌رسند و سپس در آنجا به یکدیگر متصل می‌شوند.

رویکرد ملاقات و اتصال دو فضاپیما در مدار ماه، پیش‌تر در مأموریت‌های آپولو استفاده شده بود. پس از اتصال دو فضاپیما، فضانوردان از منگ‌ژو به لانیوئه منتقل می‌شوند و با آن روی سطح ماه فرود می‌آیند. پس از پایان عملیات اکتشافی، فضانوردان سوار بر ماژول صعودگر ماه‌نشین به مدار بازمی‌گردند، دوباره به منگ‌ژو متصل می‌شوند و سفر بازگشت به زمین را آغاز می‌کنند.

طبق برنامه اعلام‌شده، سه فضانورد در مأموریت نهایی حضور خواهند داشت؛ اما فقط دو نفر از آن‌ها روی ماه قدم می‌گذارند و فضانورد سوم در فضاپیمای منگ‌ژو در مدار ماه باقی می‌ماند. عملیات سطحی نیز قرار است حدود سه روز زمینی طول بکشد و فضانوردان در هر روز فعالیت‌هایی خارج از ماه‌نشین انجام دهند.

برنامه چین با آزمایش‌های بدون سرنشین آغاز می‌شود و در هر مرحله، بخشی از فناوری‌های موردنیاز برای مأموریت نهایی مورد آزمایش قرار می‌گیرد.

آزمایش منگ‌ژو در مدار زمین (اوایل ۲۰۲۷): نخستین مرحله با پرتاب موشک لانگ مارچ 10A و فضاپیمای منگ‌ژو به مدار نزدیک زمین انجام می‌شود. این نسخه از موشک برخلاف مدل اصلی، فاقد دو بوستر جانبی است. هدف این پرواز، ارزیابی عملکرد موشک و فضاپیما و کسب اطمینان از آمادگی سامانه‌ها برای مأموریت‌های بعدی است.

تمرین فرود روی ماه (سال ۲۰۲۸): در مرحله دوم، نسخه بزرگ‌تر لانگ مارچ ۱۰ به همراه ماه‌نشین لانیوئه به فضا پرتاب می‌شود. این مأموریت بدون سرنشین، یکی از حساس‌ترین مراحل برنامه، یعنی فرود روی سطح ماه و برخاستن مجدد از آن را آزمایش خواهد کرد. موفقیت در این مأموریت نشان می‌دهد که ماه‌نشین می‌تواند فضانوردان را به سطح ماه منتقل کند و دوباره به مدار بازگرداند.

اتصال دو فضاپیما در مدار ماه (سال ۲۰۲۹): در سومین مرحله، دو موشک لانگ مارچ ۱۰ به‌صورت جداگانه منگ‌ژو و لانیوئه را به فضا می‌فرستند. دو فضاپیما باید در مدار ماه به یکدیگر متصل شوند تا فناوری ملاقات و اتصال مداری پیش از حضور فضانوردان در مأموریت نهایی ارزیابی شود.

فرود فضانوردان (پیش از سال ۲۰۳۰): در آخرین مرحله، دو موشک لانگ مارچ ۱۰ فضاپیمای حامل فضانوردان و ماه‌نشین را به‌طور جداگانه به فضا پرتاب می‌کنند. سه فضانورد با منگ‌ژو به مدار ماه می‌رسند و پس از اتصال به لانیوئه، دو نفر از آن‌ها برای انجام عملیات اکتشافی روی سطح ماه فرود می‌آیند.

انتشار جدول زمانی جدید برای فرود روی ماه از سوی چین در شرایطی انجام می‌شود که ناسا نیز قصد دارد در چارچوب برنامه آرتمیس، فضانوردان را در سال ۲۰۲۸ دوباره به سطح ماه بفرستد. بااین‌حال، تحقق این هدف به پیشرفت ماه‌نشین‌هایی وابسته است که شرکت‌های خصوصی اسپیس‌ایکس و بلو اوریجین مشغول ساختنشان هستند. تأخیر در آماده‌شدن این ماه‌نشین‌ها می‌تواند بازگشت فضانوردان آمریکایی به ماه را تا سال ۲۰۳۰ یا حتی دیرتر به تعویق بیندازد.

نکته مهم دیگر اینکه در نقشه‌ی راه چین فعلاً مأموریتی سرنشین‌دار شبیه به آپولو ۸ یا آرتمیس ۲ دیده نمی‌شود؛ مأموریت‌هایی که در آن‌ها فضانوردان پیش از فرود، سفری به اطراف ماه انجام می‌دهند و بدون نشستن روی سطح قمری، به زمین بازمی‌گردند. بااین‌حال، چین می‌تواند قابلیت‌های منگ‌ژو را در مأموریت‌های سرنشین‌دار نزدیک‌تر به زمین و در ارتباط با ایستگاه فضایی تیان‌گونگ آزمایش کند.

هدف چین تنها رسیدن به ماه نیست. این کشور و آمریکا در کنار رقابت برای ثبت نخستین فرود سرنشین‌دار بعدی، به‌دنبال ایجاد زیرساخت‌هایی برای حضور طولانی‌مدت انسان در ماه، به‌ویژه در نزدیکی قطب جنوب آن هستند. بنابراین، مأموریت پیش‌رو را باید نخستین گام در رقابتی بلندمدت برای حضور پایدار در قمر زمین دانست؛ مسابقه‌ای که هنوز هیچ‌یک از طرفین پیروزی در آن را تضمین نکرده‌اند.