ظهور و افول گلکسی نوت؛ چرا سامسونگ به محبوب‌ترین گوشی تاریخش پشت کرد؟

در همان مراحل آغازین انقلاب گوشی‌های هوشمند و درست چهار سال بعد از اینکه استیو جابز آیفون را معرفی کرد، اولین گلکسی نوت سامسونگ از راه رسید و نگاه مصرف‌کنندگان را به موبایل برای همیشه تغییر داد. در تمام طول دهه ۲۰۱۰، گلکسی نوت یکی از پرامکانات‌ترین و البته گران‌ترین گوشی‌های بازار باقی ماند.

سری نوت انتخابی عالی برای کاربرانی بود که می‌خواستند از نهایت قدرت فناوری لذت ببرند و شاید کسانی که می‌خواستند با در دست‌گرفتن یک گوشی خاص، پرستیژ و جایگاه اجتماعی خود را متمایز کنند.

متأسفانه دفتر خاطرات سری گلکسی نوت در سال ۲۰۲۰ با عرضه آخرین مدلش ناگهان بسته شد، ولی هنوز هم فعالان حوزه تکنولوژی و کاربران قدیمی، دور هم جمع می‌شوند و در مورد دلایل توقف تولید این مجموعه گمانه‌زنی می‌کنند.

سامسونگ پیش از معرفی گلکسی نوت با سری گوشی‌های پرچم‌دار گلکسی S جایگاه خودش را در بازار تثبیت کرده بود. اولین گلکسی S که در ژوئن ۲۰۱۰ عرضه شد، با تأکید بر شخصی‌سازی نرم‌افزاری نقطه قوت فروش خوبی داشت.

این گوشی با اندروید ۲.۱ به کاربرانش اجازه می‌داد با مجموعه‌ای از اپلیکیشن‌ها و ویژگی‌ها نرم‌افزاری، گوشی را همان‌طوری که دوست دارند، برای خودشان بچینند. بعد از اینکه دو نسل اول گلکسی اس محبوبیت چشمگیری در بازار کسب کردند؛ وقتش رسید که سامسونگ دوباره خودی نشان دهد. و آن‌ها دقیقاً همین کار را کردند.

این دستگاه که به آن لقب فبلت (ترکیبی از فون و تبلت) دادند، با اندروید ۲.۳، پردازنده اسنپدراگون S3 برای آمریکا و چیپست اختصاصی اگزینوس ۴۲۱۰ سامسونگ در سایر نقاط جهان عرضه شد. به‌علاوه سامسونگ با قراردادن یک قلم هوشمند به نام S Pen در کنار گلکسی نوت، سنتی تازه بنا نهاد.

گرچه بسیاری از منتقدان معتقد بودند گلکسی نوت برای استفاده‌ی روزمره بیش از حد بزرگ است، اما این دست بدبینی‌ها تأثیری بر رکوردهای فروش آن نگذاشت. مردم عاشقش شده بودند؛ طوری که فقط در ده ماه اول، سامسونگ ۱۰ میلیون دستگاه از آن را فروخت.

وقتی سامسونگ استقبال بازار از مدل نوت را دید، تصمیم گرفت مسیر را ادامه دهد. سال ۲۰۱۲، گلکسی نوت ۲ را با صفحه‌ای بزرگ‌تر، سخت‌افزاری قوی‌تر، طراحی خوش‌دست‌تر و قلمی کارآمدتر روانه بازار کرد تا تجربه‌ی کاربری را لذت‌بخش‌تر کند.

اما این رکوردها در برابر طوفانی که گلکسی نوت ۳ در سال ۲۰۱۳ به پا کرد، به‌سادگی رنگ باخت. نوت ۳ به‌عنوان جانشین نوت ۲، از نمایشگر ۵٫۷ اینچی Full HD بهره می‌برد که از نسل قبل هم بزرگ‌تر بود و با پشتی دارای بافت چرمی، شیشه مقاوم‌تر گوریلاگلس ۳ و سیستم صوتی بهبودیافته نظر مخاطبان را جلب کرد.

نوت ۳ همچنین اولین گوشی‌ای بود که با ۳ گیگابایت رم به بازار عرضه شد که قدرت پردازش و مدیریت وظایف را بهبود می‌بخشید. سامسونگ کارایی قلم S Pen را نیز گسترش داد و یک منوی فرمان برای میان‌برها به آن اضافه کرد. تعجبی نداشت که این گوشی در بازار غوغا کرد و سامسونگ تنها در دو ماه اول عرضه، بیش از ده میلیون دستگاه نوت ۳ فروخت.

سال ۲۰۱۴، سامسونگ تصمیم گرفت برای به‌روزرسانی سالانه‌اش، دو مدل مختلف را امتحان کند. مدل اول گلکسی نوت ۴ بود؛ تلاش سامسونگ برای ارائه محصولی که هم خاص باشد و هم سرویس‌های بی‌نظیری بدهد.

برخلاف نوت‌های قبلی، نوت ۴ از سنسورهای جدیدی مثل ضربان قلب و اپلیکیشن‌های سلامتی بهره می‌برد. فلسفه سامسونگ در نوت ۴ این بود که اگر گوشی‌های هوشمند قرار است در هسته اصلی زندگی کاربران باشند، باید عملکردهای حیاتی‌تری انجام دهند. بدین ترتیب ایده اکوسیستم‌های تکنولوژی در بازار قوت گرفت.

ولی دومین نوآوری سال ۲۰۱۴ یعنی گلکسی نوت اج، برجسته‌تر و عجیب‌تر به نظر می‌رسید. سامسونگ دو سالی بود که داشت روی نمایشگرهای خمیده مانور می‌داد و حتی سال ۲۰۱۳ مدل Galaxy Round را معرفی کرد. نوت اج تلاشی بود برای آوردن انحنا به پرچم‌داران اصلی.

گرچه نوت اج به‌اندازه مدل Round خمیده نبود، اما با یک انحنای نرم و آبشارگونه در لبه سمت راست نمایشگرش طراحی شد. این لبه می‌توانست برای نمایش میان‌برهای اپلیکیشن‌ها و وب‌سایت‌ها شخصی‌سازی شود. باوجود این خلاقیت و افزایش قابلیت‌ها، سامسونگ در مجموع کمتر از ۷۰۰ هزار نسخه از این گوشی فروخت.

هرچند سامسونگ در سال ۲۰۱۵ روال طراحی نوت اِج را ادامه نداد، اما در مراسم آن سال با دست پر و گلکسی نوت ۵ ارتقایافته برگشت.

نوت ۵ نسبت به نوت ۴ در زمینه‌های متعددی پیشرفت کرده بود، از جمله طراحی سخت‌افزاری پخته‌تر با بدنه‌ای شیشه‌ای در پشت، ماژول‌های دوربین جدید (۱۶ مگاپیکسل در عقب و ۵ مگاپیکسل در جلو) و پردازنده‌ای سریع‌تر.

برخلاف تمام نوت‌های قبلی، باتری نوت ۵ غیرقابل‌تعویض بود، تغییر مهمی که سامسونگ آن را به ایمن‌سازی فرآیند شارژ سریع و کاهش آسیب‌ها و حوادث مربوط به باتری نسبت داد. کمی بعد، باتری غیرقابل‌تعویض به استاندارد صنعت گوشی‌های هوشمند تبدیل شد و امروزه به‌سختی می‌توان گوشی جدیدی با باتری جداشونده پیدا کرد.

سامسونگ برای اینکه نام‌گذاری سری نوت را با سری گلکسی S هماهنگ کند، از روی نام نوت ۶ پرید و مستقیم سراغ گلکسی نوت ۷ رفت. این گوشی که پنج ماه بعد از S7 آمد، ظاهری داشت که در زمان خودش واقعاً آینده‌نگرانه به‌نظر می‌رسید.

مدل جدید نوت حاشیه‌های باریک‌تری نسبت به تمام سری‌های قبلی داشت، با صفحه‌نمایشی شیشه‌ای که در لبه‌های کناری اندکی خمیده بود، نمایشگر ۵٫۷ اینچی سوپر امولد با وضوح 1440p و تا ۴ گیگابایت رم.

نوت ۷ طوری طراحی شده بود که نه‌تنها از نظر زیبایی‌شناسی برای مالکانش دلربا باشد، بلکه کاربردی‌تر نیز باشد. سامسونگ درگاه کارت حافظه را دوباره برگرداند و بار دیگر امکان افزایش حافظه را به گوشی‌های نوت داد.

همان‌طور که آمار و ارقام نشان می‌دادند، گلکسی نوت ۷ قرار بود ارتقایی بسیار محبوب نسبت به نوت ۵ باشد. پس از موفقیت عظیم سامسونگ با S7، گلکسی نوت ۷ بالاترین آمار پیش‌فروش را در بین تمام گوشی‌های سامسونگ تا آن زمان ثبت کرد؛ به‌طوری‌که فقط در کره جنوبی طی ۴۸ ساعت، ۲۰۰ هزار نفر آن را پیش‌خرید کردند.

اما درست در لحظه‌ای که غول کره‌ای آماده می‌شد تا دستاورد تکنولوژیک و رکورد فروش دیگری را جشن بگیرد، بدترین اتفاق ممکن رخ داد.

کم‌کم گزارش‌هایی از گوشه‌وکنار دنیا رسید که گلکسی نوت ۷ موقع شارژ از درون منفجر می‌شود! وقتی تعداد گزارش‌ها از ۳۰ مورد گذشت و ویدیوهای انفجار گوشی در اینترنت وایرال شد، سامسونگ ترمز اضطراری را کشید و دستور فراخوان تمام نوت ۷ های فروخته شده را صادر کرد، که شامل بیش از یک میلیون گوشی مرجوعی می‌شد.

ولی اوضاع وقتی بدتر شد که برخی گوشی‌های جایگزین و امن هم منفجر شدند. زمانی که سامسونگ تولید گلکسی نوت ۷ را متوقف کرد، تعداد انفجارها در سطح جهانی به صدها مورد رسیده بود. رویترز تخمین زد که سامسونگ در این فاجعه تا ۱۷ میلیارد دلار ضرر کرده است.

اما همان‌طور که سامسونگ توضیح داد انفجارها ناشی از نقص‌های تولید و طراحی بودند. در مدل‌های اولیه گلکسی نوت ۷، فضای کافی برای انبساط باتری براثر گرما در نظر گرفته نشده بود و باتری تحت‌فشار منفجر می‌شد. در مدل‌های جایگزین هم مشکل به شیمی باتری حین پروسه ساخت برمی‌گشت.

البته گلکسی نوت ۷ اولین گوشی موبایلی نبود که باتری‌اش منفجر می‌شد. در نمونه‌ای دیگر سال ۲۰۰۷، نوکیا ۴۶ میلیون باتری را به دلیل خطر انفجار ناشی از داغ‌شدن بیش‌ازحد فراخوان کرد. از طرف دیگر، مشکلات باتری کمتر از ۰٫۰۱ درصد از گوشی‌های گلکسی نوت ۷ را تحت‌تأثیر قرار داد، ولی ضربه‌ای که به اعتبار برند وارد شد قابل‌کتمان نبود.

گوشی‌های سال ۲۰۱۷ سامسونگ فراتر از آپدیتی معمول، تلاشی بودند برای بازیابی و تثبیت اعتماد مصرف‌کنندگان. اولین گوشی با نام گلکسی نوت فن ادیشن در واقع عذرخواهی این شرکت بابت فاجعه‌ی نوت ۷ محسوب می‌شد.

نوت FE اولین نوتی بود که با نسخه پیش‌نصب شده بیکسبی، دستیار دیجیتال سامسونگ عرضه شد. شرکت برای اینکه خیال همه را راحت کند، علاوه بر سایر ویژگی‌های ایمنی، به یک باتری کوچک‌تر ۳۲۰۰ میلی‌آمپری بسنده کرد.

نوت FE همچنین از نمایشگر ۵٫۷ اینچی سوپر امولد، ۴ گیگابایت رم، ۶۴ گیگابایت حافظه داخلی، چندین سنسور جدید از جمله فشارسنج و شتاب‌سنج، و قلم S Pen بهره می‌برد. البته این مدل فقط در بازارهای خاصی از آسیا عرضه شد و مقایسه رکوردهای فروش آن با گوشی‌های قدیمی‌تر نوت دشوار است.

چند ماه بعد، سامسونگ پرچم‌دار اصلی نوت برای سال ۲۰۱۷ را نیز عرضه کرد. گلکسی نوت ۸ با نمایشگر بزرگ‌تر ۶٫۳ اینچی سوپر امولد و محافظ گوریلاگلس ۵ در پست و رو ارائه شد.

علاوه بر این کاربران حالا می‌توانستند پس‌زمینه عکس‌های خود را مشابه دوربین‌های حرفه‌ای DSLR تار کنند. خوشبختانه بازار به این تغییرات روی خوش نشان داد و نوت ۸ در همان آخر هفته اول عرضه‌اش رکوردهای فروش متعددی را شکست.

گلکسی نوت ۹ در آگوست ۲۰۱۸ وارد بازار شد و اولین گوشی سامسونگ بود که ۵۱۲ گیگابایت حافظه داخلی و ۸ گیگابایت رم را به رخ می‌کشید. پردازنده‌ای جدید و سریع‌تر، قلمی مجهز به بلوتوث، سیستم خنک‌کننده بهتر و حتی ایموجی‌های واقعیت افزوده، همه‌وهمه آمده بودند تا مرزهای نوآوری در گوشی‌های هوشمند را فرسنگ‌ها جابه‌جا کنند.

اما تقاضا آن‌طور که انتظار می‌رفت بالا نبود. تنها حدود ۶٫۹ میلیون دستگاه از نوت ۹ به فروش رفت و حتی فروش سری S هم افت کرد.

اما دلیل دوم و مهم‌تر این بود که کاربران گوشی‌های هوشمند داشتند سایر گزینه‌های قدرتمند بازار مانند شیائومی و وان‌پلاس را بررسی می‌کردند. در سال ۲۰۱۸، رقابت در بازار موبایل آن‌قدر شدید و پرتنش شده بود که حتی به‌اصطلاح تایتان‌های این صنعت؛ یعنی سامسونگ و اپل هم روزبه‌روز مشتریان خود را از دست می‌دادند.

درهرصورت سامسونگ همچنان میلیون‌ها دلار از فروش گلکسی نوت ۹ به جیب زد و هیچ‌کس در آن زمان پیش‌بینی نمی‌کرد که سری گلکسی نوت در آستانه انقراض قرار دارد.

سال ۲۰۱۹، سامسونگ تصمیم گرفت استراتژی سری S را به نوت هم آورد و چند مدل معرفی کند. نسخه پایه گلکسی نوت ۱۰ از نمایشگر ۶٫۳ اینچی، رم ۸ گیگابایتی و پردازنده‌های سریع‌تر اگزینوس و اسنپ‌دراگون کوالکام بهره می‌برد.

این مدل دوربین سه‌گانه پشت و سلفی حفره‌ای داشت و برای اولین‌بار قابلیت شارژ بی‌سیم معکوس را به نوت‌های سامسونگ آورد تا کاربران بتوانند با قراردادن یک گوشی دیگر روی سطح پشتی نوت، آن را شارژ کنند.

بله، این ترفند جواب داد و طبق گزارش‌ها سری نوت ۱۰ در کره جنوبی و سایر نقاط جهان فروش خیره‌کننده‌ای داشت.

سامسونگ همچنین دو گوشی دیگر هم در مجموعه نوت ۱۰ عرضه کرد. اولی گلکسی نوت ۱۰ فایو جی (5G) بود که ترکیبی از سایز نوت ۱۰ و قدرت نوت ۱۰ پلاس را ارائه می‌داد و دومین گوشی هم با نام نوت ۱۰ لایت عرضه شد، نسخه‌ای تعدیل‌شده از نوت ۱۰ برای خریدارانی با بودجه محدودتر.

سامسونگ در سال ۲۰۲۰ دوباره روال نام‌گذاری گوشی‌هایش را تغییر داد و با پرشی بلند به عدد ۲۰ رسید. ضمن اینکه از پسوند پلاس هم برای گوشی‌های رده‌بالای خود دست کشید.

پس از عرضه سری S20، سامسونگ مجموعه نوت ۲۰ را در آگوست ۲۰۲۰ روانه بازار کرد. این مجموعه شامل نسخه پایه نوت ۲۰ و نوت ۲۰ اولترا بود که هر دو نسخه‌هایی مجهز به 5G داشتند.

مدل پایه نوت ۲۰ از نمایشگر ۶٫۷ اینچی سوپرامولد پلاس، سه دوربین عقب با دوربین اصلی ۶۴ مگاپیکسلی، جدیدترین پردازنده‌های اگزینوس و اسنپ‌دراگون در آن زمان و باتری ۴۳۰۰ میلی‌آمپری بهره می‌برد.

از سوی دیگر، گلکسی نوت ۲۰ اولترا هیولایی تمام‌عیار بود و با دوربین اصلی ۱۰۸ مگاپیکسلی، نرخ نوسازی ۱۲۰ هرتز و باتری ۴۵۰۰ میلی‌آمپری، تعریف کامل و غایی مفهوم فبلت را پیش روی کاربران می‌گذاشت.

سری نوت ۲۰ همچنین علاقه‌ی سامسونگ به اکوسیستم‌های تکنولوژی و گوشی‌های هوشمند را منعکس می‌کرد، چنان‌که این شرکت با همکاری مایکروسافت فرآیند اجرای اپلیکیشن‌های گوشی روی کامپیوتر شخصی را برای اهداف گوناگون تسهیل نمود.

نسخه‌های فایو جی نوت ۲۰ و ۲۰ اولترا به لطف اتصال اینترنت پرسرعت از چندین بهبود و عملکرد جدید پشتیبانی می‌کردند. باوجود تمام این پیشرفت‌ها سری نوت ۲۰ رکوردهای فروش ناامیدکننده‌ای را ثبت کرد و سامسونگ را واداشت تیراژ تولید این گوشی‌ها را کاهش دهد.

داستان گلکسی نوت، حکایت جسارتی بود که دنیای موبایل را از نو تعریف کرد. این مسیر پر از نوآوری‌های هیجان‌انگیز بود؛ از نوت ۳ که با رم ۳ گیگابایتی‌اش در بازار غوغا کرد تا نوت اج که برای اولین بار طعم نمایشگر خمیده را به ما چشاند.

اما همیشه همه‌چیز طبق نقشه پیش نرفت. سال ۲۰۱۶، ماجرای انفجار باتری‌های نوت ۷ مثل یک بمب خبری (و واقعی!) اعتبار سامسونگ را تا لبه‌ی پرتگاه برد و ضرری ۱۷ میلیارد دلاری به جا گذاشت. با این حال، غول کره‌ای با نوت ۸ و ۹ از خاکستر خود برخاست و دوباره اعتمادها را جلب کرد.

درنهایت، سال ۲۰۲۰ با عرضه نوت ۲۰ اولترا، این دفتر باشکوه بسته شد. کاهش فروش، تغییر استراتژی مدیریتی و تمرکز روی گوشی‌های تاشو باعث شد سامسونگ تصمیم بگیرد قلم محبوبش را به خانواده‌ی S و تاشوها هدیه دهد و با نوت خداحافظی کند. نوت رفت، اما میراث نمایشگرهای بزرگ و خلاقیت بی‌پایانش، برای همیشه در دی‌ان‌ای گوشی‌های امروزی باقی ماند.