هشدار سازمان غذا و داروی آمریکا: داروهای محبوب لاغری ممکن است به بینایی آسیب بزنند

داروهای خانواده‌ی GLP-1 در سال‌های اخیر به‌دلیل تأثیرشان بر کنترل قند خون و کاهش وزن محبوبیت زیادی پیدا کرده‌اند. بااین‌حال، بررسی‌های جدید سازمان غذا و داروی آمریکا نشان می‌دهد که مصرف این داروها ممکن است با افزایش خطر ابتلا به نوعی وضعیت بسیار نادر به نام «نوروپاتی ایسکمیک قدامی عصب بینایی غیرشریانی» یا NAION ارتباط داشته باشد.

به‌گزارش گیزمودو، سازمان غذا و داروی آمریکا از تولیدکنندگان داروهای GLP-1 خواسته است هشدار مربوط به این عارضه‌ی احتمالی را به اطلاعات ایمنی محصولات خود اضافه کنند. البته این سازمان تأکید دارد که احتمال بروز چنین مشکلی بسیار پایین است.

بیماری NAION زمانی رخ می‌دهد که خون‌رسانی به عصب بینایی کاهش پیدا کند یا متوقف شود. این اتفاق می‌تواند باعث کاهش ناگهانی و بدون درد بینایی در یک چشم شود. اگرچه برخی بیماران بخشی از بینایی خود را بازیابی می‌کنند، آسیب واردشده به عصب بینایی معمولاً دائمی است و احتمال ابتلای چشم دیگر نیز افزایش پیدا می‌کند.

علت دقیق بیماری هنوز مشخص نیست؛ اما افراد بالای ۵۰ سال و مبتلایان به فشار خون بالا بیشتر در معرض خطر قرار دارند.

سازمان غذا و داروی آمریکا با بررسی مطالعات مشاهده‌ای، داده‌های آزمایش‌های بالینی و گزارش‌های ایمنی داروها پس از ورود به بازار، شواهدی از افزایش خطر ابتلا به NAION در میان مصرف‌کنندگان داروهای GLP-1 پیدا کرد. بااین‌حال، پژوهشگران هنوز نمی‌دانند این داروها دقیقاً از چه مسیری ممکن است به عصب بینایی آسیب برسانند.

اگرچه آسیب عصب بینایی می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد، احتمال بروز آن در مصرف‌کنندگان داروهای GLP-1 همچنان بسیار پایین است.

سازمان غذا و داروی آمریکا با بررسی ۱۲۶ کارآزمایی بالینی دریافت که سالانه از هر ۱۰۰هزار مصرف‌کننده‌ی داروهای GLP-1، حدود ۶٫۴ نفر به بیماری NAION مبتلا می‌شوند؛ درحالی‌که این رقم در گروه‌های مقایسه ۳٫۸ نفر است. بنابراین، با وجود افزایش خطر، این عارضه همچنان بسیار نادر است.

آژانس دارویی اروپا نیز در ژوئن ۲۰۲۵ پس از بررسی شواهد موجود اعلام کرد که بیماری NAION یکی از عوارض جانبی بسیار نادر سماگلوتاید است و ممکن است حداکثر از هر ۱۰هزار مصرف‌کننده، یک نفر را درگیر کند.

سازمان غذا و داروی آمریکا توصیه می‌کند افرادی که از اوزمپیک، ویگووی یا سایر داروهای خانواده‌ی GLP-1 استفاده می‌کنند، هرگونه تغییر ناگهانی در بینایی خود را جدی بگیرند.

کاهش ناگهانی و بدون درد بینایی در یک چشم، تاری دید، ایجاد نقاط کور و تغییر در تشخیص رنگ‌ها از نشانه‌های احتمالی آسیب عصب بینایی هستند. در صورت بروز چنین علائمی، مراجعه‌ی فوری برای ارزیابی پزشکی ضروری است.

بااین‌حال، هشدار جدید به معنای ضرورت قطع مصرف دارو برای همه‌ی بیماران نیست. سازمان غذا و داروی آمریکا تأکید می‌کند بیمارانی که دچار NAION شده‌اند، باید درباره‌ی ادامه یا توقف درمان با پزشک خود مشورت کنند.

طبق اطلاعیه‌ی رسمی سازمان غذا و داروی آمریکا در ۹ نوامبر ۲۰۲۶، هشدار جدید فقط به اوزمپیک و ویگووی محدود نمی‌شود و تمام داروهای خانواده‌ی GLP-1 را دربرمی‌گیرد. این داروها با تقلید از عملکرد هورمون طبیعی GLP-1، به کنترل قند خون، کاهش اشتها و مدیریت وزن کمک می‌کنند.

هشدار همچنین شامل داروهای سولیکوا، زالتوفای و فاندایو می‌شود. تیرزپاتاید علاوه بر گیرنده‌ی GLP-1، بر گیرنده‌ی هورمون GIP نیز اثر می‌گذارد، اما در فهرست FDA قرار دارد.

سازمان غذا و داروی آمریکا تأکید می‌کند که موارد بیماری نادر چشمی NAION در مصرف‌کنندگان تمام محصولات GLP-1 موجود در بازار گزارش شده است؛ بااین‌حال، این موضوع به معنای اثبات ارتباط علت و معلولی یا یکسان‌بودن میزان خطر در تمام این داروها نیست.