ریزش مو؛ عارضه خاموش داروهای لاغری که کمتر از آن صحبت میشود
داروهای GLP-1 مانند وگووی و اوزمپیک که به عنوان پیشرفت بزرگی در درمان چاقی و دیابت نوع ۲ شناخته میشوند، ممکن است عوارض جانبی نادیدهگرفتهشدهای داشته باشند. اکنون پژوهشگران دریافتهاند مصرف این داروها با افزایش خطر ریزش مو همراه است.
گرچه داروهای GLP-1 انقلابی در درمان چاقی و دیابت رقم زدهاند، همچنان سوالات و نگرانیهایی دربارهی عوارض جانبی آنها وجود دارد. پزشکان و محققان مدتی است به ارتباط احتمالی بین مصرف این داروها و ریزش مو پی بردهاند، اما تاکنون دادههای مستند و مطمئن کمی در این زمینه وجود داشته است. مطالعهای جدید با بررسی حجم بالایی از دادههای پزشکی، این ارتباط را با شواهد محکمتری به اثبات رسانده است.
پژوهشگران برای انجام مطالعه، گروههای مختلفی از بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ را با یکدیگر مقایسه کردند. به گزارش ساینس آلرت، آنها افرادی را که از داروهای GLP-1 استفاده میکردند، با دو گروه از مصرفکنندگان دیگر درمانهای رایج دیابت، یعنی مهارکنندههای SGLT-2 و مهارکنندههای DPP-4، مقایسه کردند. مقایسهها که روی بیش از ۵۰هزار بیمار انجام شد، نتایج قابلتوجهی را نشان داد:
- خطر نسبی بالاتر: مصرفکنندگان داروهای GLP-1 در مقایسه با مصرفکنندگان مهارکنندههای SGLT-2، به میزان ۳۷ درصد بیشتر در معرض خطر ثبتشدهی ریزش مو قرار داشتند. این خطر در مقایسه با گروه مصرفکنندهی مهارکنندههای DPP-4، به ۶۸ درصد افزایش مییافت.
- نوع ریزش مو: این ارتباط به طور خاص برای نوعی از ریزش مو به نام آلوپسی غیرزخمی مشاهده شد که در آن فولیکولهای مو از بین نمیروند و پتانسیل رشد مجدد موها وجود دارد.
- کنترل متغیرها: محققان برای اطمینان از صحت نتایج، عواملی مانند سن، جنس، قومیت و بیماریهای زمینهای را که میتوانستند بر خطر ریزش مو تأثیر بگذارند، در تحلیلهای آماری خود لحاظ کردند.
اما چرا چنین ارتباطی بین این داروها و ریزش مو وجود دارد؟ پژوهشگران معتقدند مکانیسم اصلی، کاهش وزن سریع و تغییرات تغذیهای ناشی از مصرف این داروهاست. کاهش وزن ناگهانی و شدید، خود یک عامل شناختهشده برای نوعی از ریزش مو به نام تلوژن افلوویوم است. در این حالت، استرس وارد بر بدن باعث میشود که تعداد بیشتری از فولیکولهای مو به طور همزمان وارد فاز استراحت (تلوژن) شده و چند ماه بعد بریزند. همچنین، تغییرات در جذب مواد مغذی مانند آهن و روی که برای سلامت مو ضروری هستند، میتواند این روند را تشدید کند.
- داروهای لاغری شاید به سلاحی تازه علیه سرطان تبدیل شوند18 خرداد 05مطالعه '3
- فراتر از کاهش وزن؛ داروهای لاغری شاید رفتارهای خشونتآمیز را نیز کاهش دهندحدود 1 ماه قبلمطالعه '3
- هوش مصنوعی عوارض پنهان احتمالی داروهای لاغری را شناسایی کرد18 خرداد 05مطالعه '3
با وجود این یافتهها، مهم است خطر مطلق ریزش مو در بستر مناسب خود ارزیابی شود. براساس دادههای مطالعه، از هر هزار نفری که به مدت یک سال از داروهای GLP-1 استفاده میکنند، حدود ۷ نفر ممکن است دچار ریزش مو شوند. این رقم در گروه مصرفکنندگان SGLT-2، حدود ۵ نفر و در گروه DPP-4، حدود ۴ نفر در هر هزار نفر است.
توجه به این موضوع ضروری است که هرچند افزایش خطر ریزش مو در مصرفکنندگان این داروها قابلتوجه است، احتمال اینکه یک فرد خاص به این عارضه دچار شود، زیاد نیست. البته، برای برخی بیماران، مخصوصاً کسانی که قبلاً سابقهی ریزش مو داشتهاند یا به تغییرات رژیم غذایی حساس هستند، این موضوع میتواند نگرانی جدی باشد.
ریزش موی ناشی از داروهای لاغری احتمالاً ناشی از کاهش وزن سریع و کمبود مواد مغذی است
یافتهها نباید باعث شود بیماران مصرف داروهای خود را بدون مشورت با پزشک قطع کنند. پزشکان باید با آگاهی از این عارضهی بالقوه، در هنگام تجویز این داروها، گفتوگویی شفاف با بیماران خود داشته باشند و مزایای قابلتوجه این داروها در کنترل وزن و دیابت را در برابر این خطر احتمالی بسنجند.
مطالعه مورد بحث، گامی مهم در جهت روشنکردن ابعاد پنهان عوارض داروهای GLP-1 است. نویسندگان مقاله بر این نکته تأکید دارند که برای درک کامل مکانیسمهای دقیق این ارتباط و شناسایی عواملی که برخی افراد را مستعدتر میکند، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
همچنین، تعیین اینکه آیا این ریزش مو پس از قطع دارو یا تثبیت وزن، برگشتپذیر است یا خیر، نیاز به بررسیهای طولانیمدتتر دارد. با توجه به افزایش روزافزون مصرف داروهای لاغری در سراسر جهان، آگاهی از تمام جنبههای تأثیر آنها بر سلامت، از اهمیت بالایی برخوردار است.
پژوهش در ژورنال The BMJ منتشر شده است.
