هزینهها و مشکلات متعدد نظام درمانی آمریکا باعث شده است که درطول نسلهای متوالی، نوعی گردشگری پزشکی از ثروتمندترین کشور جهان به کشورهای حاشیهای شکل بگیرد؛ از جمله کوبا، مکزیک، کاستاریکا، کانادا، ترکیه و تایلند.
اکنون شانگهای چین نیز بهسرعت در حال تبدیلشدن به یکی از مقاصد اصلی بیماران مبتلا به سرطان است؛ زیرا بخش زیستفناوری چین یک درمان آزمایشی را که در آمریکا ابداع شده بود، به صنعتی مستقل تبدیل کرده است. گزارشی جدید از والاستریت ژورنال، این صنعت رو به رشد را که بر درمان سرطان با اتکا به سلولهای T گیرنده آنتیژن کایمریک یا بهاختصار CAR-T اتکا دارد، مورد بررسی قرار داده است.
رویکرد CAR-T در اصل نوعی ایمنیدرمانی شخصیسازیشده است که در آن گلبولهای سفید خود بیمار مهندسی ژنتیکی میشوند تا پروتئینهای خاص موجود روی سلولهای سرطانی را شناسایی و به آنها حمله کنند. اگرچه این فرایند نخستینبار توسط غولهای زیستفناوری آمریکا ابداع شد، ناتوانی یا بیمیلی آنها برای کاهش هزینه و افزایش ظرفیت تولید این درمان، به کمبود آن در سرتاسر آمریکا منجر شده است.
روش مورد بحث بیشتر برای درمان برخی سرطانهای خون مانند برخی از انواع لوسمی و لنفوم بهکار میرود و معمولاً زمانی پیشنهاد میشود که درمانهای معمول مانند شیمیدرمانی نتیجهبخش نبودهاند.
طبق گفته سایرا احمد، مدیر برنامه CAR-T در مرکز سرطان امدی اندرسون دانشگاه تگزاس، هزینه این درمان در چین حدود ۱۵۰هزار تا ۲۳۰هزار دلار است. این هزینه همچنان بسیار زیاد است، اما در آمریکا هزینه همین درمان ممکن است به ۵۵۰هزار تا ۸۵۰هزار دلار برسد. به همین دلیل، برخی پزشکان آمریکایی به بیمارانی که گزینههای درمانی محدودی دارند، پیشنهاد میکنند امکان دریافت این درمان در چین را هم بررسی کنند.
یکی از تفاوتهای مهم هزینه درمان در دو کشور، سرعت آمادهسازی درمان است. در CAR-T، سلولهای بیمار باید از بدن او گرفته شوند، در آزمایشگاه تغییر کنند و دوباره به بدن بازگردانده شوند. این فرآیند در آمریکا ممکن است بیش از سه هفته زمان ببرد، اما برخی آزمایشگاههای نزدیک شانگهای میتوانند این مرحله را در چند روز انجام دهند.
در روش CAR-T، سلولهای ایمنی خود بیمار در آزمایشگاه تغییر داده میشوند تا بتوانند سلولهای سرطانی را بهتر شناسایی و نابود کنند
چین با ایجاد مراکز تخصصی و افزایش ظرفیت تولید، توانسته هزینه و زمان ارائه این درمان را کاهش دهد. سایرا احمد میگوید چین با CAR-T همان مسیری را طی کرده که در بسیاری از صنایع دیگر تجربه کرده است: تبدیل یک فناوری پیچیده به فرآیندی صنعتی و قابل گسترش.
بااینحال، روش CAR-T برای تمام سرطانها کاربرد ندارد و حتی برای بیمارانی نیز که شرایط دریافت آن را دارند، همیشه نتیجه قطعی ندارد. این روش میتواند عوارض جدی داشته باشد و بیماران پس از درمان به مراقبتهای طولانیمدت نیاز دارند. برخی عوارض ممکن است سیستم ایمنی یا عملکرد عصبی را تحت تأثیر قرار دهد و به همین دلیل، پیگیری پزشکی دقیق ضروری است.
بااینحال، برای بیمارانی که با سرطانهای سختدرمان، هزینههای بالا یا محدودیت دسترسی به درمان روبهرو هستند، چین به یکی از گزینههای جدید برای دریافت CAR-T تبدیل شده است. این اتفاق نشان میدهد که در پزشکی پیشرفته، فقط توسعه یک فناوری مهم نیست؛ توانایی تولید سریعتر و ارزانتر آن نیز میتواند تعیینکننده باشد.