دانشمندان در مطالعهای تازه، ترکیبی آزمایشی را روی موشهای چاق امتحان کردهاند که بدون کاهش اشتها، باعث کاهش وزن آنها شده است. موشها در طول چهار هفته بهطور متوسط ۱۸ درصد از وزن خود را از دست دادند و بخش عمدهی این کاهش وزن از چربی بود، نه عضله.
ترکیب مورد مطالعه که TOFA نام دارد، برخلاف بسیاری از داروهای لاغری امروزی باعث نمیشود حیوان کمتر غذا بخورد. درعوض، بدن را وادار میکند انرژی بیشتری مصرف کند و چربی بیشتری بسوزاند.
ترکیب شیمیایی معروف به ۵-تترادسیلوکسی-۲-فوروئیک اسید (TOFA)، از دههی ۱۹۷۰ شناخته شده و در اصل بهعنوان مهارکنندهی آنزیمهای استیلکوآنزیم A کربوکسیلاز بررسی شده است. این آنزیمها در ساخت چربی و تریگلیسرید در بدن نقش دارند.
ترکیب آزمایشی TOFA در موشهای چاق، بدون کاهش مصرف غذا باعث کاهش وزن شد
پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا برکلی برای آزمایش خود، موشهایی را که با رژیم پرچرب دچار چاقی شده بودند، به مدت چهار هفته با TOFA درمان کردند. در این مدت، مقدار غذایی که موشها میخوردند تغییر محسوسی نکرد و فعالیت بدنی آنها هم بیشتر نشد. بااینحال، مصرف انرژی بدنشان تا حدود ۱۸ درصد افزایش یافت.
در پایان مطالعه، بیشتر کاهش وزن از ذخایر چربی بدن بود و تودهی عضلانی موشها تا حد زیادی حفظ شد. این موضوع برای پژوهشگران اهمیت دارد، چون کاهش وزن شدید معمولا میتواند با از دسترفتن بخشی از عضلات همراه باشد.
به نظر میرسد TOFA همزمان دو کار انجام میدهد. از یک سو، تولید چربی جدید در بدن را کاهش میدهد و از سوی دیگر، فعالیت مسیرهایی را افزایش میدهد که باعث سوزاندن چربی برای تولید انرژی میشوند. پژوهشگران میگویند همین ترکیب دوگانه احتمالا دلیل اصلی اثرگذاری TOFA است. آنها سعی کردند این دو اثر را با دو مادهی جداگانه ایجاد کنند، اما نتیجه به اندازهی خود TOFA قوی نبود.
تأثیر ماده مورد مطالعه به کاهش وزن محدود نشد. به گزارش ساینسآلرت، موشهای درمانشده قند خون و انسولین پایینتری داشتند و بدنشان بهتر به انسولین پاسخ میداد. میزان چربی کبد و تریگلیسرید خون نیز در آنها کاهش یافت. در آزمایشهای دیگر، نشانههای کبد چرب و التهاب کبد هم کمتر شد.
- 28 فروردین 05مطالعه '3
- 30 فروردین 04مطالعه '7
- 18 مهر 04مطالعه '2
دانشمندان TOFA را همراه با دوز پایینتر داروهایی مانند سماگلوتاید و تیرزپاتاید نیز آزمایش کردند. این داروها معمولا با کاهش اشتها و کمکردن مقدار غذای مصرفی باعث کاهش وزن میشوند. ترکیب TOFA با این داروها در موشها نتیجهی بهتری ایجاد کرد. دلیل احتمالی این است که دو روش از دو مسیر متفاوت عمل میکنند: یکی ورود انرژی به بدن را کم میکند و دیگری مصرف انرژی را بالا میبرد.
این روش هنوز روی انسان آزمایش نشده و ایمنی و اثربخشی آن برای انسان مشخص نیست
پژوهشگران همچنین مشاهده کردند موشهایی که TOFA دریافت کرده بودند، پس از قطع درمان برای مدت بیشتری وزن خود را حفظ کردند. درمقابل، موشهایی که سماگلوتاید گرفته بودند، پس از افزایش دوبارهی اشتها سریعتر وزن اضافه کردند.
با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهش هنوز در مراحل اولیه قرار دارد. آزمایشها فقط روی حیوانات انجام شدهاند و مشخص نیست TOFA در انسان هم به همین شکل عمل کند. همچنین همهی موشهای استفادهشده در بخش اصلی مطالعه نر بودند. ایمنی این ترکیب، دوز مناسب و عوارض احتمالی آن در انسان نیز هنوز مشخص نیست.
پژوهشگران قصد دارند در مرحلهی بعد، ماده را روی حیوانات بزرگتر آزمایش کنند. تنها در صورت موفقیت این مراحل میتوان آزمایشهای انسانی را آغاز کرد.
پژوهش در ژورنال Science Advances منتشر شده است.
