نوشیدنی‌های شیرین برای بدن مفید نیستند، اما این واقعیت جلوی مصرف روزانه آن‌ها را نمی‌گیرد و همین عادت، ممکن است خطر سرطان را به‌طور چشمگیری بالا ببرد. پژوهشی تازه نشان می‌دهد افرادی که روزانه دست‌کم یک نوشیدنی شیرین می‌نوشند، در مقایسه با افرادی که چنین نوشیدنی‌هایی مصرف نمی‌کنند، ۲٫۴۵ برابر بیشتر در معرض ابتلا به سرطان معده قرار دارند.

یافته‌های پیشین نیز مصرف نوشیدنی‌های قندی را با بیش از ۱۸۰هزار مرگ سالانه در سراسر جهان، افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، چاقی و مشکلات متعدد دیگر مرتبط دانسته‌اند. افزون‌بر‌این، ارتباط میان نوشیدنی‌های شیرین‌شده با قند و برخی سرطان‌ها، از جمله سرطان پستان، کبد و روده بزرگ و راست‌روده، گزارش شده بود.

به‌گزارش ساینس‌آلرت، اندرو تی. چان، متخصص گوارش و نویسنده‌ی ارشد پژوهش از بیمارستان عمومی ماساچوست، می‌گوید: «سرطان معده پنجمین عامل مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در سراسر جهان است، اما درباره‌ی نقش رژیم غذایی در بروز آن هنوز اطلاعات محدودی وجود دارد.»

سرطان معده پنجمین عامل مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در سراسر جهان است

پژوهشگران برای بررسی ارتباط، داده‌های بیش از ۱۱۲هزار نفر را از دو پژوهش بلندمدت «مطالعه‌ی سلامت پرستاران» و «مطالعه‌ی پیگیری متخصصان سلامت» بررسی کردند. شرکت‌کنندگان هر دو سال یک‌بار اطلاعاتی درباره‌ی رژیم غذایی، سبک زندگی، سابقه‌ی پزشکی و بیماری‌های خود ارائه می‌دادند. در فاصله‌ی سال‌های ۱۹۸۶ تا ۲۰۲۲، ۲۷۸ مورد سرطان معده در میان ۱۲٬۲۸۴ شرکت‌کننده ثبت شد.

در مطالعه، یک وعده نوشیدنی شیرین‌شده با قند معادل ۲۳۷ میلی‌لیتر در نظر گرفته شد. پس از در‌نظر‌گرفتن عوامل خطر بالقوه، مشخص شد که مصرف روزانه‌ی دست‌کم یک وعده از این دسته نوشیدنی‌ها، با افزایش ۲٫۴۵ برابری خطر ابتلا به سرطان معده همراه است.

ارتباط هم در زنان و هم در مردان مشاهده شد. زنانی که روزانه دست‌کم یک وعده نوشیدنی شیرین مصرف می‌کردند، حدود سه برابر بیشتر در معرض ابتلا به سرطان معده بودند؛ اما خطر در مردان تقریباً دو برابر بود.

پژوهشگران همچنین مصرف نوشیدنی‌های حاوی شیرین‌کننده‌های مصنوعی را بررسی کردند، اما ارتباط معناداری میان این نوشیدنی‌ها و بروز سرطان معده مشاهده نشد، اما این یافته نیز به معنای بی‌خطر بودن قطعی شیرین‌کننده‌های مصنوعی نیست.

بیشتر بخوانید

بااین‌حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که مطالعه از نوع مشاهده‌ای است. نتایج فقط می‌توانند وجود ارتباط میان عوامل مختلف را در داده‌ها نشان دهند و نمی‌توانند رابطه‌ی علت‌و‌معلولی را اثبات کنند. به بیان دیگر، نمی‌توان نتیجه گرفت که مصرف نوشیدنی‌های شیرین‌شده با قند مستقیماً باعث ابتلای افراد به سرطان معده شده است، زیرا عوامل دیگری نیز ممکن است در بروز بیماری نقش داشته باشند.

مطالعه محدودیت‌های دیگری نیز دارد. برای مثال، سوابق پزشکی و خانوادگی برخی شرکت‌کنندگان از نظر سرطان معده به‌طور کامل در دسترس قرار نداشت. از سوی دیگر، هنوز مشخص نیست نوشیدنی‌های شیرین‌شده با قند چگونه ممکن است با افزایش خطر سرطان معده ارتباط داشته باشند.

پژوهشگران چند سازوکار احتمالی، از جمله افزایش وزن، مقاومت به انسولین، اختلال در تعادل هورمونی، التهاب، آسیب DNA و تغییر در ترکیب میکروبیوم را مطرح کرده‌اند؛ اما برای تشخیص سازوکار دقیق ارتباط به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.

در نهایت، یافته‌های مطالعه نشان‌دهنده‌ی ارتباط آماری هستند، نه اثبات اینکه نوشیدنی‌های شیرین مستقیماً باعث سرطان معده می‌شوند. پژوهشگران می‌گویند مطالعات آینده باید این ارتباط را در جمعیت‌های دیگر نیز تأیید و سازوکارهای زیستی احتمالی را بررسی کنند.

پژوهش در مجله‌ی Gastro Hep Advances منتشر شده است.