«اسهال انفجاری» در آمریکا قربانی گرفت؛ ثبت دو مورد مرگ و ۱۸هزار بیمار
مقامات مسئول در ایالات متحده همچنان برای مهار و کنترل شیوع انگل عامل اسهال شدید با چالشها و دشواریهای زیادی مواجه هستند. براساس دادهها و گزارشهای رسمی مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها، این شیوع گسترده تاکنون ۴۵ ایالت را درگیر کرده و بیش از ۱۸هزار نفر را مبتلا کرده؛ عددی که هم شامل موارد قطعی و تأییدشده میشود و هم مواردی را در بر میگیرد که در حال حاضر توسط متخصصان در دست بررسی و ارزیابی قرار دارند.
بهگزارش فیوچریسم، تا پیش از هفتهی جاری ۴۲۳ مورد بستری گزارش شده بود و دستکم خبری از مرگ نبود، اما روز دوشنبه مقامهای بهداشت میشیگان تأیید کردند که اکنون دو مرگ با این شیوع مرتبط شده است. بیماری مورد بحث، سیکلوسپوریازیس نام دارد و عامل آن انگل میکروسکوپی سیکلوسپورا کایتاننسیس (Cyclospora cayetanensis) است.
وزارت بهداشت و خدمات انسانی میشیگان در بهروزرسانی اخبار توضیح داد که هر دو فرد فوتشده «شرایط زمینهای مهمی داشتند که ممکن بود تحتتأثیر سیکلوسپوریازیس و کمآبی بدن قرار گرفته باشد». به بیان دیگر، هر دو نفر فقط به دلیل ابتلا به این انگل جان خود را از دست ندادند. سیکلوسپوریازیس یک بیماری گوارشی است و روشهای درمانی مشخص برای آن وجود دارد؛ از جمله سولفونامیدها که داروهای ضدمیکروبی مصنوعی هستند.
انسان معمولاً با مصرف آب یا مواد غذایی آلوده، بهویژه سبزیجات برگدار، انواع کاهو، گشنیز، ریحان و برخی میوههای تازه به سیکلوسپوریازیس مبتلا میشود. برخلاف بسیاری از عوامل بیماریزای گوارشی، این انگل معمولاً بهطور مستقیم از فردی به فرد دیگر منتقل نمیشود، زیرا برای عفونی شدن باید مدتی را در محیط خارج از بدن سپری کند.
شایعترین علائم بیماری شامل اسهال آبکی و طولانیمدت و گاهی اوقات انفجاری، دلدرد، کاهش اشتها، تهوع، خستگی و کاهش وزن است. اگرچه بیشتر بیماران با درمان مناسب بهبود مییابند، بیماری میتواند در کودکان، سالمندان و افراد دارای نقص ایمنی یا بیماریهای زمینهای شدیدتر باشد و در صورت کمآبی شدید، حتی به بستری شدن منجر شود. درمان استاندارد این عفونت ترکیب آنتیبیوتیکی تریمتوپریم-سولفامتوکسازول (TMP-SMX) است.
بیشتر مبتلایان پس از چند روز، چند هفته یا حتی در موارد شدید پس از حدود یک ماه بهبود پیدا میکنند، اما همراهی بیماری با مجموعهای از مشکلات ازپیشموجود میتواند آن را به بیماری مرگباری تبدیل کند. میشیگان بهطور خاص بهشدت درگیر شده و با ۱۱٬۲۳۴ گزارش ابتلا و نزدیک به ۲۰۰ بستری، بخش عمده موارد رصدشده را در خود دارد. بااینحال، شمار موارد رو به کاهش رفته، هرچند هنوز خیلی زود است که گفته شود ایالت از این بحران عبور کرده است.
شیوع گستردهی سیکلوسپوریازیس به ایالات متحده محدود نیست. هرچند بیشتر موارد در کشورهای پردرآمد بهصورت طغیانهای غذایی ناشی از سبزیجات، میوهها و آب آلوده شناسایی میشود، این انگل در بسیاری از مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری جهان بومی است.
شایعترین علائم بیماری شامل اسهال آبکی و طولانیمدت، دلدرد، کاهش اشتها، تهوع، خستگی و کاهش وزن است
تازهترین فراتحلیل جهانی که دادههای ۴۲ کشور را بررسی کرده، شیوع کلی آلودگی به سیکلوسپورا کایتاننسیس را حدود ۳٫۴ درصد برآورد میکند. این میزان در آفریقا به ۵٫۹ درصد میرسد و در کشورهای کمدرآمد بهمراتب بیشتر از کشورهای پردرآمد است. پژوهشگران همچنین تأکید میکنند که کودکان و افراد مبتلا به اسهال، بیش از سایر گروهها در معرض ابتلا قرار دارند.
در آسیا نیز این انگل سالهاست گردش دارد و کشورهایی مانند نپال، هند، اندونزی و چین موارد بومی یا شیوعهای فصلی را گزارش کردهاند. در خاورمیانه نیز، مصر و ترکیه از کانونهای شناختهشده سیکلوسپوریازیس بهشمار میروند و مواردی از آلودگی در مطالعات منطقهای ثبت شده است.
برخلاف آمریکا و کانادا، در ایران تاکنون هیچ شیوع گسترده و مستند ملی از سیکلوسپوریازیس گزارش نشده و اطلاعات موجود عمدتاً به مطالعات پراکندهی پژوهشی یا موارد تکگیر محدود است؛ موضوعی که ممکن است تا حدی ناشی از آزمایشنشدن روتین این انگل در بسیاری از بیماران مبتلا به اسهال باشد.
در حالی که مقامهای کاخ سفید ۲۱ ژوئیه شیوع را «تحت کنترل» توصیف کردند، شمار موارد ابتلا در ایالات متحده از آن زمان تاکنون بیش از ده برابر افزایش یافته است. هرچند سیکلوسپوریازیس محدود به آمریکا نیست و سالهاست در بسیاری از کشورهای گرمسیری و نیمهگرمسیری آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین گزارش میشود، گستردگی شیوع اخیر در آمریکا، گزارش دو مورد مرگ تأییدشده و سرعت افزایش موارد، آن را به یکی از بزرگترین همهگیریهای ثبتشده این بیماری در سالهای اخیر تبدیل کرده و بار دیگر اهمیت پایش زنجیرهی تأمین مواد غذایی، تشخیص سریع و اطلاعرسانی شفاف در مدیریت بیماریهای منتقله از غذا را برجسته کرده است.