شیوع «اسهال انفجاری» در آمریکا؛ بیماری انگلی با منشا احتمالی سبزیجات
مقامات بهداشتی آمریکا پس از افزایش چشمگیر موارد ابتلا به سیکلوسپوریازیس نسبت به این بیماری انگلی منتقله از غذا هشدار دادهاند.
براساس تازهترین اعلام مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC)، از ابتدای ماه مه تاکنون دستکم ۱٬۶۴۵ مورد قطعی سیکلوسپوریازیس در این کشور ثبت شده و بیش از ۱۴۱ نفر نیز به دلیل شدت علائم در بیمارستان بستری شدهاند؛ هرچند تاکنون موردی از مرگ گزارش نشده است. علاوهبراین، بیش از ۵هزار گزارش دیگر نیز در حال بررسی است و احتمال میرود پس از تکمیل آزمایشها به آمار نهایی افزوده شوند.
طبق گزارش رسانهها، تحقیقات همهگیرشناسی نشان میدهد بخشی از موارد ابتلا احتمالاً به کانونی مشترک در چند ایالت غرب میانه آمریکا مرتبط است. هرچند منشأ دقیق آلودگی هنوز مشخص نشده، بررسیهای اولیه نشان میدهد کاهو و سایر سبزیجات برگی از محتملترین عوامل انتقال هستند. مقامات بهداشتی همچنین درحال بررسی ارتباط احتمالی برخی رستورانها با این موارد هستند، اما تاکنون هیچ محصول، مزرعه یا شرکت توزیعکنندهای بهطور قطعی بهعنوان منبع شیوع معرفی نشده است.
گرچه موج شیوع اخیر عمدتاً به آمریکا مربوط میشود، آشنایی با این بیماری برای همه کشورها اهمیت دارد، زیرا سیکلوسپورا از طریق مواد غذایی و آب آلوده میتواند در هر نقطهای از جهان منتقل شود.
- انگلی که تقریباً یکسوم جمعیت دنیا را مبتلا کرده، چقدر نگرانکننده است؟2 روز قبلمطالعه '3
- از هانتاویروس تا ابولا: چرا شیوع اخیر ویروسها دانشمندان را سردرگم کرده است؟09 خرداد 05مطالعه '6
- راز کثیف نادیده؛ دستان ما چگونه بیماریها را انتقال میدهند؟08 فروردین 03مطالعه '8
سیکلوسپوریازیس بیماری رودهای است که براثر انگل میکروسکوپی سیکلوسپور اکایتاننسیس ایجاد میشود. این انگل پس از ورود به دستگاه گوارش باعث التهاب روده شده و در بسیاری از بیماران اسهال شدید و آبکی ایجاد میکند. هرچند بیماری معمولاً جان افراد سالم را تهدید نمیکند، در صورت درمان نشدن میتواند هفتهها ادامه یابد و موجب کمآبی بدن، ضعف شدید و کاهش وزن شود.
علائم بیماری چیست؟
دوره نهفتگی بیماری معمولاً حدود یک هفته است و سپس علائم ظاهر میشوند. مهمترین نشانهها عبارتاند از:
- اسهال آبکی و گاهی بسیار شدید
- دلدرد و گرفتگی عضلات شکم
- تهوع و گاهی استفراغ
- نفخ
- تب خفیف
- خستگی شدید
- کاهش اشتها و کاهش وزن
برخی افراد ممکن است بدون علامت باشند، اما همچنان انگل را دفع کنند.
سیکلوسپورا چگونه منتقل میشود؟
انگل سیکلوسپورا از طریق مصرف آب یا مواد غذایی آلوده به مدفوع انسان منتقل میشود. سبزیجات، کاهو، سالاد، سبزیهای برگی، میوههای تازه و سایر محصولات خام در صورت آلودگی میتوانند عامل انتقال باشند.
برخلاف بسیاری از بیماریهای عفونی، انتقال سیکلوسپورا از فردی به فرد دیگر بسیار نادر است. اووسیستهای انگل که همراه با مدفوع دفع میشوند، در ابتدا عفونی نیستند و برای تبدیل شدن به مرحله عفونی باید چند روز تا چند هفته در محیط خارج از بدن باقی بمانند. به همین دلیل، بیماری عمدتاً از طریق مصرف آب و مواد غذایی آلوده به این انگل، بهویژه محصولات کشاورزی خام مانند سبزیجات و میوههای تازه، منتقل میشود و تماس معمول با فرد بیمار معمولاً موجب ابتلا نخواهد شد.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟
اگرچه هر فردی ممکن است به این بیماری مبتلا شود، خطر بروز عوارض در گروههای زیر بیشتر است:
- کودکان
- سالمندان
- افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف
- بیماران مبتلا به HIV یا افرادی که داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی مصرف میکنند
در این افراد، بیماری ممکن است طولانیتر و شدیدتر باشد.
درمان استاندارد سیکلوسپوریازیس معمولاً با آنتیبیوتیک تریمتوپریم/سولفامتوکسازول (TMP-SMX) انجام میشود و در بیشتر بیماران مؤثر است. در صورت عدم درمان، علائم ممکن است هفتهها یا حتی بهصورت دورهای عود کنند.
چگونه میتوان از ابتلا پیشگیری کرد؟
متخصصان توصیه میکنند برای کاهش خطر ابتلا:
- دستها پیش از آمادهسازی غذا و پیش از غذا خوردن با آب و صابون شسته شوند.
- میوهها و سبزیجات تازه پیش از مصرف بهخوبی زیر آب روان شسته شوند.
- از مصرف آب و مواد غذایی مشکوک، بهویژه هنگام سفر به مناطق با بهداشت ضعیف، خودداری شود.
- میوهها و سبزیجات خردشده یا پختهشده در سریعترین زمان ممکن در یخچال نگهداری شوند.
نکته مهم این است که شستن سبزیجات همیشه نمیتواند تمام انگلهای سیکلوسپورا را از بین ببرد؛ بنابراین رعایت بهداشت در تمام مراحل تولید، حملونقل و آمادهسازی مواد غذایی اهمیت زیادی دارد.
اگرچه افزایش اخیر موارد ابتلا مربوط به آمریکا است، متخصصان تأکید میکنند سیکلوسپورا یکی از مهمترین انگلهای منتقله از غذا در جهان به شمار میرود و با گسترش تجارت جهانی مواد غذایی، آگاهی از راههای انتقال و پیشگیری از آن بیش از گذشته اهمیت یافته است.
