یافته پژوهشگران آکسفورد: بیماری آرتروز یک ریشه زیستی واحد دارد
استئوآرتریت که شایعترین نوع آرتروز در جهان است، سالها بهعنوان یک بیماری پیچیده و حاصل ترکیب چندین عامل مختلف شناخته میشد. اما نتایج پژوهشی گسترده نشان میدهد این بیماری در سطح مولکولی دارای الگوی زیستی مرکزی و مشترکی است.
در پژوهش جدید که توسط دانشمندان مؤسسه روماتولوژی کِندی دانشگاه آکسفورد انجام شده است، مایع سینوویال یا مایع مفصلی زانو که نقش روانکننده مفصل را دارد، از بیش از ۱۳۰۰ بیمار مبتلا به آرتروز جمعآوری و بررسی شد. هر نمونه حاوی بیش از هفتهزار پروتئین مختلف بود.
بزرگترین مطالعه انجامشده روی آرتروز زانو نشان میدهد این بیماری در سطح مولکولی دارای یک عامل زیستی مرکزی و مشترک است
پژوهشگران با تحلیل این حجم عظیم دادههای پروتئینی توانستند الگوهای مولکولی مشترکی را شناسایی کنند که نشان میدهد آرتروز دارای «اثر انگشت مولکولی» واحد است. بااینحال، شدت و ویژگیهای این اثر انگشت میتواند تحتتأثیر عواملی مانند سن، جنسیت و شاخص توده بدنی تغییر کند.
به گفته پژوهشگران، یافتهها نقشه دقیقی از وضعیت مولکولی آرتروز ارائه میدهد و میتواند به پژوهشگران و شرکتهای داروسازی کمک کند تا بیماران را با دقت بیشتری برای درمانهای مناسب دستهبندی کنند. این موضوع گامی مهم در مسیر ابداع درمانهایی است که بتوانند روند پیشرفت بیماری را کند یا حتی متوقف کنند.
- بیماری آرتروز؛ علل، علائم، پیشگیری و درمان12 اسفند 97مطالعه '17
- بهترین درمان برای درد مفصل یا آرتروز آن چیزی نیست که فکر میکنید22 مهر 04مطالعه '3
- داروی آزمایشی جدید میتواند آرتروز زانو را بدون نیاز به جراحی درمان کند29 فروردین 05مطالعه '3
بهگزارش رفرکتور، در بررسیهای انجامشده مشخص شد افرادی که اضافهوزن دارند، در مفصلهایشان سیگنالهای التهابی بیشتری دیده میشود. بااینحال، این نوع التهاب با بیماریهایی مانند روماتیسم مفصلی تفاوت دارد؛ زیرا در آرتروز، برخلاف روماتیسم مفصلی، سیستم ایمنی بهطور مستقیم عامل اصلی التهاب نیست. در این حالت، عامل مهمتر فشار مکانیکی ناشی از وزن اضافی بدن است که به مفصلها فشار میآورد و به مرور زمان باعث آسیب و التهاب میشود.
همین تفاوت میتواند توضیح دهد که چرا سرعت پیشرفت آرتروز در بیماران مختلف یکسان نیست؛ بهطوری که بیماری در برخی افراد سریعتر و در برخی دیگر کندتر پیش میرود. همچنین درک این موضوع میتواند به طراحی دقیقتر و هدفمندتر کارآزماییهای بالینی برای درمانهای آینده کمک کند.
برای دههها این بحث وجود داشته که آیا آرتروز یک بیماری واحد است یا مجموعهای از بیماریهای متفاوت با زیرگونههای متعدد
پژوهشگران توضیح میدهند که برای دههها این بحث وجود داشته که آیا آرتروز یک بیماری واحد است یا مجموعهای از بیماریهای متفاوت با زیرگونههای متعدد. مطالعه جدید نشان میدهد در سطح مولکولی، شواهدی از وجود زیرگونههای کاملاً جداگانه دیده نمیشود. درعوض، آرتروز بیماری واحد با مجموعهای از مسیرهای زیستی مشترک است که عمدتاً به آسیب بافتی و فرآیندهای ترمیمی مربوط میشود.
در حال حاضر، هیچ درمان تأییدشدهای برای متوقف کردن یا معکوس کردن روند پیشرفت آرتروز وجود ندارد. پژوهشگران تأکید میکنند که درک بهتر زیستشناسی آرتروز میتواند به درمانهای شخصیسازیشدهتر منجر شود؛ زیرا بیماران تجربههای بسیار متفاوتی از این بیماری دارند. برای مثال، زنان در دوران پیشیائسگی در معرض خطر بیشتری قرار دارند و در برخی افراد نیز علائم با سرعت بیشتری پیشرفت میکند.
درنهایت، یافتهها هدفی روشن برای تحقیقات آینده فراهم میکند؛ تمرکز بر مسیر زیستی اصلی بیماری و ابداع درمانهایی که بتوانند این مسیر را هدف قرار دهند و در آینده به درمانهای مؤثرتر برای میلیونها بیمار مبتلا به آرتروز منجر شوند.
پژوهش در ژورنال Nature Communications منتشر شده است.