داروی آزمایشی جدید می‌تواند آرتروز زانو را بدون نیاز به جراحی درمان کند

زوال مزمن و ناتوان‌کننده‌ی غضروف مفصلی آرتروز که با نام علمی استئوآرتریت یا بیماری آرتروز شناخته می‌شود، زندگی روزمره‌ی صدها میلیون نفر را در سراسر دنیا با درد و تخریب استخوان گره زده است. با‌این‌حال، دستاوردهای پژوهشی جدید نویدبخش راهکاری ساده و دردسترس در قالب تزریقی واحد برای پایان‌دادن به این رنج پایدار است.

آزمایش‌های حیوانی اخیر نشان می‌دهند که تزریق یک سیستم دارورسانی هوشمند و «آهسته‌رهش» به درون مفصل آسیب‌دیده، می‌تواند سلول‌های غضروف و استخوان خود بدن را برای بازسازی بافت‌های فرسوده تحریک کند. این فناوری مهندسی‌شده با دقت بالا، بدن را ترغیب می‌کند تا تنها در عرض چند هفته، فرآیند ترمیم موثری را به انجام برساند.

به‌گزارش ساینس‌آلرت، استفانی برایانت، مهندس شیمی و بیولوژی در دانشگاه کلرادو بولدر، می‌گوید تیمی از پژوهشگران در مطالعه‌ای تازه تحت هدایت او، موفق شده‌اند درطول دو سال، ایده‌ی جسورانه‌شان را به مرحله‌ای برسانند که روند بیماری آرتروز در مدل‌های حیوانی به‌طور کامل معکوس شود.

درمان قطعی برای استئوآرتریت در حال حاضر وجود ندارد و بیماران میان دو گزینه‌ی دشوار گرفتار شده‌اند: تحمل درد یا جراحی‌های سنگین برای تعویض مفصل با قطعات فلزی و پلاستیکی. نتایج این مطالعه که در انتظار داوری همتاست، پتانسیل این را دارد که با هماهنگ‌سازی سلول‌های خود بدن، بن‌بست کنونی در درمان مفاصل آسیب‌دیده را از میان بردارد.

متخصصان علاوه بر سیستم دارورسانی، در حال ابداع نوعی «ایمپلنت تزریقی» هستند که پس از قرارگیری در محل، به بستری برای جذب سلول‌ها و پرکردن حفره‌های غضروفی تبدیل می‌شود. ساخت این ابزارهای متنوع با این هدف صورت می‌گیرد که برای هر یک از چهار مرحله‌ی بیماری آرتروز (از فرسایش خفیف تا سایش شدید استخوان روی استخوان) گزینه‌ی درمانی متناسبی وجود داشته باشد.

الینا برگر، استاد ارتوپدی در دانشگاه کلرادو انشوتز، معتقد است که خلاء بزرگی میان دو انتخاب محدود بیماران مبتلا به آرتروز وجود دارد و بیماران به راهکارهای میانی و موثرتری نیاز دارند. با توجه به تأثیر شدید آرتروز بر تحرک و کیفیت زندگی، تلاش‌های علمی گسترده‌ای در سطح جهان برای یافتن داروهای نوین در جریان است.

محافظت از غضروف‌ها اگرچه فرآیندی دشوار است، ورزش منظم همچنان یکی از موثرترین روش‌های پیشگیرانه شناخته می‌شود. تقویت عضلات پیرامونی، فشار مستقیم بر مفصل را کاهش می‌دهد و فعالیت بدنی مداوم باعث می‌شود مایعات غنی از مواد مغذی در بافت‌های مفصلی به جریان بیفتند.

از طرفی دیگر، پژوهشگران دانشگاه استنفورد نیز در اوایل سال جاری میلادی موفق به شناسایی پروتئین خاصی شدند که عامل اصلی تخریب غضروف در اثر کهولت سن است. مهار این پروتئین می‌تواند از مفاصل در دوران پیری محافظت کند. علاوه‌براین، داروی «سماگلوتاید» (ماده موثر در داروهایی مثل اوزمپیک) نیز با تقویت متابولیسم سلولی، پتانسیل خود را برای حفظ سلامت غضروف‌ها نشان داده است.

دستیابی به نسخه‌ی نهایی درمان‌های تازه به زمان نیاز دارد؛ اما چشم‌انداز کنونی بسیار امیدوارکننده به نظر می‌رسد. تیم محققان کلرادو امیدوارند در صورت موفقیت در دور بعدی آزمایش‌های حیوانی، کارآزمایی‌های بالینی انسانی را ظرف ۱۸ ماه آینده آغاز کند. پروژه تحت حمایت مالی آژانس پروژه‌های پژوهشی پیشرفته برای سلامت (ARPA-H) قرار دارد و هدف نهایی‌اش دستیابی به آینده‌ای است که در آن هیچ انسانی با درد بیدار نشود و به دلیل ناتوانی‌های حرکتی، ناچار به کناره‌گیری از فعالیت‌های مورد علاقه‌ی خود نباشد.