دانشمندان با بررسی داده‌های ژنتیکی، دو گونه ناشناخته از میمون‌های زوزه‌کش را در جنگل‌های آمازون شناسایی کرده‌اند. این کشف که تعداد گونه‌های شناخته‌شده این میمون‌ها را به ۱۶ مورد می‌رساند، نشان می‌دهد جنگل‌های آمازون همچنان میزبان گونه‌هایی هستند که علم هنوز شناخت کاملی از آن‌ها ندارد.
پژوهشگران دو گونه جدید از میمون‌های زوزه‌کش را با نام‌های علمی Alouatta iroi و Alouatta matogrossensis شناسایی کرده‌اند. این میمون‌ها با خز قرمزرنگ و ریش‌های پرپشت شناخته می‌شوند و بررسی‌های ژنتیکی نشان می‌دهد که برخلاف تصور پیشین، به گونه‌های مستقلی تعلق دارند.
به‌گزارش لایوساینس، شناسایی گونه‌های جدید در شرایطی صورت گرفته است که هر دو با تهدیدهای جدی روبه‌رو هستند. پژوهشگران احتمال می‌دهند گونه A. matogrossensis در آستانه انقراض باشد (در تصویر شاخص مطلب). گونه A. iroi نیز به‌دلیل طرح ساخت سد روی رودخانه برانکو با خطر تخریب زیستگاه مواجه است.
یکی از گونه‌ها احتمالاً در آستانه انقراض قرار دارد و گونه دیگر نیز به‌دلیل ساخت سد برنامه‌ریزی‌شده روی رودخانه برانکو با تهدید نابودی زیستگاه روبه‌رو است
رومینا باتیستا، پژوهشگر تنوع زیستی در دانشگاه گوتنبرگ سوئد و دانشگاه سالفورد بریتانیا و نویسنده اصلی مطالعه، می‌گوید یافته‌های جدید نشان می‌دهد آمازون حتی درباره جانوران شناخته‌شده‌ای مانند میمون‌های زوزه‌کش نیز رازهای زیستی ناشناخته فراوانی دارد.
پژوهشگران برای شناسایی گونه‌های جدید، ژنوم ۱۱ گونه میمون زوزه‌کش ساکن آمریکای مرکزی و جنوبی را بررسی کردند. آن‌ها داده‌های ژنتیکی موجود را با اطلاعات تازه‌ای از نمونه‌های نگهداری‌شده در مجموعه‌های جانورشناسی برزیل ترکیب کردند تا روابط تکاملی این نخستی‌ها را با دقت بیشتری مشخص کنند.
- 27 فروردین 04مطالعه '3
نتایج نشان داد میمون‌های زوزه‌کش حدود ۱۹ تا ۱۳٫۵ میلیون سال پیش از خویشاوندان نزدیک خود جدا شدند. بااین‌حال، بررسی‌های جدید برخی از برداشت‌های پیشین درباره روابط تکاملی گونه‌های مختلف را تغییر داد.
برای مثال، دانشمندان دریافتند میمون زوزه‌کش دست‌قرمز تاپاژوس (A. tapajozensis) و میمون زوزه‌کش سیاه آمازون (A. nigerrima) برخلاف تصور قبلی، خویشاوندی چندان نزدیکی ندارند. همچنین، یافته‌ها نشان می‌دهد میمون زوزه‌کش ترینیداد (A. insulanus) باید به‌عنوان گونه‌ای مستقل شناخته شود.
یکی از یافته‌های مهم پژوهش، نقش رودخانه‌های بزرگ در شکل‌گیری تنوع گونه‌ای میمون‌های زوزه‌کش است. دانشمندان دریافتند رودخانه‌هایی مانند آمازون، شینگو و برانکو با جداکردن جمعیت‌های مختلف از یکدیگر، مسیر تکامل آن‌ها را تغییر داده‌اند.
بررسی ژنوم ۱۱ گونه میمون زوزه‌کش نشان داد رودخانه‌های بزرگ آمازون با جداکردن جمعیت‌ها از یکدیگر، زمینه پیدایش گونه‌های مستقل را در طول میلیون‌ها سال فراهم کرده‌اند
میمون‌های زوزه‌کش می‌توانند از آبراه‌های کوچک عبور کنند، اما رودخانه‌های پهناور مانع جابه‌جایی و آمیزش جمعیت‌های دو سوی رودخانه می‌شوند. جدایی طولانی‌مدت جمعیت‌ها باعث انباشت تفاوت‌های ژنتیکی می‌شود و در گذر زمان می‌تواند به پیدایش گونه‌های مستقل منجر شود.
به گفته پژوهشگران، موانع جغرافیایی یکی از عوامل اصلی شکل‌گیری تنوع زیستی گسترده در جنگل‌های آمازون هستند.
رودخانه‌های بزرگ آمازون با جداکردن جمعیت‌ها از یکدیگر، زمینه پیدایش گونه‌های مستقل را در طول میلیون‌ها سال فراهم کرده‌اند
ژان بوبلی، استاد بوم‌شناسی و تکامل نخستی‌ها در دانشگاه سالفورد و از نویسندگان پژوهش، هشدار می‌دهد که کشف این گونه‌ها در زمانی حساس اتفاق افتاده است. جنگل‌زدایی، تغییرات اقلیمی و نابودی زیستگاه‌ها بسیاری از جانوران آمازون را پیش از آنکه دانشمندان فرصت شناسایی و مطالعه کاملشان را پیدا کنند، در معرض خطر قرار داده است.
شناسایی دو گونه جدید میمون زوزه‌کش نشان می‌دهد که شناخت دانشمندان از تنوع زیستی آمازون هنوز کامل نیست. درعین‌حال، تهدیدهایی که همین حالا متوجه این گونه‌ها هستند، ضرورت حفاظت از زیستگاه‌های طبیعی و بررسی دقیق‌تر جمعیت جانوران منطقه را نشان می‌دهند.
پژوهش در ژورنال Communications Biology منتشر شده است.
