موج گرمای بی‌سابقه اروپا احتمالاً حدود ۲۰هزار قربانی گرفته است

درحالی‌که هنوز آمار نهایی قربانیان موج گرمای کم‌سابقه اروپا منتشر نشده، پژوهشگران تخمین می‌زنند این رویداد مرگبار ممکن است در فاصله یک هفته، بین ۱۷هزار تا ۲۵هزار نفر را در کشورهای اروپایی به کام مرگ کشانده باشد. اگر این برآوردها تأیید شوند، موج گرمای اواخر ژوئن ۲۰۲۶ مرگبارترین موج گرمای ثبت‌شده در تاریخ اروپا خواهد بود.

برآورد را گروهی از پژوهشگران به سرپرستی کریستوفر کالاهان از دانشگاه ایندیانا ارائه کرده‌اند. آن‌ها برای محاسبه تعداد قربانیان، از نتایج مطالعه‌ای استفاده کردند که سال گذشته منتشر شده بود. در آن پژوهش، رابطه میان دمای هوا و میزان مرگ‌ومیر در کشورهای اروپایی با استفاده از داده‌های چندین سال بررسی شده بود. پژوهشگران سپس این رابطه را بر موج گرمای اخیر اعمال کردند تا تعداد احتمالی قربانیان را تخمین بزنند.

براساس مدل مورد استفاده، موج گرمای ۲۲ تا ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶ حدود ۲۰هزار و ۳۹۰ نفر را در اروپا کشته است. به گزارش نیوساینتیست، بیشترین تعداد قربانیان مربوط به فرانسه با حدود ۵۲۱۰ نفر برآورد شده است. پس از آن ایتالیا با ۴۵۴۳ نفر، اسپانیا با ۳۱۶۳ نفر، آلمان با ۲۷۰۹ نفر و بریتانیا با ۸۶۲ نفر قرار دارند.

برای نمونه، تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، ۲۸ ژوئن اعلام کرد که تاکنون بیش از ۱۳۰۰ مرگ اضافی در ارتباط با موج گرما گزارش شده است. این آمار عمدتاً بر پایه گزارش سازمان بهداشت عمومی فرانسه تهیه شده بود که از ثبت حدود هزار مرگ بیشتر از حد انتظار درطول سه روز خبر می‌داد. با‌این‌حال، همان گزارش تأکید کرده بود که سامانه ثبت الکترونیکی گواهی فوت هنوز همه مرگ‌ها را پوشش نمی‌دهد و بنابراین تعداد واقعی قربانیان احتمالاً بیشتر خواهد بود.

همه پژوهشگران با برآورد ۲۰هزار قربانی موافق نیستند. دن میچل، پژوهشگر دانشگاه بریستول، معتقد است چنین رقمی برای یک هفته بسیار بزرگ به نظر می‌رسد و باید جزئیات مدل آماری با دقت بیشتری بررسی شود.

مارچین واکوویاک، پژوهشگر دانشگاه علوم پزشکی پوزنان لهستان نیز می‌گوید گرچه روش مورد استفاده از نظر علمی معتبر است، داده‌های مدل مربوط به سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ بوده و ممکن است شرایط امروز با آن دوره تفاوت داشته باشد. به گفته او، گسترش استفاده از کولر گازی، بهبود سامانه‌های هشدار و افزایش آگاهی عمومی درباره خطرات گرما، احتمالاً آسیب‌پذیری مردم را تا حدی کاهش داده است. واکوویاک برآورد می‌کند اگر این تغییرات در مدل لحاظ شوند، تعداد واقعی قربانیان ممکن است به حدود ۱۵هزار نفر برسد.

کالاهان این انتقاد را نمی‌پذیرد و می‌گوید شواهد محکمی وجود ندارد که نشان دهد رابطه میان دمای هوا و مرگ‌ومیر نسبت به یک دهه گذشته به‌طور چشمگیری تغییر کرده است. به گفته او، مدل‌های آماری معمولاً تعداد بیشتری از قربانیان را نسبت به آمارهای رسمی نشان می‌دهند، زیرا بسیاری از مرگ‌های ناشی از گرما هرگز به‌عنوان «مرگ بر اثر گرما» ثبت نمی‌شوند.

برخی کارشناسان به محدودیت دیگری نیز اشاره می‌کنند. آن‌ها می‌گویند این مدل فقط مرگ‌های فوری ناشی از موج گرما را محاسبه می‌کند، درحالی‌که گرمای شدید می‌تواند در هفته‌ها و ماه‌های بعد نیز پیامدهای مرگباری به همراه داشته باشد. افزایش موارد نارسایی کلیه، تشدید بیماری‌های مزمن، مشکلات سلامت روان، خودکشی و حتی خشونت خانگی ازجمله پیامدهایی هستند که ممکن است پس از پایان موج گرما نیز بر آمار مرگ‌ومیر تأثیر بگذارند.

گرچه امروزه پیش‌بینی این رویدادها با دقت بالایی امکان‌پذیر است، بسیاری از کشورها هنوز زیرساخت‌های لازم در حوزه سلامت، مسکن، حمل‌ونقل و خدمات اجتماعی را برای محافظت از سالمندان، بیماران و سایر گروه‌های آسیب‌پذیر در برابر گرمای شدید فراهم نکرده‌اند. از همین رو، کارشناسان تأکید می‌کنند که سازگاری با تغییرات اقلیمی باید همگام با افزایش خطرات ناشی از گرمایش زمین سرعت بگیرد.