موج گرمای مرگبار اروپا را درنوردید؛ رکورد دما در آلمان، بلژیک و هلند شکسته شد

موج گرمای کم‌سابقه‌ای که از روزهای گذشته بخش بزرگی از اروپا را دربر گرفته، رکوردهای دما در چندین کشور را جابه‌جا کرده و علاوه بر افزایش شمار قربانیان، زندگی روزمره میلیون‌ها نفر را مختل کرده است.

دمای هوا در آلمان، بلژیک و هلند به بالاترین سطح ثبت‌شده در ماه ژوئن رسیده، ده‌ها رویداد عمومی لغو و نیروگاه‌های هسته‌ای در فرانسه و سوئیس از مدار خارج شده است. دانشمندان هشدار می‌دهند که این موج گرما یکی از شدیدترین نمونه‌های ثبت‌شده در تاریخ اروپا است.

در آلمان، دمای ۴۱٫۳ درجه سانتی‌گراد به‌عنوان بالاترین دمای ثبت‌شده در تاریخ این کشور گزارش شد. این رکورد در شهر زاربروکن، واقع در جنوب‌غرب آلمان و نزدیک مرز فرانسه، به ثبت رسید. فرانسه نیز در هفته‌ای که گذشت، در سه روز متوالی بالاترین دمای خود از زمان ثبت داده‌ها را تجربه کرد.

کلر نالیس، سخنگوی سازمان جهانی هواشناسی، نیز تأکید کرد موج‌های گرمای شدید دیگر پدیده‌ای استثنایی نیستند و اثرات گسترده‌ای بر سلامت انسان، کشاورزی، منابع آب، اکوسیستم‌ها و بهره‌وری نیروی کار خواهند داشت. او هشدار داد که جهان ناچار است خود را با وقوع مکرر چنین رویدادهایی سازگار کند.

موج گرما به‌تدریج به سمت شمال و شرق اروپا در حال گسترش است. در بلژیک دمای نزدیک به ۴۰ درجه سانتی‌گراد در منطقه کلاینه بروگل، نزدیک مرز هلند، به‌طور غیررسمی ثبت شد. استان لیمبورگ در جنوب هلند نیز دمای ۳۹٫۴ درجه سانتی‌گراد را تجربه کرد که از بالاترین مقادیر ثبت‌شده در این کشور محسوب می‌شود.

در بریتانیا نیز دمای ۳۷٫۱ درجه سانتی‌گراد در منطقه کاوندیش واقع در سافکورد، رکورد تازه‌ای برای ماه ژوئن بر جای گذاشت. براساس برآورد خبرگزاری فرانسه، دست‌کم ۱۵۰ میلیون نفر در اروپا روز جمعه در مناطقی زندگی می‌کردند که دمای هوا از ۳۵ درجه سانتی‌گراد فراتر رفته بود.

پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد این روند همچنان ادامه خواهد داشت. هواشناسان جمهوری چک احتمال می‌دهند رکورد تاریخی دمای این کشور که در سال ۲۰۱۲ ثبت شده بود، شکسته شود. اتریش نیز احتمال ثبت گرم‌ترین روز تاریخ خود را دارد و کشورهای حوزه بالکان از جمله صربستان در انتظار دماهایی تا حدود ۳۹ درجه سانتی‌گراد هستند.

یکی از پیامدهای غیرمنتظره موج گرما در سوئیس رخ داد؛ جایی که نیروگاه هسته‌ای بزناو مجبور شد هر دو رآکتور خود را از مدار خارج کند. علت این تصمیم، افزایش دمای آب رودخانه آره تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد بود. نیروگاه‌های هسته‌ای برای خنک‌کردن راکتورها به آب رودخانه‌ها متکی هستند و زمانی که دمای آب بیش از حد بالا باشد، هم کارایی سیستم خنک‌کننده کاهش می‌یابد و هم تخلیه آب گرم به رودخانه می‌تواند به اکوسیستم‌های آبی آسیب وارد کند.

گروه بین‌المللی World Weather Attribution که نقش تغییرات اقلیمی در رخدادهای فرامعمول را بررسی می‌کند، اعلام کرده که دمای هوا در فرانسه، آلمان، ایتالیا، اسپانیا و جنوب انگلستان بین ۵ تا ۱۲ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین معمول این فصل است. به گفته این پژوهشگران، عامل اصلی این وضعیت استقرار طولانی‌مدت سامانه‌ای پرفشار بر فراز اروپا است که از ورود توده‌های هوای خنک ممانعت کرده و باعث انباشت گرما در سطح زمین شده است.

نتایج بررسی همچنین نشان می‌دهد ماه ژوئن سریع‌تر از هر ماه دیگری در حال گرم شدن است و موج گرمای فعلی، شدیدترین موج گرمای ثبت‌شده تاکنون در منطقه مورد مطالعه محسوب می‌شود.

پیامدهای موج گرما به شهرها محدود نیست و کوهستان‌های آلپ نیز تحت تأثیر قرار گرفته‌اند. پژوهشگران یخچال‌های طبیعی در دانشگاه زوریخ اعلام کرده‌اند تقریباً تمام ذخایر برفی زمستانی روی یخچال‌های طبیعی سوئیس تا اوایل هفته آینده از بین خواهد رفت. این بدان معناست که از آن زمان به بعد، یخچال‌ها دیگر از برف تازه تغذیه نمی‌شوند و وارد مرحله‌ای می‌شوند که تنها در حال از دست‌دادن جرم یخی خود هستند.

ذوب یخ‌های آلپ معمولاً در ماه اوت آغاز می‌شود، اما امسال حدود دو ماه زودتر فرا رسیده است. پژوهشگران هشدار می‌دهند روند فعلی تقریباً با شرایط سال ۲۰۲۲ برابری می‌کند که بدترین سال ثبت‌شده برای یخچال‌های طبیعی سوئیس بود و حدود شش درصد از کل جرم آن‌ها در عرض یک سال از بین رفت.

دانشمندان تأکید می‌کنند افزایش فراوانی و شدت موج‌های گرما یکی از روشن‌ترین پیامدهای تغییرات اقلیمی است و ادامه این روند می‌تواند علاوه بر افزایش تلفات انسانی، بر منابع آب، امنیت غذایی، تولید برق، حمل‌ونقل و پایداری اکوسیستم‌های اروپا نیز اثرات بلندمدتی بر جای بگذارد.