ورود زمین به قلمروی ناشناخته؛ دمای اقیانوسهای جهان رکورد شکست
در اتفاقی که دانشمندان آن را هشداری جدی درباره تشدید بحران اقلیمی و آغاز دورهای از رکوردهای گرمایی بیسابقه میدانند، میانگین دمای سطح اقیانوسهای جهان به بالاترین سطح ثبتشده برای این زمان از سال رسیده است. به گفته پژوهشگران، این افزایش کمسابقه در حالی رخ میدهد که پدیده النینو نیز در حال شکلگیری است و این وضعیت میتواند ماههای آینده را به یکی از گرمترین دورههای ثبتشده در تاریخ تبدیل کند.
براساس دادههای سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک و سرویس دریایی کوپرنیک، میانگین دمای سطح اقیانوسهای جهان (بهجز مناطق قطبی) در ۲۱ ژوئن به حدود ۲۱ درجه سانتیگراد رسید؛ بالاترین مقداری که تاکنون برای این زمان از سال ثبت شده و رکوردهای سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ را پشت سر گذاشته است.
گرم شدن اقیانوسها میتواند به بالا آمدن سطح دریاها، تشدید طوفانها، سفیدشدگی صخرههای مرجانی و برهم خوردن اکوسیستمهای دریایی منجر شود
هرچند این دو نهاد از روشهای اندازهگیری متفاوتی استفاده میکنند و ارقام آنها اندکی با هم تفاوت دارد، هر دو به یک نتیجه رسیدهاند: دمای سطح اقیانوسها به رکوردی بیسابقه رسیده است. سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک میانگین دما را ۲۰٫۸۶ درجه سانتیگراد و سرویس دریایی کوپرنیک ۲۱ درجه سانتیگراد گزارش کرده است؛ رقمی که حدود ۰٫۱ درجه سانتیگراد از رکوردهای قبلی بالاتر است.
کارلو بونتمپو، مدیر سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک، هشدار داد که جهان ممکن است در آستانه ورود به مرحلهای تازه از تغییرات اقلیمی باشد. او گفت: «با توجه به اینکه دمای اقیانوسها اکنون به این سطوح رسیده و النینو نیز در پیش است، احتمالاً در ماههای آینده رکوردهای دمای بیشتر شکسته خواهد شد.» بونتمپو افزود: «شرایط کنونی میتواند نشاندهنده آغاز مرحلهای جدید باشد که بار دیگر ما را وارد قلمرویی ناشناخته میکند.»
اقیانوسها بزرگترین مخزن گرمای زمین به شمار میروند و حدود ۹۰ درصد گرمای اضافی ناشی از فعالیتهای انسانی را جذب میکنند. به همین دلیل، افزایش دمای آب دریاها یکی از روشنترین نشانههای گرمایش جهانی است.
ریچارد آلن، استاد علوم اقلیم در دانشگاه ریدینگ بریتانیا، میگوید این رکورد کاملاً با پیشبینیهای علمی مطابقت دارد. او توضیح داد: «سیاره زمین درحال گرمشدن است، زیرا ما مقادیر عظیمی از گازهای گلخانهای را عمدتاً ناشی از سوزاندن سوختهای فسیلی، وارد جو میکنیم. این گازها مانع خروج گرمای زمین به فضا میشوند.»
به گفته آلن، افزایش دمای اقیانوسها علاوه بر تغییرات اقلیمی، تحت تأثیر آغاز پدیده النینو نیز قرار گرفته است؛ چرخهای طبیعی که با گرمتر شدن غیرعادی بخشهایی از اقیانوس آرام استوایی، الگوهای آبوهوایی سراسر جهان را تغییر میدهد.
به گزارش ساینتیفیک آمریکن، ماه گذشته نیز اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا رسماً اعلام کرد که النینو آغاز شده و احتمال میرود شدت آن بین نوامبر ۲۰۲۶ تا ژانویه ۲۰۲۷ افزایش یابد. برخی دانشمندان معتقدند این رویداد میتواند به یکی از قویترین النینوهای ثبتشده تبدیل شود.
گرمتر شدن اقیانوسها تنها به معنای آب گرمتر نیست. افزایش دمای دریاها میتواند اکوسیستمهای دریایی را تحت فشار قرار دهد، سفیدشدگی گسترده صخرههای مرجانی را تشدید کند، شدت طوفانهای گرمسیری را افزایش دهد و ازطریق انبساط حرارتی آب و ذوب یخهای طبیعی، به بالا آمدن سطح دریاها منجر شود.
انتشار این گزارش در شرایطی صورت میگیرد که بخشهای وسیعی از آمریکا و اروپا با گرمای شدید دستوپنجه نرم میکنند. در آمریکا، سازمان ملی هواشناسی نسبت به گسترش موجی از گرمای خطرناک در ایالتهای مرکزی و شرقی هشدار داده و میلیونها نفر تحت هشدار گرمای شدید قرار گرفتهاند. در اروپا نیز هفته گذشته رکوردهای تازهای برای گرما ثبت شد.