فیل تاریخ‌ساز پرونده حقوق حیوانات در ۵۵ سالگی از دنیا رفت

هپی، فیل ماده‌ای که نامش با یکی از بزرگ‌ترین پرونده‌های حقوقی تاریخ حیوانات گره خورده بود، سه‌شنبه‌ی گذشته در باغ‌وحش برانکس نیویورک در سن ۵۵ سالگی، با تزریق اتانازی جان سپرد. سازمان حفاظت از حیات‌وحش که مدیریت چهار باغ‌وحش و یک آکواریوم در نیویورک را بر عهده دارد، اعلام کرد تصمیم به اتانازی پس از آن گرفته شد که کادر درمانی باغ‌وحش «بیماری‌های پیش‌رونده و مرتبط با کهولت سن» را در وضعیت این فیل آسیایی تشخیص دادند.

به‌گزارش گاردین، کریگ پایپر، مدیر موقت باغ‌وحش برانکس، می‌گوید: «هپی در آرامش کامل، در کنار نگهبانان، متصدیان و دامپزشکانی که سال‌ها مراقبش بودند (برخی حتی برای بیش از سی سال)، چشم از جهان بست.»

هپی از سال ۱۹۷۷ ساکن باغ‌وحش برانکس بود. این فیل آسیایی نامش را از یکی از کوتوله‌های داستان سفیدبرفی گرفته بود و به گفته‌ی پایپر، علاقه‌ای خاص به توت‌فرنگی و هندوانه داشت. او با بازدیدکنندگان دوستانه رفتار می‌کرد و هنگام مواجهه با آن‌ها، خرطومش را به نشانه‌ی سلام بالا می‌برد.

اما شهرت واقعی هپی به یک دعوای حقوقی پرسروصدا باز می‌گردد. در سال ۲۰۱۸، گروه حقوق حیوانات موسوم به «پروژه حقوق غیرانسانی» در اقدامی بی‌سابقه پرونده‌ای قضایی تشکیل داد و مدعی شد که هپی شایسته برخورداری از شخصیت حقوقی و آزادی است و باید به پناهگاه طبیعی منتقل شود. مسئولان باغ‌وحش در مقابل این ادعا ایستادند و استدلال کردند که هپی به خوبی مراقبت می‌شود و انتقالش با اخلال در زندگی‌اش همراه خواهد بود.

در نهایت، عالی‌ترین دادگاه نیویورک با رأی پنج به دو، درخواست فعالان را رد کرد. بااین‌حال، دو قاضی مخالف به‌صراحت اعتراض خود را اعلام کردند. یکی از آن‌ها اسارت هپی را «ناعادلانه و غیرانسانی» و «توهینی به جامعه‌ی متمدن» خواند.

افزون بر پرونده‌ی حقوقی، هپی یک برگ درخشان علمی نیز در تاریخچه‌اش دارد. در سال ۲۰۰۵، این فیل در پژوهشی پیشگامانه شرکت کرد که نشان داد فیل‌ها توانایی شناخت خود در آینه را دارند، ظرفیتی که نشانه‌ای از خودآگاهی شناختی در نظر گرفته می‌شود و تا پیش از آن، تنها در شمار بسیار محدودی از گونه‌های غیرانسانی، از جمله شامپانزه‌ها و اورکاها، مستند شده بود.

هپی با مرگ خود دوست دیرینه‌اش، یعنی پتی، فیل ماده‌ای ۵۷ ساله را تنها گذاشت. سازمان حفاظت از حیات‌وحش دو دهه پیش تصمیم گرفت دیگر فیل جدیدی به باغ‌وحش‌های نیویورک اضافه نکند؛ به این ترتیب، پتی احتمالاً آخرین فیلی خواهد بود که در پرجمعیت‌ترین شهر ایالات متحده نگهداری می‌شود.