در جزیره کوچک تسوشیما، جمعیت محدودی از گربههای پلنگی تسوشیما با نام علمی Prionailurus bengalensis euptilurus زندگی میکنند. شمار این گربهسانان در جزیره تسوشیما حدود ۱۰۰ قلاده تخمین زده میشود و در معرض خطر جدی انقراض قرار دارند.
پژوهشگران بهتازگی متوجه تغییری غیرمعمول در برخی از این گربهها شدهاند: چند عضو از این جمعیت، دمهایی بسیار کوتاهتر از حالت طبیعی دارند. این ویژگی، پیش از این در گربههای پلنگی تسوشیما یا دیگر جمعیتهای این گونه مشاهده نشده بود.
در بررسیهای میدانی سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، پژوهشگران سه گربه پلنگی تسوشیما را شناسایی کردند که طول دم آنها تقریباً نصف میانگین معمول بود. این مشاهده باعث شد دانشمندان بررسی کنند که آیا این تغییر ممکن است نشانهای از مشکل ژنتیکی در جمعیت کوچک این جانوران باشد یا علت دیگری دارد.
پژوهشگران در جزیره تسوشیما ژاپن سه گربه پلنگی وحشی با دمهایی بسیار کوتاهتر از حد معمول مشاهده کردند
به گزارش ساینسآلرت، یکی از نخستین احتمالهایی که بررسی شد، جفتگیری میان گربههای پلنگی وحشی و گربههای خانگی بود. دلیل این نگرانی این است که دم کوتاه در برخی گربههای خانگی یک ویژگی شناختهشده است و گربههای اهلی نیز در جزیره تسوشیما حضور دارند.
اگر این ویژگی از طریق دورگهشدن وارد جمعیت گربههای پلنگی شده باشد، میتواند برای حفظ خلوص ژنتیکی این گونه نادر مشکلساز شود.
برای بررسی این احتمال، پژوهشگران ژاپنی DNA یکی از گربههای پلنگی دمکوتاه را با نمونههای ژنتیکی گروههای مختلف مقایسه کردند. آنها ژنوم این گربه را با پنج گربه خانگی محلی، ۱۵ گربه پلنگی تسوشیما با دم معمولی و چهار گربه پلنگی از مناطق دیگر آسیا مقایسه کردند. همچنین دو ژن مرتبط با دم کوتاه در گربههای خانگی بهطور ویژه مورد مطالعه قرار گرفت.
- 30 دی 02مطالعه '3
- 21 مرداد 05مطالعه '4
- 27 آذر 02مطالعه '2
نتیجه بررسیها غافلگیرکننده بود: نشانهای از ارتباط ژنتیکی اخیر میان گربههای خانگی و گربه پلنگی دمکوتاه پیدا نشد. این گربه از نظر ژنتیکی کاملاً در محدوده جمعیت طبیعی گربههای پلنگی تسوشیما قرار داشت و نشانهای از دورگه بودن آن دیده نشد.
با رد احتمال دورگهشدن، پرسش اصلی همچنان باقی ماند: چرا چند گربه پلنگی در جزیره، دم کوتاه پیدا کردهاند؟
یکی از احتمالها، همخونی است. در جمعیتهای کوچک که تعداد افراد محدود است، جفتگیری میان خویشاوندان نزدیک میتواند احتمال بروز برخی ناهنجاریهای ژنتیکی را افزایش دهد. بااینحال، بررسیهای ژنتیکی نشان داد گربه دمکوتاه مورد مطالعه نسبت به دیگر گربههای بررسیشده، میزان بیشتری از همخونی نداشته است.
پژوهشگران احتمال میدهند این ویژگی ممکن است نتیجه تغییر ژنتیکی نادر، اختلال در روند رشد یا حتی آسیبی فیزیکی باشد. البته در بررسی این حیوان، نشانهای از جراحتی که باعث کوتاهشدن دم شده باشد، پیدا نشد.
همچنین دانشمندان میگویند روشهای فعلی آزمایش ژنتیکی ممکن است نتواند نشانههای بسیار قدیمی یا محدود از ترکیب ژنتیکی با گربههای خانگی را شناسایی کند.
پژوهشگران تأکید میکنند تعداد نمونهها برای رسیدن به نتیجه قطعی کافی نیست. فقط یکی از گربههای دمکوتاه بهطور مستقیم بررسی ژنتیکی شده و دو مورد دیگر فقط با دوربینهای تلهای ثبت شدهاند. آنها هنوز نمیدانند آیا این دمهای کوتاه نشاندهنده تغییر ژنتیکی مشترک در جمعیت گربههای پلنگی تسوشیما هستند یا چند اتفاق جداگانه با دلایل متفاوت.
بررسی نمونههای بیشتر در آینده میتواند به دانشمندان کمک کند علت این ویژگی تازه را پیدا کنند و اطلاعات دقیقتری برای حفاظت از یکی از کمیابترین گربههای وحشی ژاپن به دست آورند.
پژوهش در ژورنال Global Ecology and Conservation منتشر شده است.
