دانشمندان دانشگاه کوردوبا با استفاده از ویتامین B12 بهعنوان کاتالیزور، باتری رویهوا با قابلیت ۲۵۰ بار شارژ و تخلیه توسعه دادند.
پژوهشگران اسپانیایی موفق شدند با استفاده از ویتامین B12، نمونهای آزمایشی از باتری شارژی بسازند که تا ۲۵۰ چرخهی شارژ و تخلیه را پشت سر گذاشته است. این دستاورد میتواند راه را برای ساخت باتریهایی سبکتر، ایمنتر و سازگارتر با محیطزیست هموار کند.
بهگزارش ScienceDaily، پژوهشگران دانشگاه کوردوبا در اسپانیا برای ساخت باتری جدید از فناوری روی-هوا (Zinc-air) استفاده کردهاند. این باتریها برای تولید برق از واکنش شیمیایی میان فلز روی و اکسیژن موجود در هوا بهره میبرند و برخلاف باتریهای لیتیومیونی، نیازی به ذخیرهی تمام مواد واکنشدهنده درون محفظهی خود ندارند.
ویژگی متفاوت باتری جدید، استفاده از ویتامین B12 بهعنوان کاتالیزور است؛ مادهای که به انجام واکنشهای شیمیایی کمک میکند. این ویتامین که با نام کوبالامین نیز شناخته میشود، در ساختار مولکولی خود یون کبالت دارد و میتواند واکنشهای لازم برای تولید و ذخیرهی دوبارهی انرژی را تسهیل کند.
ویتامین B12 چگونه به شارژشدن باتری کمک میکند؟
یکی از مشکلات اصلی باتریهای رویهوا، دشواری شارژ مجدد آنها است. برای شارژشدن باتری، واکنشهای شیمیایی باید در جهت معکوس انجام شوند و این فرایند به کاتالیزوری نیاز دارد که در هر دو مرحله عملکرد مناسبی داشته باشد.
پژوهشگران دریافتند ویتامین B12 میتواند این وظیفه را انجام دهد. هنگام تخلیهی باتری، این ویتامین به تبدیل اکسیژن به آب کمک میکند و هنگام شارژ مجدد، واکنش تولید اکسیژن را تسهیل میکند.
استفاده از ویتامین B12 در ساخت باتری به این سادگی نیست
البته استفاده از ویتامین B12 چالش دیگری داشت: این ماده بهراحتی در آب حل میشود، درحالیکه باتریهای رویهوا از الکترولیتهای مبتنیبر آب استفاده میکنند.
دانشمندان برای حل مشکل، مولکولهای ویتامین را به نانولولههای کربنی تکدیواره متصل کردند. این ساختارهای بسیار ریز، ویتامین را در جای خود نگه میدارند و امکان مشارکت آن در واکنشهای شیمیایی را فراهم میکنند.
نتیجهی آزمایشها نشان داد باتری ساختهشده میتواند تا ۲۵۰ چرخه شارژ و تخلیه را انجام دهد. البته این عدد به معنای حفظ کامل ظرفیت باتری در تمام چرخهها نیست و عملکرد آن در استفادهی طولانیمدت همچنان باید بررسی شود.
باتریهای رویهوا مزیتهای دیگری نیز دارند. فلز روی فراوان و قابلبازیافت است و الکترولیتهای آبی غیرقابلاشتعال میتوانند خطر آتشسوزی را کاهش دهند. این نوع باتری در برخی وسایل کوچک مانند سمعکها نیز کاربرد دارد.
پژوهشگران امیدوارند در آینده بتوان از فناوری جدید برای ذخیرهی برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر مانند انرژی خورشیدی و بادی استفاده کرد. باتری مبتنیبر ویتامین B12 هنوز در مرحلهی آزمایشگاهی قرار دارد و برای رقابت با باتریهای تجاری، به بررسی بیشتر دوام، ظرفیت و هزینهی تولید نیاز خواهد داشت.