۶۹ سال از مرگ جان فون نویمان گذشت؛ معمار کامپیوترهای مدرن
امروز سالروز درگذشت جان فون نویمان، ریاضیدان و دانشمند علوم کامپیوتر مجارستانی-آمریکایی، است؛ شخصیتی که بسیاری از متخصصان از او با عنوان پدر معماری کامپیوتر مدرن یاد میکنند. فون نویمان در ۲۸ دسامبر ۱۹۰۳ (۶ دی ۱۲۸۲) متولد شد و اگر امروز در قید حیات بود، ۱۲۲ سال داشت.
شهرت جهانی فون نویمان بیش از هر چیز به ارائهی معماری فون نویمان برمیگردد؛ مدلی که در گزارش مشهور First Draft of a Report on the EDVAC در سال ۱۹۴۵ معرفی شد. مهمترین ایدهی او، ذخیرهسازی برنامه و دادهها در یک حافظهی مشترک بود؛ رویکردی که توسعهی کامپیوتر برنامهپذیر را متحول کرد و هنوز هم مبنای طراحی بخش بزرگی از کامپیوترها، لپتاپها، سرورها و حتی بسیاری از گوشیهای هوشمند امروزی بهشمار میرود.
فعالیتهای فون نویمان تنها به علوم کامپیوتر محدود نبود. او در پایهگذاری نظریهی بازیها نقش اساسی داشت و کتاب Theory of Games and Economic Behavior را بههمراه اسکار مورگنشترن منتشر کرد؛ اثری که بعدها تأثیر عمیقی بر اقتصاد، علوم سیاسی، مدیریت و حتی پژوهشهای هوش مصنوعی گذاشت.
او همچنین در پروژهی منهتن، برنامهی ساخت نخستین بمب اتمی آمریکا، مشارکت داشت و در زمینههایی مانند مکانیک کوانتومی، تحلیل عددی و پیشبینی آبوهوا نیز پژوهشهای مهمی انجام داد.
جان فون نویمان پس از ابتلا به سرطان، در سال ۱۹۵۷ و در سن ۵۳ سالگی در واشینگتن دیسی درگذشت. با وجود عمر نسبتاً کوتاهش، بسیاری از دستاوردهای او همچنان در قلب فناوریهای امروزی حضور دارند و به همین دلیل، از فون نویمان بهعنوان یکی از اثرگذارترین دانشمندان قرن بیستم و یکی از مهمترین معماران دنیای دیجیتال یاد میشود.
