آسیب هر دقیقه قطعی اینترنت؛ هزینه‌ پنهان خاموشی دیجیتال و خسارت جبران‌ناپذیر امنیت سایبری

خبرگزاری مهر در یادداشتی نوشته است که پس از قطع شدن اینترنت، بهت و سرگردانی در خیابان‌ها اتفاق افتاده و با وجود این که اختلال در حوزه خدمت‌رسانی پیش آمده اما مشخص شده است که «فضای مجازی به‌ویژه شبکه‌های اجتماعی خارجی در شبکه‌سازی اغتشاشاتی بستری بود که دامن‌گیر گروه‌ها و بخش‌های مختلف جامعه استفاده شده است.»

ادعایی که به نظر می‌رسد مقدمات موج جدید سیاه نشان دادن فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی است تا شاید منجر به اعمال محدودیت‌های بیشتر شود. برای مثال، در بخش دیگری از این یادداشت ادعا شده که این آشوب‌ها آن‌قدر برای مردم ایران در شهرهای مختلف ناآشنا بوده که اقشار مختلف ضرورت محدودسازی فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی را درک کرده‌اند. علاوه‌ بر این برای دولت هم جداسازی و توقف روند اغتشاش و آشوب از اعتراض بدون محدودیت‌های گسترده فضای مجازی ممکن نبوده است.

این رسانه در حالی مدعی اثرات مثبت قطعی ارتباطی و محدودیت اینترنت در این روزهاست که بررسی‌های میدانی از چالش‌های جدی مردم در امور روزمره‌شان حکایت دارد. لغو شدن آزمون‌های بین‌المللی، مختل شدن کار سفارتخانه‌های خارجی و عدم امکان ارتباط با اعضای خانواده‌ای که خارج از ایران زندگی می‌کنند بخش کوچکی از مشکلات جدی این روزهاست.

کسب‌وکارهای اینترنتی از جمله پلتفرم‌های آنلاین فروش طلا، صرافی‌های رمزارزی و بسیاری از محموعه‌های دیگر نیز که به هر دلیلی از زیرساخت‌های بین‌المللی بهره می‌بردند، با چالش جدی مواجه شده‌اند و امنیت سرمایه و داده‌های کاربران آن‌ها در خطر است.

خبرگزاری مهر نوشته است اگر نظام تنظیم‌گری فضای مجازی در کشور به سامان درستی رسیده بود نیازی به این واکنش گسترده و ناگهانی نبود و به همین دلیل «نمی‌توان به سادگی از این مساله گذشت که عدم سازوکار روشن در تنظیم‌گری موجب رفتارهای پیش‌بینی‌نشده ناگهانی می‌شود که نظام ارتباطات میان فردی و خدمات عمومی را نیز ممکن است تحت‌الشعاع قرار دهد.»

آنچه از این اتفاق در رسانه‌های غربی بیشتر منعکس شد ادعای تلاش ایران برای محدود کردن اطلاع‌رسانی از اعتراضات و اغتشاشات خیابانی بود اما این واکنش پر هیاهوی رسانه‌ای نباید ما را از این مساله غافل کند که بسیار بیشتر از اثر رسانه‌ای محدودسازی فضای مجازی آنچه مد نظر بود متوقف ساختن روند تساعدی تخریب و اغتشاش بود که در شبکه‌های بدون کنترل اجتماعی اتفاق می‌افتد.

- خبرگزاری مهر

همه این مطالب در حالی نوشته و منتشر شده است که خبرگزاری مهر به اینترنت جهانی متصل است و تا جایی که دسترسی‌های محدود از طریق پروکسی به تلگرام نشان می‌دهد، در همین روزهایی که دسترسی به اینترنت جهانی برای عموم مردم و اکثر رسانه‌ها مسدود است، کانال این خبرگزاری دائما به‌روزرسانی می‌شود.

علاوه‌ بر این، گزارش‌های منتشرشده در سایت مهر نشان می‌دهد در دسترسی به اینترنت طبقاتی، این خبرگزاری در طبقه برتری قرار دارند و می‌توانند اخبار روز بین‌المللی را پوشش دهند.

آرش پارساپور

بیش از صد ساعت تاریکی مطلق؛ حواستان به خسارت‌ قطع ارتباطات هست؟

مطالعه '6

این خبرگزاری در گفت‌وگو با یک «کارشناس فضای مجازی» نوشته است که در وضعیت فعلی، باز کردن اینترنت بین‌الملل حمله به زیرساخت‌های حیاتی و اقتصادی کشور را فراهم می‌کند.

این در حالی است که کارشناسان و حتی معاونان وزارت ارتباطات بارها اعلام کرده‌اند محدودیت‌های اینترنت بین‌المللی و اتصال مردم از طریق فیلترشکن‌های ناامن، یکی از اصلی‌ترین دلایل آلودگی شبکه کشور و حملات سایبری است.

به واسطه فیلترینگ شبکه ما ناامن شده است. داده‌های کابران ایرانی به‌صورت پیوسته به‌دلیل استفاده از این ابزار، از بین می‌رود. از سویی دستگاه‌ها و تلفن‌های همراه ما به‌واسطه نصب ابزار‌های فیلترشکن به یکسری زامبی تبدیل شده‌اند و کنترل دستگاه از دست کاربر خارج شده است.

- احسان چیت‌ساز، معاون سیاستگذاری، برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزیر ارتباطات

علاوه‌بر این، بسیاری از کارشناسان باور دارند فیلترینگ و ایجاد محدودیت روی اینترنت عملا بی‌فایده است زیرا همه افراد در همه سنین به فیلترشکن دسترسی دارند و این موضوع جدا از آلودگی شبکه کشور، هزینه زیادی به مردم تحمیل کرده است.

ابوالحسن فیروزآبادی، دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی، پیش‌تر گفته بود نزدیک به ۷۰ درصد هزینه ۷۰ همتی که برای فیلترشکن می‌شود، مستقیما به جیب فروشندگان خارجی می‌شود.

اساسا فیلترشکن‌ها می‌توانند بیش از فیلترشکنی، سیستم کاربران را در معرض حملات سایبری قرار دهند و مورد سوءاستفاده دشمن واقع شوند. کشور ما تقریبا از آلوده‌ترین کشورها در حوزه آلودگی ترمینال‌های اطلاعاتی است.

- سید ابوالحسن فیروزآبادی، دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی

گزارش‌های فصلی شرکت ارتباطات زیرساخت هم نشان می‌دهد، بیش از نیمی از حملات سایبری کشور از طریق دستگاه‌های آلوده اتفاق می‌افتد.

چند هفته پیش بود که محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور نیز تایید کرد که استفاده فزاینده از فیلترشکن‌ها، باعث افزایش چشمگیر حملات سایبری در کشور شده است.

البته با توجه به آنچه که تا امروز از نتایج در پیش گرفتن سیاست فیلترینگ، اعمال محدودیت، رشد فزاینده استفاده از وی‌پی‌ان و افزایش چشمگیر حملات سایبری ناشی از آن اعلام شده، نشان می‌دهد که فیلترینگ تا امروز به ضد خود تبدیل شده و تداوم آن فقط وضعیت را بدتر از آنچه هست، می‌کند.

- محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور