بوستر ۵ ساله فالکون ۹ به رکورد خیره‌کننده ۳۵ پرتاب و فرود دست یافت

نزدیک به پنج سال پیش، یک موشک درخشان و سفید فالکون ۹ اسپیس‌ایکس برای اولین‌بار به پرواز درآمد و فضاپیمای باری دراگون را به سمت ایستگاه فضایی بین‌المللی پرتاب کرد. در طول سال بعد، این موشک چند فضانورد و چند فضاپیمای تجاری دیگر را نیز به فضا فرستاد.

اما از آن زمان به بعد، این بوستر مرحله اول با نام B1067 عمدتاً مأموریت‌های استارلینک را انجام داده است. یکی پس از دیگری پرتاب شده، همیشه با موفقیت روی کشتی بدون سرنشین در دریا فرود آمده، سپس بازسازی شده و دوباره پرواز کرده؛ گاهی حتی در یک ماه دو بار از روی زمین برخاسته است.

دوشنبه‌ی این هفته، B1067 دوباره به آسمان رفت و ۲۹ ماهواره اینترنتی استارلینک را از فلوریدا به مدار نزدیک زمین فرستاد. این بوستر سپس با فرود روی کشتی بدون سرنشین «A Shortfall of Gravitas» (به‌معنای کمبود متانت) در اقیانوس اطلس، سی‌وپنجمین مأموریت خود را تکمیل و همچنان عنوان «پیشتاز ناوگان اسپیس‌ایکس» را حفظ کرد.

پرتاب موفق دوشنبه، اسپیس‌ایکس را به هدفی که به‌تازگی اعلام کرده بود نزدیک‌تر می‌کند: تأیید بوسترهای مرحله اول فالکون ۹ برای انجام ۴۰ مأموریت. از آنجایی که این هدف بیش از دو سال پیش مطرح شد و شرکت همچنان با ایمنی کامل از بوسترهای باتجربه خود در ده‌ها مأموریت استفاده می‌کند، احتمال دارد بخواهد از ۴۰ پرواز هم فراتر برود.

موشکی که یک دهه پیش انقلابی در پرتاب‌های فضایی رقم زد، امروزه پیش پاافتاده به‌نظر می‌آید. فالکون ۹ اکنون آن‌قدر زیاد پرتاب می‌شود (گاهی تا چند بار در هفته) که صعودش در آسمان و بازگشت بی‌نقصش به زمین، تقریباً به اتفاقی عادی تبدیل شده است. حتی نقطه عطف بزرگی مثل سی‌وپنجمین پرتاب و فرود که آن را به رکورد شاتل فضایی «دیسکاوری» با ۳۹ پرواز در طول نزدیک به چهار دهه نزدیک می‌کند، دیگر چندان چشمگیر به نظر نمی‌‌آید.

موفقیت فالکون ۹ به اسپیس‌ایکس امکان داد ابتدا محموله و سپس فضانوردان ناسا را به ایستگاه فضایی برساند و به‌عنوان رهبر جهانی در صنعت فضایی، اعتبار فوری به این شرکت بخشید. آزمایش‌های مربوط به مراحل اول فالکون ۹ موجب شد اسپیس‌ایکس پیشگام فرود و استفاده‌ی دوباره از بوسترها شود. نرخ بالای استفاده‌ی دوباره از بوسترهای فالکون ۹ به اسپیس‌ایکس فرصت داد بازار پرتاب‌های فضایی را در دنیا در دست بگیرد، منظومه عظیم استارلینک را مستقر کند و در نهایت به سودآوری برسد.

اسپیس‌ایکس هدف‌گذاری کرده است که در عرضه اولیه سهام خود در روز جمعه به ارزش ۱٫۷۵ تریلیون دلار برسد؛ رقمی کلان که براساس پروازهای مکرر استارشیپ و ایجاد شبکه‌های عظیم مراکز داده مداری در فضا بنا شده است.

اما این موفقیت فالکون ۹ و اثبات پرواز دوباره و سریع موشک‌های چندبارمصرف و استقرار هزاران ماهواره است که برنامه‌های آتی اسپیس‌ایکس را در نگاه همگان معتبر می‌کند. استارشیپ و مراکز داده مداری در واقع نسخه‌های بسیار بزرگ‌تر و قدرتمندتر از همان ایده‌های فالکون ۹ و استارلینک هستند. بدون فالکون ۹، این پروژه‌ها شبیه توهمات یک مدل هوش مصنوعی ضعیف به نظر می‌رسیدند؛ اما با موفقیت فالکون ۹، می‌توان برای چنین چشم‌اندازی، یک مسیر منطقی دست‌یافتنی تصور کرد.

در نهایت، بد نیست به این فکر کنیم که بوستر 1067 فالکون ۹ که زمانی تمیز و براق بود و اکنون تیره و فرسوده به‌نظر می‌آید، در طول عمر کوتاهش به چه حجم عظیمی از موفقیت دست یافته است.

برای مقایسه می‌توان عملکرد رقیب اصلی اسپیس‌ایکس در آمریکا، یعنی ائتلاف شرکت‌های پرتاب آمریکایی (ULA) را در نظر گرفت. از زمانی که بوستر 1067 در ژوئن ۲۰۲۱ اولین پرواز خود را انجام داد، ULA در مجموع ۲۲ بار موشک «اتلس ۵» را پرتاب کرده، ۴ بار از موشک «ولکان قنطورس» استفاده کرده و ۳ پرواز نهایی «دلتا هوی ۴» را نیز انجام داده است.

درنتیجه، در همان زمانی که بوستر رکوردشکن فالکون ۹، ۳۵ بار پرتاب و فرود انجام داده، شرکت رقیب در مجموع ۲۹ پرتاب داشته است. به عبارت دیگر، فقط یک بوستر از موشک کهنه‌کار اسپیس‌ایکس در ۵ سال اخیر به‌تنهایی بیش از ده‌ها موشک یک‌بارمصرف دیگر، جرم بیشتری به مدار زمین فرستاده است.