فضاپیمای کاوشگر قمرهای یخی مشتری (JUICE)، دوشنبه ۲۸ سپتامبر به زمین بازگشت، اما فقط برای توقفی کوتاه. این کاوشگر که توسط آژانس فضایی اروپا (ESA) پرتاب شده است، در گذر از کنار زمین، از کمک گرانشی آن استفاده کرد تا سفر خود بهسوی مشتری و قمرهایش را ادامه دهد.
جوس در آوریل ۲۰۲۳ پرتاب شد و این سومین بار در طول مأموریت سهونیمسالهاش است که از کمک گرانشی استفاده میکند. این کاوشگر در اوت ۲۰۲۴ با انجام نخستین گذر تاریخ یک فضاپیما از کنار ماه و سپس زمین را انجام داد و از آنها کمک گرانشی گرفت. فضاپیما سپس یک سال بعد، در اوت ۲۰۲۵، با گذر از کنار زهره، دومین سیاره از خورشید، سرعت و مسیر خود را تغییر داد.
کاوشگر قمرهای یخی مشتری در جریان گذر اخیر، تا فاصلهی تقریباً ۸۶۴۰ کیلومتری به زمین نزدیک شد. تیم مأموریت برای جلوگیری از برخورد احتمالی جوس با ماهوارههای اطراف سیارهمان، تنظیمات دقیقی روی مسیر آن اعمال کرد.
کلر والت، دانشمند پروژه جوس پیش از گذر این کاوشگر از کنار زمین، در بیانیهای گفت: «تمام گذرهای نزدیک پرریسک هستند و به برنامهریزی بسیار دقیق و پایش مداوم نیاز دارند. اما گذر پیشروی جوس از کنار زمین از نظر عملیاتی بسیار سادهتر از گذر ماه و زمین در سال ۲۰۲۴ است. در آن مأموریت، گذر از کنار ماه، جوس را برای گذر از کنار زمین در روز بعد آماده کرد.»
بهگفتهی والت، سادهتر بودن گذر اخیر جوس از کنار زمین نسبت به مانور پیچیدهی سال ۲۰۲۴، آزادی عمل بیشتری برای انجام رصدهای علمی فراهم کرد. او افزود: «ما میتوانیم جوس را در جهتهای مختلف بچرخانیم تا ابزارهای علمی آن را به بخشهای متفاوتی از زمین و ماه نشانه برویم.
- 10 تیر 04مطالعه '5
- 02 مهر 03مطالعه '2
هدف از گذر اخیر جوس از کنار زمین، منحرفکردن مسیر فضاپیما به میزان حدود ۲۰ درجه و در عین حال افزایش سرعت آن به میزان حدود ۳٫۵ کیلومتر بر ثانیه بود. فضاپیما در حدود ساعت ۷:۴۵ صبح به وقت منطقه زمانی شرقی آمریکا (ساعت ۱۵:۱۵ به وقت ایران)، زمانی که به نزدیکترین فاصلهی خود از زمین رسید، بر فراز اقیانوس هند قرار داشت.
جوس بدون کمک گرانشی، مجبور میشد مقادیر عظیمی سوخت با خود حمل کند تا به سرعت لازم جهت سفر به مشتری دست یابد
انجام این تعداد گذر نزدیک برای جوس ضروری محسوب میشود؛ زیرا فضاپیما بدون کمک گرانشی، مجبور میشد مقادیر عظیمی سوخت با خود حمل کند تا به سرعت لازم جهت سفر به مشتری دست یابد. تازه علاوه بر آن، باید سوخت کافی نیز برای کاهش سرعت و جلوگیری از عبور مستقیم فضاپیما از منظومه مشتری، با خود میبرد. در عوض، مهندسان از گرانش زمین، زهره و ماه برای تغییر سرعت و مسیر جوس استفاده کردهاند.
در نتیجه، کاوشگر جوس سوخت کافی در اختیار خواهد داشت تا در سال ۲۰۳۱ وارد مدار مشتری و سپس سه سال بعد، در سال ۲۰۳۴، وارد مدار گانیمد، بزرگترین قمر این غول گازی شود.
گذرهای جوس برای دریافت کمک گرانشی هنوز تمام نشده است. این کاوشگر در ادامه قرار است در ژانویه ۲۰۲۹ چهارمین و آخرین گذر خود از کنار زمین را انجام دهد.
