ناسا سرانجام نخستین تصاویر از دهانهای را منتشر کرده است که بر اثر برخورد مرحله فوقانی موشک فالکون ۹ اسپیسایکس با ماه در ۵ اوت ایجاد شد.
تصاویر تازه که مدارگرد شناسایی ماه (LRO) ناسا در روزهای ۱۱ و ۱۲ اوت ثبت کرده است، دهانهای به عرض حدود ۱۸ متر را نشان میدهند که با رگههایی از سنگهای ماه احاطه شده است؛ موادی که در اثر برخورد موشک به اطراف پرتاب شدهاند.
دهانه جدید بر اثر برخورد مرحله فوقانی یکی از موشکهای فالکون ۹ اسپیسایکس با سطح ماه شکل گرفت. این موشک در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۵ برای انتقال دو ماهنشین به فضا پرتاب شده بود. برخلاف مرحله اول فالکون ۹ که میتواند به زمین بازگردد و دوباره مورد استفاده قرار گیرد، مرحله فوقانی موشک پس از انجام مأموریت در مدار رها میشود. در این مورد، قطعهی تقریباً چهار تنی موشک پس از نزدیک به یک سال سرگردانی در اطراف زمین، بر اثر ترکیبی از تابش خورشیدی و کشش گرانشی ماه از زمین دور و به سمت قمر سنگی ما کشیده شد.
ناسا سهشنبه ۱۸ اوت در بیانیهای اعلام کرد که پیداکردن محل برخورد، چالش دشواری بوده و به همکاری جهانی میان علاقهمندان آماتور و متخصصان نیاز داشته است. این برخورد در نزدیکی دهانه اینشتین، در بخش شمال غربی لبه ماه رخ داد؛ منطقهای که در زمان برخورد رو به خورشید قرار داشت. در نتیجه، درخشش اولیه ناشی از حادثه از زمین مشاهدهپذیر نبود.
سرعت برخورد نیز جستوجو برای یافتن محل آن را دشوارتر کرد. موشک با سرعت تخمینی ۸۷۰۰ کیلومتر بر ساعت به سطح ماه برخورد کرد. شاید این سرعت زیاد به نظر برسد، اما همچنان بسیار کمتر از سرعت متوسط شهابوارههایی است که با ماه برخورد میکنند. ناسا میگوید سرعت این اجرام هنگام برخورد با ماه معمولاً بین ۷۲٬۴۲۰ کیلومتر بر ساعت تا ۲۵۷٬۴۹۵ کیلومتر بر ساعت است. در نتیجه، برخورد فالکون ۹ نسبتاً کوچک بود و همین موضوع باعث شد شناسایی آن از زمین دشوارتر شود.
پیداکردن محل برخورد، چالش دشواری بوده و به همکاری جهانی میان علاقهمندان آماتور و متخصصان نیاز داشته است
برخورد نخستینبار در ماه مه توسط بیل گری، اخترشناس مستقل پیشبینی شد. به گفته ناسا، مرکز مطالعات اجرام نزدیک به زمین این سازمان سپس پیشبینیهای اولیه را دقیقتر کرد تا محل احتمالی برخورد را با دقت بیشتری مشخص کند.
نخستین فضاپیمایی که به محدوده محل برخورد رسید، مدارگرد ماه دانوری کره جنوبی بود که در ۶ اوت نخستین تصاویر از دهانه کوچک و تیرهشده را ثبت کرد. مدارگرد شناسایی ماه ناسا نیز ۶ روز بعد از همان نقطه تصویربرداری کرد.
- موشک سرگردان فالکون ۹ اسپیسایکس با سرعت هفت برابر صوت به ماه برخورد کرد15 روز قبلمطالعه '3
ناسا در بیانیه خود گفت: «مدارگرد شناسایی ماه هر دو ساعت یکبار از قطب به قطب ماه گردش میکند، در حالی که ماه بهآرامی زیر آن میچرخد. برای تصویربرداری از نقطهای مشخص، فضاپیما باید منتظر بماند تا آن مکان در میدان دیدش قرار بگیرد.»
مدارگرد شناسایی ماه با استفاده از دوربین زاویه باریک خود توانست از دهانه، از چند زاویه متفاوت تصویربرداری کند. این تصاویر به دانشمندان امکان دادند قطر دهانه را حدود ۱۸ متر و عمق آن را تقریباً سه متر برآورد کنند.
تصاویر همچنین رگههای روشن و تیرهای را نشان میدهند که از دهانه به اطراف کشیده شدهاند. به گفته ناسا، این رگهها از خطوطی از غبار و سنگ تشکیل شدهاند که هنگام برخورد از سطح ماه به اطراف پرتاب شدهاند. رگههای تیرهتر از مواد فرسوده نزدیک سطح ماه ایجاد شدهاند، در حالی که رگههای روشنتر در نزدیکی لبه دهانه از سنگهای قدیمیتری تشکیل شدهاند که از اعماق زیر سطح ماه به بیرون رانده شدهاند.
