چهارشنبه ۲۱ مرداد، ساکنان سرزمین اروپا فرصت یافتند تا نخستین خورشیدگرفتگی کامل در ۲۷ سال گذشته را مشاهده کنند. این کسوف، نخستین خورشیدگرفتگی کامل بود که در عصر گوشیهای هوشمند در اروپا رخ داد و به تمام علاقهمندان به رصد آسمان امکان داد تا با گوشیهای خود، عکسهای باکیفیت از قرص پنهان خورشید ثبت کنند. اما آیا بهتاحال فکر کردهاید که نخستین عکس از خورشیدگرفتگی چه زمانی گرفته شد؟
در ۲۸ ژوئیه ۱۸۵۱، خورشیدگرفتگی کاملی در پیش بود که درجریان آن، ماه خورشید را در آسمان میپوشاند و سایهاش از کانادا تا امپراتوری روسیه حرکت میکرد. در این میان، عکاسی در پروس تلاش کرد تا با ثبت این رویداد، دست به کاری بیسابقه بزند.
بهگزارش آیافال ساینس، آن عکاس یوهان یولیوس فریدریش برکوسکی بود و همین تلاش نامش را در تاریخ ثبت کرد. برکوسکی در رصدخانهی کونیگسبرگ کار میکرد که امروز در کالینینگراد در روسیه قرار دارد. او یکی از ماهرترین داگرئوتایپیستهای شهر بود و در عمل، بهترین گزینه برای چنین مأموریتی به شمار میرفت.
داگرئوتایپ، یکی از شکلهای آغازین عکاسی بود. داگرئوتایپیستها از صفحهای از مس روکششده با نقره استفاده میکردند و آن را با بخارهای شیمیایی مشخصی میپوشاندند تا نسبت به نور حساس شود. سپس، صفحه برای هرچه قدر زمان که لازم بود، در دوربین نوردهی میشد تا صحنه ثبت شود و بعد هم با فرایندهای شیمیایی، تصویر روی آن تثبیت میشد.
خورشیدگرفتگی سال ۱۸۵۱ در اوج خود ۲۲۱ ثانیه طول کشید و برکوسکی نوردهی ۸۴ ثانیهای انجام داد. او از یک تلسکوپ شکستی کوچک ۶ سانتیمتری که به یک هلیومتر وصل شده بود، استفاده کرد و نتیجه، ثبت نخستین عکس تاریخ از خورشید در زمان خورشیدگرفتگی بود.
گذشته از پیشگامانه بودن تصویر، کیفیت بالای خود داگرئوتایپ نیز جزئیات دقیقی از تاج خورشید را آشکار میسازد؛ لایه بیرونی و ظریفی که تنها در زمان پوشانده شدن قرص خورشید توسط ماه دیده میشود. این رویداد در عمل، تقریباً تنها فرصت واقعی برای ثبت تصویری از خورشید با این روش بود. اگرچه داگرئوتایپها در دههی ۱۸۵۰ با ظهور فناوریهای عکاسی ارزانتر و کارآمدتر رفتهرفته منسوخ شدند، این ثبت تاریخی بیگمان پایانی باشکوه را برای آنها رقم زد.