استارتاپی که میخواهد شبهای زمین را روشن کند، مجوز پرتاب اولین ماهوارهاش را دریافت کرد
سازمان ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) با پرتاب نخستین ماهوارهی مجهز به آینههای فضایی موافقت کرد. این فضاپیما که بازتابندههایی به طول ۱۸ متر دارد، قرار است نور خورشید را به نقاط مشخصی از زمین بتاباند.
استارتاپ کالیفرنیایی «رفلکت اوربیتال» که خود را «شرکت خورشید» مینامد، قصد دارد تا سال ۲۰۳۵ بیش از ۵۰هزار ماهوارهی بازتابنده نور خورشید را به مدار پایین زمین بفرستد تا بتواند بهطور شبانهروزی، نور معادل محیطهای کاری سرپوشیده را در اختیار نقاط مختلف زمین قرار دهد.
طبق گزارش رسانهها، نخستین ماهوارهی آزمایشی پروژه «ائارندیل-۱» نام دارد و مجهز به چهار بازتابندهی نازک با ابعاد ۱۸ متر است. در صورت موفقیت، این ماهواره میتواند برای چند دقیقه، ساعات روشنایی روز را در نقاط موردنظر افزایش دهد. هرچند این ایده یادآور ماهوارهی تخیلی ایکاروس در فیلم جیمز باند است، بن نواک، مدیرعامل شرکت، میگوید هدف اصلی، آزمایش دقیق فناوری و ارزیابی کارایی و ایمنی آن است.
ماهواره رفلکت اوربیتال در صورت موفقیت میتواند برای چند دقیقه، ساعات روشنایی روز را در نقاط موردنظر روی زمین افزایش دهد
ماهواره پس از استقرار در مدار، با استفاده از پیشرانهای خود، زاویه آینه را طوری تنظیم میکند که نور خورشید را دقیقاً روی نقطه موردنظر در زمین متمرکز کند. به گفته شرکت، این نور میتواند منطقهای به قطر حدود ۵ کیلومتر را روشن کند.
با توجه به سرعت بالای ماهواره در مدار (حدود ۷٫۵ کیلومتر بر ثانیه)، هر ماهواره تنها برای چند دقیقه (حدود ۳٫۵ دقیقه) میتواند یک نقطه را روشن نگه دارد و برای ادامه روشنایی، باید آینه را مجدداً تنظیم کرد یا ماهواره بعدی وارد مدار شود. هدف نهایی شرکت، ایجاد یک منظومه از دهها هزار ماهواره است تا بتوانند به صورت پیوسته، نور خورشید را به هنگام نیاز تأمین کنند.
جامعهی علمی واکنش تندی به این طرح نشان داده است. اخترشناسان معتقدند انبوه این ماهوارهها، رصد آسمان شب را با اختلال جدی مواجه میکند. تونی تایسون، دانشمند ارشد رصدخانهی ورا روبین، این طرح را حتی دیوانهوارتر از پروژهی استارلینک میداند. رصدخانهی جنوبی اروپا (ESO) نیز هشدار داده که استقرار کامل این ماهوارهها، روشنایی آسمان را در تأسیسات آن تا چهار برابر افزایش میدهد و توانایی تشخیص اجرام کمسو را از تلسکوپها میگیرد.
فعالان محیطزیست هم مخالفت خود را اعلام کردهاند. به گفتهی آنها، روشنکردن مصنوعی شبها، چرخههای طبیعی روز و شب را که بخش جداییناپذیر از زیستشناسی همهی موجودات زنده است، مختل میکند.
بااینحال، سازمان ارتباطات فدرال اعلام کرده که بررسی مسائل علمی و زیستمحیطی در حیطهی اختیارات آن نیست و فقط به مسائل ارتباطاتی میپردازد. به این ترتیب، کارشناسان امیدوارند نهادهایی مانند ناسا یا سازمان حفاظت از محیط زیست وارد عمل شوند. با وجود همهی مخالفتها، به نظر میرسد مسیر قانونی برای ادامهی این پروژه هموار است و نهاد ناظر آن را در راستای نوآوری و رشد اقتصادی ارزیابی کرده است.
فعالان محیطزیست بر این باورند که روشن کردن مصنوعی شبها، چرخهٔ طبیعی روز و شب را که برای همهٔ موجودات زنده حیاتی است، مختل میکند
هرچند فناوری بازتاب نور خورشید از فضا پیشتر در قالب ماهوارههای تخیلی مطرح شده، اجرای عملی آن با ابعاد کنونی، بیسابقه است. علاوه بر نگرانیهای زیستمحیطی و نجومی، هزینههای گزاف، مدیریت زبالههای فضایی و تأثیرات بلندمدت بر اقلیم زمین، از جمله چالشهای پیشِ روی این پروژه است.
بااینحال، شرکت رفلکت اوربیتال معتقد است فناوریاش میتواند در آیندهای نزدیک، تحولی در تأمین انرژی، روشنایی و حتی کشاورزی رقم بزند. این تحول اگر با نظارت دقیق علمی همراه شود، ممکن است از ایدهای جنجالی به راهکاری عملی برای نیازهای زمین تبدیل شود.