مریخ‌نورد ناسا ساختارهای چندضلعی عجیبی را در مریخ کشف کرد

مریخ همچنان دانشمندان را با منظره‌هایی شگفت‌انگیز غافلگیر می‌کند. تازه‌ترین نمونه، شبکه‌ای از ساختارهای سنگی چندضلعی است که مریخ‌نورد کیوراسیتی ناسا در بخشی از دهانه گیل مشاهده کرده است که از بالا شبیه سطح کندوی عسل غول‌پیکر به نظر می‌رسند.

در سال‌های اخیر بیشتر توجه رسانه‌ها و دانشمندان به مریخ‌نورد پرسویرنس معطوف بوده است که در دهانه یزرو مشغول جست‌وجوی نشانه‌های حیات باستانی است. پرسویرنس تاکنون موفق شده کربن ماکرومولکولی را در یک سنگ طبیعی مریخی شناسایی کند و همچنین سنگی موسوم به «چیاوا فالز» را بررسی کند که به دلیل وجود نشانه‌های احتمالی زیستی، توجه زیادی را به خود جلب کرده است.

با‌این‌حال، مریخ‌نورد کیوراسیتی نیز با وجود گذشت بیش از یک دهه از آغاز مأموریتش، همچنان به کاوش در سیاره سرخ ادامه می‌دهد و هر از گاهی با کشف‌های تازه و ارزشمند، نشان می‌دهد که هنوز حرف‌های زیادی برای گفتن دارد.

با رسیدن مریخ‌نورد کیوراسیتی به منطقه مورد نظر، تیم مأموریت با منظره‌ای کاملاً غیرمنتظره روبه‌رو شد. سطح زمین با شبکه‌ای از برآمدگی‌های سنگی چندضلعی پوشیده شده بود که از نظر شکل ظاهری بسیار شبیه سطح کندوی عسل بزرگ بود.

ناسا در گزارشی درباره این کشف اعلام کرد: «اعضای تیم پس از رسیدن به این ناحیه، با شگفتی مشاهده کردند که سطح آن با ساختارهای چندضلعی پوشیده شده است. هرچه مریخ‌نورد کیوراسیتی بیشتر در این منطقه پیشروی می‌کرد، لبه‌های این ساختارها فرسوده‌تر به نظر می‌رسیدند.

ظاهر منظم این الگوها شاید در نگاه نخست ذهن را به سمت فرضیه‌های تخیلی درباره موجودات فضایی یا سازه‌های مصنوعی ببرد، اما پژوهشگران تأکید می‌کنند نشانه‌ای وجود ندارد که این ساختارها منشأ غیرطبیعی داشته باشند. به گفته آن‌ها، چنین الگوهایی در طبیعت پدیده‌ای شناخته‌شده هستند و در نتیجه فرایندهای زمین‌شناسی شکل می‌گیرند.

نمونه‌های مشابه این الگوهای هندسی را می‌توان در نقاط مختلف منظومه شمسی و حتی روی زمین مشاهده کرد. برای مثال، طوفان شش‌ضلعی قطب شمال سیاره زحل یا ستون‌های بازالتی چندضلعی «گذرگاه غول‌ها» در ایرلند شمالی، هر دو نمونه‌هایی از ساختارهای بسیار منظم طبیعی هستند که بدون دخالت هیچ عامل هوشمندی شکل گرفته‌اند.

البته جذابیت این منطقه به ساختارهای چندضلعی محدود نمی‌شود. مریخ‌نورد کیوراسیتی در سراسر این ناحیه با تعداد زیادی سنگ‌ریزه و تخته‌سنگ‌های کوچک تیره‌رنگ نیز روبه‌رو شد که می‌توانند سرنخ‌های مهمی درباره گذشته مریخ در اختیار دانشمندان قرار دهند.

از آنجایی که جو مریخ بسیار رقیق‌تر از جو زمین است و توان کمتری برای سوزاندن شهاب‌سنگ‌های ورودی دارد، پژوهشگران احتمال می‌دهند بخشی از این سنگ‌های پراکنده حاصل برخورد شهاب‌سنگ‌ها با سطح سیاره باشند.

بااین‌حال، منشأ واقعی آن سنگ‌ها هنوز مشخص نیست. پژوهشگران چند احتمال را مطرح کرده‌اند: شاید این سنگ‌ها از لایه‌های بالاتر مریخ جدا شده و به این منطقه منتقل شده باشند؛ شاید در اثر برخوردهای بسیار قدیمی در نقاط دوردست از سطح مریخ به اینجا پرتاب شده باشند یا حتی ممکن است شهاب‌سنگ‌هایی باشند که از خارج از مریخ به این سیاره رسیده‌اند.

برای پاسخ به این پرسش‌ها، مریخ‌نورد کیوراسیتی تاکنون با استفاده از ابزار ChemCam ترکیب شیمیایی ساختارهای چندضلعی و سنگ‌های تیره را اندازه‌گیری کرده است. انتظار می‌رود نتایج این بررسی‌ها در آینده نزدیک منتشر شود و اطلاعات دقیق‌تری درباره نحوه شکل‌گیری این منطقه در اختیار دانشمندان قرار دهد.

در حال حاضر، مریخ‌نورد کیوراسیتی به مسیر خود ادامه می‌دهد تا این ساختارهای غیرمعمول را با جزئیات بیشتری بررسی کند و سپس به سمت بخش دیگری از پشته‌های چندضلعی و ناحیه‌ای از سنگ‌های تیره که پیش‌تر در تصاویر مداری شناسایی شده‌اند حرکت کند. این مریخ‌نورد که بیش از ۱۴ سال از آغاز مأموریتش می‌گذرد، همچنان نشان می‌دهد که می‌تواند کشف‌هایی تازه و غیرمنتظره از سیاره سرخ به ارمغان بیاورد.