شکست تلخ بلو ارجین؛ بزرگ‌ترین ماهواره مخابراتی دنیا نیامده بازنشست شد

موشک نیوگلن شرکت بلو ارجین در سومین پرواز خود در بعدازظهر امروز ۳۰ فروردین، دچار نقص فنی در مرحله‌ی دوم شد؛ اتفاقی که سرگردانی محموله‌ی موشک در مداری «غیربهینه» را به‌دنبال داشت و برنامه‌های این شرکت برای افزایش نرخ پرتاب‌هایش را با چالش مواجه کرد.

نیوگلن ساعت ۷:۲۵ صبح یکشنبه به وقت شرق آمریکا (۱۴:۵۵ به وقت ایران) از مجتمع پرتاب ۳۶ در پایگاه فضایی کیپ کاناورال به پرواز درآمد. شمارش معکوس برای پرتاب، به دلیل یک مشکل فنی نامشخص پیش از رسیدن به عدد صفر متوقف شد؛ هرچند درنهایت موشک با موفقیت از روی زمین برخاست.

ماموریت امروز نیوگلن با نام NG-3 محموله‌ای ویژه داشت: ماهواره بلوبرد ۷ متعلق به شرکت ای‌اس‌تی اسپیس‌موبایل بود که طبق برنامه باید حدود ۷۵ دقیقه پس از پرتاب در مداری دایره‌ای به ارتفاع ۴۶۰ کیلومتر و زاویه ۴۹٫۴ درجه مستقر می‌شد. جداسازی محموله قرار بود پس از دومین سوزش مرحله فوقانی موشک (به مدت ۶۸ ثانیه) انجام شود.

بااین‌حال، بلو ارجین که پس از فرود موفق مرحله اول، پخش زنده پرتاب را متوقف کرده بود، در زمان برنامه‌ریزی‌شده اطلاعاتی درمورد سوزش مرحله دوم یا جداسازی محموله منتشر نکرد.

یک ساعت پس از زمان برنامه‌ریزی‌شده برای جداسازی، بلو ارجین در شبکه‌های اجتماعی تأیید کرد که بلوبرد ۷ از مرحله‌ی فوقانی نیوگلن جدا و فعال شده است، اما درعین‌حال افزود: «محموله در مدار اشتباهی قرار گرفته است. در حال ارزیابی هستیم و به‌محض دریافت اطلاعات دقیق‌تر، وضعیت را به‌روزرسانی خواهیم کرد.»

پرتاب امروز از آن جهت اهمیت داشت که اولین پرواز دوباره‌ی یک بوستر نیوگلن محسوب می‌شد. این بوستر که توسط بلو ارجین «هرگز از احتمال شکست صحبت نکن» نامیده شده است، حدود ۹٫۵ دقیقه پس از پرتاب روی سکوی فرود شناور در اقیانوس اطلس فرود آمد. این بوستر پیش‌تر در ماه نوامبر، فضاپیمای مریخی اسکپید ناسا را در قالب ماموریت NG-2 پرتاب کرده بود.

البته بوستر به‌کاررفته برای ماموریت امروز دقیقاً همان نسخه‌ی پرتاب‌شده در ماموریت ماه نوامبر نبود؛ چرا که مهم‌ترین بخش آن، یعنی موتورهای BE-4 به‌طور کامل تعویض شده بودند. دیو لیمپ، مدیرعامل بلو ارجین ۱۳ آوریل اعلام کرد که شرکت تصمیم گرفت هر هفت موتور بوستر را تعویض کند تا ارتقاهای جدید آن‌ها (از جمله سیستم حفاظت حرارتی نازل‌ها) را مورد آزمایش قرار دهد.

قابلیت چندبارمصرفی سریع برای بلو ارجین از اهمیت حیاتی برخوردار است؛ زیرا این شرکت برای پاسخ به تقاضای مشتریانی مانند ای‌اس‌تی اسپیس‌موبایل نیاز دارد نرخ پرتاب‌های خود را افزایش دهد؛ هرچند تاکنون پیش‌بینی دقیقی از تعداد پرتاب‌ها در آینده نزدیک ارائه نکرده است.

ماهواره بلوبرد ۷ با جرم ۶۱۰۰ کیلوگرم، دارای یک آنتن آرایه فازی عظیم با مساحت بیش از ۲۲۰ متر مربع است و قرار بود به‌عنوان بزرگ‌ترین ماهواره مخابراتی در مدار نزدیک زمین، اینترنت را مستقیم به گوشی‌های موبایل (D2D) برساند. ای‌اس‌تی اسپیس‌موبایل قصد داشت امسال ۴۵ تا ۶۰ ماهواره برای منظومه خود پرتاب کند، اما از زمان ارسال ماهواره‌ی بلوبرد ۶ به مدار با موشک هندی LVM3 در دسامبر گذشته، بلوبرد ۷ تازه اولین پرتاب در سال جاری محسوب می‌شد.

آبل آولان، مدیرعامل ای‌اس‌تی اسپیس‌موبایل اعلام کرده که هدفشان داشتن ۴۵ ماهواره در مدار و ۶۰ ماهواره آماده پرتاب در سال ۲۰۲۶ است. او همچنین گفته که پس از پرتاب‌های ۶ و ۷، مونتاژ ماهواره‌ها به‌صورت گروهی انجام خواهد شد و دیگر هر ماهواره جداگانه پرتاب نمی‌شود، بلکه در دسته‌های چندتایی (۳، ۴، ۶ یا ۸ تایی) به فضا فرستاده خواهند شد.

آولان قبلاً پیش‌بینی کرده بود که پس از ماموریت NG-3، پرتاب‌های نیوگلن با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند و هر بوستر در سال ۲۰۲۶ بتواند هر ۳۰ روز یا حتی سریع‌تر دوباره استفاده شود. بااین‌حال، با شکست امروز، علاوه‌بر ازدست‌رفتن محموله، لطمه‌ی بدی به اعتبار بلو ارجین وارد شده است.

ای‌اس‌تی اسپیس‌موبایل به‌طور رسمی تایید کرده است که مدار بلوبرد ۷ آن‌قدر پایین است که سیستم پیشرانش ماهواره توانایی افزایش ارتفاع آن را ندارد. از همین‌رو، آن‌ها تصمیم گرفته‌اند ماهواره را از مدار خارج کنند. بدین ترتیب، بلوبرد ۷ عملاً پیش از اینکه ماموریتش را شروع کند، بازنشسته می‌شود و به زودی در جو زمین خواهد سوخت.