«قطعی سیاه» خطوط تلفن کسب‌وکارها؛ کارگروه مد و لباس پیج‌های اینستاگرامی را پاکسازی می‌کند

صبح‌ها صاحبان کسب‌وکارهای اینترنتی مقابل اداره ساماندهی مد و لباس ایستاده‌اند. همان‌هایی که خطوط تلفن همراه و ثابتشان قطع شده‌ و حالا کارشان اینجا در این اداره، زیرمجموعه شورای فرهنگی عمومی کشور گیر است.

بعد از چندین تماس با مخابرات و بعد کمیته تعیین مصادیق رایانه‌ای، همگی به اینجا ارجاع داده می‌شوند: طبقه اول، پشت میز دو کارشناس کارگروه ساماندهی مد و لباس. کارشناس‌ها صفحه اینستاگرام را می‌گیرند و یکی‌یکی پست‌ها را نگاه می‌کنند. مرحله بعد این است که صاحبان صفحات یکی‌یکی ایرادها را بشنوند: «آرایشگاه داری، صورتش را آرایش می‌کنی پس دیگر نباید موهای طرف معلوم باشد. عروس داری، فقط عکس از شینیون او می‌گذاری. لباسش معلوم نشود. می‌خواهی از کوتاهی موی طرف عکس بگیری، صورتش معلوم نشود؛ فقط از پشت سر. می‌خواهی آموزش بدهی، این کار را با لباس جلوبسته انجام می‌دهی.» مثل ناظم‌های مدارس قدیم این‌ها را به زنی می‌گویند که یک پیج آرایشی با ۲۰ هزار فالوئر دارد.

کارشناس کارگروه ساماندهی مد و لباس به زن دیگری که پیج لباس‌فروشی دارد می‌گوید: «عکس‌های تیشرت‌های آستین کوتاه را باید داخل خانه بگیری. نباید طوری نشان دهی که می‌شود این‌ آستین‌کوتاه‌ها را بیرون از خانه هم نمایش داد. داری این فرهنگ را ترویج می‌دهی که می‌شود در خیابان تیشرت پوشید در صورتی که در خیابان آدم باید مانتو بپوشد.» بستن توربان، تل و اسکارف هم کمکی نمی‌کند. همه باید شال داشته باشند وگرنه آخر عاقبت آن معلوم است.

یکی از این زنان می‌گوید: «با قطع شدن تلفن‌هایم به مخابرات رفتم و آنجا با بررسی خط گفتند این قطعی سیاه است.» آنجا دو شماره تلفن به او داده می‌شود که یکی از آن‌ها شماره «کمیته مرکز مصادیق مجرمانه» بوده. کمیته مصادیق مجرمانه اطلاعات را از افراد می‌گیرد و بعد در مرحله آخر شماره کارگروه ساماندهی مد و لباس را به این افراد می‌دهد.

همه صاحبان این کسب‌و‌کارها باید صفحاتشان در شبکه‌های اجتماعی را طبق ضوابطی که از آن‌ها خواسته شده پاکسازی کنند و آدرس پیج را برای صفحه اینستاگرامی کارگروه بفرستند. آدرس کارگروه مشخص است: «m.samandehi» کارشناس‌های این مرکز می‌گویند اگر همه چیز به‌درستی پاک و اصلاح شده باشد، یک ماه بعد از بررسی، خطوط تلفن‌تان وصل می‌شود.

کارگروه مد و لباس زیرمجموعه شورای فرهنگ عمومی کشور فعالیت می‌کند. همان شورایی که ۳۳ عضو دارد و رئیس آن وزیر فرهنگ و ارشاد است.

کارگروه ساماندهی مد و لباس دو فرم به صاحبان کسب‌وکار می‌دهند. یک فرم تعهد و فرمی که در آن حد و حدود لباس مشخص شده است. در فرم اول به فرد گفته می‌شود تعهد دهد محتوای «مجرمانه» صفحات خود را پاک کند. سپس افراد باید آدرس همه پیج‌ها، وب‌سایت‌ها و کانال‌هایی را که دارند، بنویسند. در فرم دوم هم اصول درست محتوای پیج به فرد یاد داده می‌شود. «مثلا این که دست تا کجا معلوم باشد و ساق پا مجاز است تا کجا مشخص باشد.» آن وقت بعد از پاکسازی با این اصول باید به آی‌دی m.samandehi پیام دهد.

صفحه دیگری با بیشتر از یک میلیون دنبال‌کننده یکی دیگر از همین صفحات است. او هم یکی از کسب‌وکارهای بزرگی است که خط تلفن ثابتش مسدود شده است. همه عکس‌هایی که در خیابان گرفته بودند برداشته و پاکسازی اساسی در پیج انجام دادند تا شماره را آزاد کنند.

در این تعهدنامه فرد امضا می‌کند که فعالیت‌های خود در فضای مجازی را منطبق بر موارد زیر را رعایت کند:

برخی از موارد این تعهدنامه ضوابطی هستند که برای اولین بار برای صفحات اینستاگرامی شرط گذاشته می‌شوند:

• استفاده از جایگزین‌هایی مثل مینی اسکارف و کلاه ممنوع است. حتی نباید صفحاتی که ضوابط را رعایت نمی‌کنند منشن یا تگ کرد.
• طبق این ضابطه تبلیغ و نمایش محصولات با حیوانات خانگی قابل قبول نیست.
• ضمنا تبلیغ و نمایش محصولات مد و لباس همراه با حرکات موزون مجاز نیست.
• حتی ذکر شده فردی که تبلیغ می‌کند باید فاق مناسبی داشته باشد. هم‌چنین، افراد نباید محصولات مرتبط با لباس مجلسی، خصوصی و ورزشی را به‌صورت ویدیویی تبلیغ کنند.
• استفاده از عبارت «تبلیغ، نمایش و عرضه لباس مجلسی، خصوصی و ورزشی در محیط‌های عمومی (خیابان، فروشگاه، رستوران، پارک و...) ممنوع است» در تعهدنامه به این معنی است که تصاویر این تبلیغات در مکان بسته گرفته شود.

• طبق این آیین‌نامه ملحقات لباس (اکسسوری، کفش و...) نباید به گونه‌ای باشد که به مخاطب القا کند امکان پوشش آن لباس در جامعه وجود دارد. ضمنا تبلیغ لباس‌های ورزشی که بدن‌نمایی دارد با مانکن انسانی و پلاستیکی غیرطبیعی مجاز نیست و صرفا روی رگال تبلیغ شود.
• لباس‌های زیر را هم به سادگی نمی‌شود تبلیغ کرد. حتی زمینه تصویر ارائه شده بر روی بسته‌بندی باید در محیط خصوصی بوده و از هرگونه تصویربرداری در محیط‌های عمومی پرهیز شود. فیلم‌برداری از این محصولات هم ممنوع است.

با این که کمتر به گوش رسیده خطوط ثابت به خاطر تذکر حجاب مسدود ‌شوند، اما داوود زارعیان، معاون ارتباطات شرکت مخابرات به زومیت می‌گوید که این اولین بار نیست: «اگر دادستانی به سازمان تنظیم مقررات دستور بدهد شماره‌های مخابرات هم مسدود می‌شود.»

ما در گذشته هم مواردی داشتیم که به دستور قضایی خطوط تلفن ثابت را مسدود ، قطع یک طرفه و دو طرفه کرده ایم. یک هماهنگی است بین سازمان تنظیم مقررات و دستگاه‌های قضایی.

- داوود زارعیان، معاون ارتباطات شرکت مخابرات

همه این تلاش‌ها برای نجات پیج‌های اینستاگرامی در حالی است که براساس گزارش رسمی که اخیرا دیتاک منتشر کرد با هر بار قطعی اینترنت در سال‌های اخیر دسته بزرگی از کسب‌وکارهای اینستاگرامی کار در این پلتفرم را کنار گذاشتند. بعد از قطعی اینترنت در جنگ ۱۲روزه ۲۰ درصد از مشاغل اینستاگرامی به کار خود بازنگشتند. بعد از قطعی اینترنت در دی و بهمن ۱۴۰۴ ۵۰ درصد دیگر هم از بین رفتند. این بیشترین میزانی است که قطعی اینترنت فعالان این اکوسیستم را درگیر کرده. هم‌چنین، بعد از قطعی ۸۸روزه اینترنت در دوران جنگ ۴۰ درصد دیگر به شغل قبلی خود در اینستاگرام برنگشتند.

این آمار و ارقام نشان می‌دهد نبض فروشگاه‌های اینستاگرامی با هر قطعی اینترنت کندتر از قبل می‌زند؛ تا جایی که یک محدودیت تازه می‌تواند برای بسیاری از کسب‌وکارها همان ضربه نهایی باشد و آن‌ها را از بین ببرد یا موج دیگری از مهاجرت از این پلتفرم را رقم بزند.