قطع اینترنت؛ مُسکن کوتاه‌مدت با عوارض بلندمدت برای امنیت ملی

در جهان امروز، اینترنت به ستون فقرات امنیت ملی، اقتصاد دیجیتال، حکمرانی هوشمند و حتی مدیریت بحران تبدیل شده است. از نگاه یک متخصص امنیت سایبری، «قطعی اینترنت» نه‌تنها راهکار افزایش امنیت نیست، بلکه در بسیاری از موارد خود به یک تهدید مستقیم برای امنیت ملی تبدیل می‌شود.

امنیت سایبری بر «دید، پایش و واکنش» استوار است. سامانه‌های تشخیص نفوذ، مراکز عملیات امنیت (SOC)، تبادل هوشمند تهدیدات، به‌روزرسانی پایگاه‌های بدافزاری و حتی ارتباط تیم‌های پاسخ به رخداد، همگی وابسته به اتصال پایدار به اینترنت هستند.

قطع اینترنت یعنی کور کردن رادارهای دفاعی کشور. در چنین شرایطی، حملات سایبری متوقف نمی‌شوند؛ فقط دیده نمی‌شوند. مهاجمان حرفه‌ای، مسیرهای جایگزین، دسترسی‌های قبلی و بدافزارهای خوابیده را فعال می‌کنند، در حالی که تیم‌های دفاعی امکان دریافت هشدار و پاسخ موثر ندارند.

برخلاف تصور عمومی، قطع اینترنت الزاماً مانع نفوذ نمی‌شود. بسیاری از حملات پیشرفته سایبری به‌صورت زمان‌بندی‌شده (Time-based) یا با دسترسی‌های از پیش کاشته‌شده انجام می‌شوند.

در زمان قطعی اینترنت:

• به‌روزرسانی امنیتی سیستم‌ها متوقف می‌شود
• وصله‌های حیاتی نصب نمی‌شوند
• آنتی‌ویروس‌ها و EDRها از دریافت امضاهای جدید بازمی‌مانند
• تحلیل تهدیدات جهانی از دسترس خارج می‌شود

مجموع این موارد و آسیب‌پذیری‌ها پنجره‌ای طلایی برای مهاجمان می‌سازد نه این یک دیوار دفاعی برای امنیت سایبری کشور باشد.

 امنیت ملی فقط به زیرساخت و فناوری محدود نمی‌شود؛ «اعتماد عمومی» یکی از ارکان آن است. قطع اینترنت، به‌ویژه بدون شفافیت، باعث شکل‌گیری نااطمینانی، شایعه، اختلال در خدمات حیاتی و فشار روانی بر جامعه می‌شود.

وقتی شهروندان، کسب‌وکارها و سازمان‌ها ندانند چه زمانی ارتباط برقرار می‌شود یا چرا قطع شده، این بی‌ثباتی به‌مرور به فرسایش سرمایه اجتماعی و کاهش تاب‌آوری ملی منجر می‌شود.

امروز بخش بزرگی از زنجیره تامین، خدمات بانکی، لجستیک، سلامت، دولت الکترونیک و حتی پدافند غیرعامل، وابسته به ارتباط آنلاین است. قطع اینترنت خدمات ابری و مراکز داده را مختل می‌کند؛ کسب‌وکارهای دانش‌بنیان را فلج می‌سازد؛ شرکت‌های امنیتی داخلی را از ارائه خدمات پشتیبانی محروم می‌کند. در نتیجه، این خسارت اقتصادی در بلندمدت به تضعیف توان امنیتی کشور نیز منجر می‌شود.

کشورهایی که با تهدیدات امنیتی پیچیده مواجه‌اند، به‌جای قطع اینترنت، به سمت «مدیریت هوشمند ترافیک»، «تفکیک سطوح دسترسی»، «افزایش تاب‌آوری شبکه» و «همکاری با بخش خصوصی امنیت سایبری» رفته‌اند.

مدل‌های موفق جهانی نشان می‌دهد امنیت پایدار از مسیر شفافیت، مشارکت متخصصان، سرمایه‌گذاری در زیرساخت امن و اعتماد به فناوری بومی به ‌دست می‌آید، نه از خاموش‌ کردن شبکه.

از منظر امنیت سایبری، قطع اینترنت یک راه‌حل ساده برای مساله‌ای پیچیده است؛ راه‌حلی که بیش از آنکه امنیت بسازد، هزینه و آسیب تولید می‌کند.

امنیت ملی در عصر دیجیتال، نیازمند «اینترنت امن، پایدار و قابل مدیریت» است، نه اینترنت قطع‌شده. اگر هدف، حفاظت از کشور است، باید ابزارهای دفاعی را تقویت کرد، نه این که دست خودمان را از مهم‌ترین ابزار دید و واکنش کوتاه کنیم.

در دنیایی که تهدیدات در کسری از ثانیه جابه‌جا می‌شوند، خاموش‌کردن اینترنت شبیه خاموش‌کردن چراغ‌ها در میدان نبرد است؛ سکوت می‌آورد، اما امنیت نه.