اپل مک‌بوک پرو ۱۴ و ۱۶ اینچی ۲۰۲۱ را چگونه توصیف می‌کند؟

اپل مک‌بوک پرو ۱۴ و ۱۶ اینچی ۲۰۲۱ را چگونه توصیف می‌کند؟

مک‌بوک پرو ۱۴ و ۱۶ اینچی جدیدترین نوت‌بوک‌های اپل محسوب می‌شوند که تغییرات درخورتوجهی تجربه می‌کنند و قلب تپنده آن‌ها را قدرتمندترین تراشه اپل تشکیل داده است؛ اما به‌راستی اپل دستاوردهای جدیدش را چگونه تعریف می‌کند؟

دیشب ۲۷ مهر، اپل در رویداد Unleashed نسل جدید مک‌بوک پرو در دو ابعاد ۱۴ و ۱۶ اینچی را رونمایی کرد؛ نوت‌بوک‌هایی که می‌توان گفت در تمامی زمینه‌ها بهبود یافته‌اند و با قدرت‌سخت‌افزاری کم‌نظیرشان، می‌توانند رقیبی درخور برای سایر نوت‌بوک‌های حرفه‌ای باشند. پس از تقریبا پنج‌ سال، اپل طراحی دو مدل یادشده را تغییر داده و به کالبدی جدید مزین کرده است. کامپیوترهای یادشده حالا به نخستین نسل از تراشه‌های حرفه‌ای اپل سیلیکون طراحی‌شده برای اهداف پردازشی سنگین مجهز شده‌اند و به‌موجب آن، شارژدهی ۱۷ تا ۲۱ ساعت را ارائه می‌دهند.‌ اپل در‌این‌باره می‌گوید:

قوی‌ترین مک‌بوک پرو تاریخ اینجا است! با تراشه M1 Pro یا M1 Max بسیار سریع که نخستین‌بار برای حرفه‌ای‌ها طراحی شده است، عملکرد پیش‌گامانه و عمر باتری شگفت‌انگیزی را به‌دست می‌آورید. به این‌ها نمایشگر خیره‌کننده لیکوئید رتینا XDR و بهترین دوربین و کیفیت صدا در نوت‌بوک‌های مک و تمام درگاه‌های موردنیاز را نیز اضافه کنید. اولین نوت‌بوک در نوع خود، این مک‌بوک پرو یک هیولا است.

بسیار سریع‌تر

تراشه M1 Max و M1 Pro

قطعا یکی از بهبود‌های مهم مک‌بوک پرو جدید درمقایسه‌با نسل گذشته به بهره‌گیری از تراشه‌های بسیاری قدرتمند و در‌عین‌حال بهینه ام‌وان پرو و ام‌وان مکس مرتبط می‌شود. در هر دو تراشه، ده هسته پردازشی شامل دو هسته کم‌مصرف برای انجام وظایف و پردازش‌های روزمره و هشت هسته قدرتمند با عملکرد بالا برای پردازش‌های سنگین جای گرفته است. نخستین وجه تمایز تراشه‌های جدید در تعداد هسته‌های گرافیکی آن‌ها است. تراشه M1 Pro پیکربندی تا شانزده هسته گرافیکی ارائه می‌دهد که درواقع دوبرابر بیشتر از آخرین پیکربندی تراشه M1 است؛ البته باید به این نکته توجه کرد که خود این تراشه در پیکربندی چهارده هسته گرافیکی نیز دردسترس خواهد بود.

درنهایت، تراشه M1 Max با دو پیکربندی ۲۴ و ۳۲ هسته‌ای روی کاغذ عملکرد خیره‌کننده‌ای را در پردازش‌های گرافیکی نوید می‌دهد. اپل می‌گوید تراشه M1 Pro با جهشی دوبرابری درمقایسه‌با M1 حدود ۳۳٫۷ میلیارد ترانزیستور و تراشه M1 Max نیز بیش از ۵۷ میلیارد ترانزیستور در خود جای داده است. اپل مدعی است که پردازنده مرکزی آخرین پیکربندی مک‌بوک پرو تا ۳/۷ برابر سریع‌تر از مک‌بوک پرو ۱۶ اینچی ۲۰۱۹ است؛ درحالی‌که بخش گرافیکی آن تا ۱۳ برابر بهبود عملکرد را تجربه می‌کند. افزون‌براین، یادگیری ماشین تمامی پیکربندی تراشه‌های جدید در‌مقایسه‌با مدل‌های اینتلی تا ۱۱ برابر افزایش یافته است. درباره تراشه‌های جدید می‌گوید:

تراشه‌های M1 Pro و M1 Max معماری شگفت‌انگیز M1 را به سطوح جدیدی می‌رسانند و هر دو هسته‌های پردازشی و گرافیکی بیشتر و حافظه یکپارچه‌تری از M1 دارند. این تراشه‌ها به‌همراه موتور عصبی قدرتمند برای یادگیری ماشین سطح بالا و مدیا انجین بهبودیافته با پشتیبانی ProRes به حرفه‌ای‌ها اجازه می‌دهد کارهایی انجام دهند که قبلا نمی‌توانستند.

مک‌بوک پرو جدید اولین دستگاهی است که SoC (سیستم-روی-تراشه) را در نوت‌بوکی حرفه‌ای قرار داده است. سایر سیستم‌های حرفه‌ای از پردازنده‌های مرکزی (CPU) تشنه قدرت و کارت‌های گرافیکی مجزا و تراشه‌های متعدد استفاده می‌کنند که هرکدام به‌طور جداگانه کار می‌کنند.

تراشه‌های جدید ما کنترلرهای درگاه ورودی و خروجی، پردازنده مرکزی، پردازنده گرافیکی و موتور عصبی را در یک SoC واحد با حافظه یکپارچه ترکیب می‌کنند. درنتیجه، ام‌وان پرو و ام‌وان مکس نه‌تنها روند کارهای فشرده‌ای که قبلا در یک نوت‌بوک غیرممکن بود، خُرد می‌کنند؛ بلکه عمر باتری فوق‌العاده‌ای را نیز به‌ارمغان می‌آورد.

سایر نوت‌بوک‌های حرفه‌ای باید داده‌ها را در رابط‌ کاربری کندتری به جلو و عقب کپی کنند. این فرایند در مک‌بوک پرو جدید نخواهد بود. پردازنده مرکزی و گرافیکی آن یک مجموعه واحد از حافظه یکپارچه دارند. این بدان‌معنا است که هر قسمت از تراشه بدون نیاز به کپی‌کردن به داده و حافظه متصل می‌شود؛ بنابراین، هر کاری که انجام می‌دهید، سریع‌تر و کارآمدتر است. CPU‌های M1 Pro و M1 Max هریک از هشت هسته با عملکرد بالا و دو هسته با بهره‌وری چشمگیر برای پردازش سریع‌تر در یک‌دهم قدرت استفاده می‌کنند.

عملکرد باورنکردنی، بهره‌وری بی‌نظیر

M1 Pro and M1 Max Scary Fast

همان‌طورکه احتمالا در بخش پیش متوجه شدید، مدل‌های جدید مک‌بوک پرو تراشه‌هایی دارند که اپل آن‌ها را قدرتمندترین تراشه‌های موجود در تمامی نوت‌بوک‌های بازار در ازای هر وات توصیف می‌کند. تراشه‌های جدید باتوجه‌‌به معماری بسیار بهینه آرم و SOC بودن، می‌توانند عملکرد بسیار بهینه‌ای نیز ارائه بدهند. تراشه ام‌وان مکس از پردازنده مرکزی (CPU) مشابه ام‌وان پرو برخوردار است؛ اما این تراشه می‌تواند پردازنده گرافیکی ۳۲ هسته‌ای را در خود جای دهد که آن را به بزرگ‌ترین تراشه‌ تاریخ اپل تبدیل می‌کند.

اپل ادعاهای بسیار بزرگی درباره این تراشه گرافیکی مجتمع مطرح می‌کند و گزارش‌های جدید نشان می‌دهد پیکربندی آخر تراشه ام‌وان مکس می‌توان بیش از ده ترافلاپس قدرت داشته باشد. در بخشی از توصیف اپل از تراشه‌های جدید آمده است:

تراشه‌های جدید در بیشینه عملکرد، ۱/۷ برابر سریع‌تر از جدیدترین تراشه‌های هشت‌هسته‌ای سایر لپ‌تاپ‌ها هستند و آن‌ها با ۷۰ درصد مصرف کمتر، هم‌سو با برترین سطح عملکرد تراشه رایانه‌های شخصی قرار می‌گیرند. ام‌وان پرو در بیشینه عملکرد گرافیکی‌اش ۷۰ درصد مصرف کمتری از سایر لپ‌تاپ‌ها مجهز به تراشه گرافیکی مجزا دارد.

ام‌وان مکس نیز درمقایسه‌با لپ‌تاپ کامپکت حرفه‌ای مجهز به تراشه گرافیکی قدرتمند مجزا عملکرد بهتر و ۴۰ درصد مصرف کمتر را به‌ارمغان می‌آورد و درمقایسه‌با لپ‌تاپ بزرگ مجهز به قدرتمندترین تراشه‌های گرافیک مجزا، عملکرد مشابه با ۱۰۰ وات قدرت کمتر را ارائه می‌دهد.

ا‌م‌وان پرو عملکرد فوق‌العاده معماری M1 را برای کاربران حرفه‌ای به سطح کاملا جدیدی می‌رساند. حتی بلندپروازانه‌ترین پروژه‌ها با حداکثر ده هسته پردازنده مرکزی، حداکثر شانزده هسته پردازنده گرافیکی، موتور عصبی شانزده‌هسته‌ای و موتورهای رمزگذاری و رمزگشایی اختصاصی برای پشتیبانی از کدک‌های H.264 و HEVC و ProRes به‌راحتی اداره می‌شوند.

ام‌وان مکس قوی‌ترین تراشه‌ای محسوب می‌شود که تاکنون برای نوت‌بوک حرفه‌ای ساخته شده است و حداکثر ۳۲ هسته گرافیکی پردازش‌های گرافیکی را دو برابر سریع‌تر از تراشه ام‌وان انجام و پهنای باند حافظه دو برابر بیشتر از آن را ارائه می‌دهد. این تراشه مدیا انجین اختصاصی نیز برای رمزگشایی و بهبود عملکرد تا دو برابر سریع‌تر در رمزگذاری ویدئو و دو شتاب‌دهنده ProRes برای تضمین پردازش‌های سنگین‌تر از مولتی استریم دارد.

مک‌بوک پرو جدید در مدل‌های ۱۴ و ۱۶ اینچی موجود است. هرکدام را می‌توان با این تراشه‌ها پیکربندی و سطوح بی‌سابقه‌ای از عملکرد حرفه‌ای تجربه کرد؛ بنابراین، می‌توانید میلیون‌ها چندضلعی را در نرم‌افزار Cinema 4D دست‌کاری و تا هفت استریم ویدئویی با رزولوشن 8K فومت ProRes را در فاینال کات پرو ویرایش کنید یا درجه رنگ‌های HDR را در ویدئوهای چهاردرچهار با رزولوشن 8K و فورمت ProRes ویرایش کنید.

شارژدهی در تمام روز

شارژدهی مک‌بوک پرو ۲۰۲۱

نوت‌بوک‌های جدید اپل شارژدهی کم‌نظیری ارائه می‌دهند و می‌توان دلیل آن را استفاده از پردازنده بسیار بهینه M1 Pro و M1 Max دانست. اپل مدعی است که باتری مک‌بوک پرو ۱۴ اینچی به‌طور مداوم هنگام پخش ویدئو تا ۱۷ و وب‌گردی تا ۱۱ ساعت می‌تواند دوام بیاورد. این در حالی است که مدل ۱۶ اینچی این ارقام را به‌ترتیب تا ۲۱ و ۱۴ ساعت افزایش می‌دهد. اپل مک‌اواس مانتری را نیز منطبق با تراشه‌های جدید بهینه کرده است تا هماهنگی سخت‌افزار و نرم‌افزار را به بیشترین حد خود برساند.

دراین‌میان، طبیعتا گذار به معماری جدید مشکلاتی ازجمله بهینه‌نبودن انبوهی از نرم‌افزارها با آن معماری را به‌همراه خواهد داشت. کوپرتینویی‌ها با هدف کاهش این مشکلات، همچنان از لایه ترجمه‌ای روزتا ۲ برای ترجمه بی‌درنگ زبان x86 به ARM64 استفاده می‌کنند.

در بررسی‌های انجام‌شده، روزتا ۲ با‌‌توجه‌‌به شبیه‌سازی محیط در عملکرد نهایی تأثیری انکارناپذیری می‌گذارد؛ اما همچنان وظایف خود را به‌خوبی انجام می‌دهد. اکنون مدل‌های جدید مک‌بوک پرو با بهره‌گیری از تراشه قدرتمند می‌توانند برنامه‌های مبتنی‌بر x86 را نیز بهتر از قبل اجرا کنند. اپل درادامه می‌گوید:

عملکرد کم‌نظیر با افزایش عمر باتری این کارایی جادوی سیلیکون اپل است. هر بار شارژ به شما امکان می‌دهد تا چهار برابر کد بیشتری Xcode کامپایل یا تصاویر را تا دو برابر بیشتر در لایتروم کلاسیک ویرایش کنید و برخلاف سایر نوت‌بوک‌ها، مک‌بوک پرو چه به برق متصل باشد و چه نباشد، عملکرد شگفت‌انگیزیارائه می‌دهد.

برای کارکردن یکپارچه بین مک و آیپد خود با یونیورسال کنترل از صفحه‌کلید و ماوس یا ترک پد استفاده کنید. وظایف پیچیده را با میان‌برها خودکار انجام دهید، صفحه خود را به‌اشتراک بگذارید، با فیس‌تایم باهم ارتبط برقرار کنید و بهترین نتایج مرورگر سافاری را مرور کنید. وقتی زمان تمرکز فرارسید، قابلیت فوکوس به شما امکان می‌دهد تنظیم کنید که چه افرادی و برنامه‌هایی می‌توانند به شما دسترسی داشته باشند.

درحال‌حاضر، بیش از ده‌هزار برنامه و افزونه نظیر ادوبی فوتوشاپ، اینفینیتی فوتو، کپچر وان و لایتروم کلاسیک برای تراشه‌های اپل بهینه شده است و ترجمه‌گر روزتا ۲ نیز برنامه‌های طراحی‌شده برای پردازنده‌های اینتل را به‌منظور استفاده در مک‌بوک پرو جدید به‌صورت یکپارچه ترجمه می‌کند.

مک‌بوک پرو ۱۴ و ۱۶ اینچی از لحاظ ساختاری نیز بهبود داشته‌اند. برای مثال، اپل مدعی است که سیستم‌های حرارتی جدید حتی درصورت گردش آهسته‌تر فن‌ها تا ۵۰ درصد بیشتر هوا را جابه‌جا می‌کنند. هر دو مدل از حافظه ذخیره‌سازی تا ۸ ترابایت پشتیبانی ‌می‌کنند و از قرار معلوم، سرعت SSD جدید به ۷/۴ گیگابایت بر ثانیه می‌رسد که درواقع، دو برابر سریع‌تر از نسل قبلی است؛ بنابراین می‌توان فیلم‌های 8K را فوراً پخش یا صدها هزار عکس در فورمت RAW را در یک لحظه ذخیره کرد.

بهترین نمایشگر موجود در نوت‌بوک‌ها

نوت‌بوک‌های یادشده برای نخستین‌بار در تاریخ کامپیوترهای مک به نمایشگر پیشرفته‌تر مینی ال‌ای‌دی مجهز شده‌اند؛ نمایشگری که می‌تواند رفتاری مشابه نمایشگرهای OLED داشته باشد و کاربران را در محتوای بصری غوطه‌ور کند. استفاده از نمایشگر مینی ال‌ای‌دی مزایای زیادی مانند بهبود طیف گسترده‌ای از رنگ، کنتراست بالا، دامنه‌ی دینامیکی وسیع و عمق رنگ مشکی ارائه می‌دهد.

نمایشگر مذکور با حاشیه‌های اندک ۳٫۵ میلی‌متر در اطراف و قسمت بالایی، رزولوشن ۳,۰۲۴ در ۱,۹۶۴ را در مدل ۱۴ اینچی ارائه می‌دهد و درنهایت، روشنایی تمام‌صفحه‌ ۱۰۰۰ نیتی، بیشینه‌ی روشنایی ۱۶۰۰ نیت در محتوای HDR و نسبت کنتراست ۱٫۰۰۰٫۰۰۰:۱ را به‌ارمغان می‌آورد. نمایشگر مدل ۱۴ اینچی داری ۵٫۸ میلیون پیکسل و مدل ۱۶ اینچی ۷٫۷ میلیون پیکسل است‌ و همچنین هردو از یک میلیارد پشتیبانی می‌کنند. علاوه‌بر آنچه که گفته شد، نمایشگر Liquid Retina XDR از قابلیت پروموشن نیز پشتیبانی می‌کند.

فناوری مذکو ابتدا در آیپد پرو ۲۰۱۷ و سپس مدل‌های پرو آیفون ۱۳ ارائه شد و اکنون به کامپیوترهای مک نیز راه یافته است. پروموشن نرخ نوسازی تصویر را به‌طور خودکار از ۲۴ تا ۱۲۰ هرتز تنظیم می‌کند که سبب می‌شود کاربر علاوه‌بر تجربه‌ای روان در هنگام پیمایش یا بازی کردن، شارژدهی مناسبی را نیز داشته باشد. اپل برای توصیف نمایشگر جدید می‌گوید:

لیکوئید رتینا XDR بهترین نمایشگر در نوت‌بوک‌ها، دارای محدوده دینامیکی فوق‌العاده و نسبت کنتراست یک میلیون به یک است. محتوای HDR در عکس‌ها، ویدئوها و بازی‌ها زنده به‌نظر می‌رسند و با جزئیات باورنکردنی در سایه‌ها، رنگ‌های پر جنب و جوش و واقعی برجسته می‌شوند. هر نمایشگر کالیبره‌شده و دارای حالت‌های مرجع حرفه‌ای برای درجه بندی رنگ HDR، عکاسی، طراحی و تولید چاپ است.

پروموشن برای نخستین‌بار به مک می‌آید و همه‌چیز را از پیمایش در یک صفحه وب گرفته تا انجام بازی را به یک تجربه بسیار روان و واکنش‌گرا تبدیل می‌کند و در‌عین‌حال مصرف انرژی را نیز کاهش می‌دهد. با نرخ نوسازی تا ۱۲۰هرتز، فناوری تطبیقی ​​به‌طور خودکار برای مطابقت با حرکت محتوا تنظیم می‌شود. ویرایشگران ویدئوی پروموشن همچنین می‌توانند نرخ نوسازی ثابتی را انتخاب کنند که دقیقا با فیلم آن‌ها مطابقت داشته باشد. سرانجام، محفظه نمایش با ضخامت کمتر از ۴ میلی‌متر، ساختار بهترین نمایشگر نوت‌بوک جهان را فراهم می‌کند.

اپل پس آیفون‌ها، اکنون ناچ را نیز به مک‌بوک پرو آورده است. غول دنیای فناوری به‌منظور پنهان‌کردن دوربین فیس‌تایم، میکروفون و حسگر نور محیط از ناچ بهره گرفته است؛ بنابراین شاهد آرایه فیس آی‌دی برای احراز هویت نیستیم. بااین‌حال، یک دوربین وکم 1080p وجود دارد که به گفته اپل دو برابر عملکرد بهتری را در محیط‌های کم‌نور ارائه می‌دهد. همچنین زیر شاسی آلمینیومی یک سیستم صوتی جدید با شش بلندگو قرار گرفته است که از قابلیت صدای فراگیر (Spatial Audio) پشتیبانی می‌کند. اپل بیان می‌کند:

حفظ ارتباط مهم‌تر از همیشه است (اشاره به همه‌گیری ویروس کرونا) و به همین دلیل دوربین جدید مک‌بوک پرو دارای وضوح دو برابری 1080p و لنزی با دیافراگم گسترده‌تر برای جذب نور بیشتر است. همراه‌با حسگر تصویر بزرگ‌تر که پیکسل‌های کارآمدتری دارد، دوربین در محیط‌های کم‌نور دو برابر بهبود عملکرد را تجربه می‌کند. سه میکروفن با کیفیت استودیو به‌لطف میکروفن‌هایی که نویز آن‌ها تا ۶۰ درصد کم‌تر است، مک‌بوک پرو می‌تواند حتی ظریف‌ترین صداها را ضبط کند. آرایه سه میکروفونی از فناوری شکل‌دهی به پرتو استفاده می‌کند؛ بنابراین صدای شما همیشه با صدای بلند و واضح ارائه می‌شود.

سیستم صوتی شش بلندگو چهار ووفر لغوکننده قدرت، نُت‌هایی را تا عمق نیم اکتاو نشان می‌دهد و اتاق را تا ۸۰ درصد باس بیشتر پر می‌کند. درنهایت، توییترهای با عملکرد بالا صدای واضح و کامل‌تری را ارائه می‌دهند. با بهره‌گیری از سیستم شش بلندگو، اتاق و الگوریتم‌های پیشرفته، مک‌بوک پرو هنگام پخش موسیقی یا فیلم‌های مبتنی بر دالبی اتموس از صدای فراگیر نیز پشتیبانی و یک صحنه با صدای پیچیده و سه‌بعدی را ایجاد می‌کند. آن را با نمایشگر لیکوئید رتینا XDR ترکیب کنید که مانند داشتن یک سالن نمایش قابل حمل است.

مک بوک پرو 2021 درگاه

به‌لطف تراشه‌های قدرتمند، هر دو مدل مک‌بوک پرو میزبان درگاه‌های جدید شامل یک درگاه HDMI، سه درگاه USB-C و یک درگاه مگ‌سیف هستند. افزون‌براین، کارت‌خوان SD نیز یکی از درگاه‌هایی محسوب می‌شود که نوت‌بوک‌های جدید از آن بهره می‌گیرند. رایانه‌های جدید اپل از نمایشگرهای خارجی بیشتری نیز پشتیبانی می‌کنند و اپل همچنین نوار لمسی موسوم به تاچ بار را کاملا حذف و یک ردیف از کلید فانکشن سایز کامل را جایگزین آن کرده است.

علاوه‌براین، کلید اسپیس بزرگ‌تر شده و کل صفحه‌کلید به‌جای رنگ مشابه با شاسی، به رنگ مشکی یکپارچه در آمده است. اسکنر تاچ آی‌دی در جای همیشگی خود قرار دارد؛ اما طراحی آن مشابه نمونه به‌کاررفته در مجیک کیبورد آی‌مک ۲۴ اینچی شده است. اپل می‌گوید:

با استفاده از کات‌خوان SDXC عکس‌ها و فلیم‌هاتان را منتقل کنید، با HDMI به تلویزیون به تلویزیون یا نمایشگرها متصل شوید و موسیقی‌ها را با استفاده از جک هدفون ۳/۵ میلی‌متری که هدفون‌های امپدانس بالا را تشخیص داده و تنظیم می‌کند، گوش دهید. با سه درگاه تاندربولت ۴ بی‌درنگ به لوازم جانبی یا نمایشگرها متصل شوید و شارژ سریع را با استفاده از درگاه مگ‌سیف ۳ تجربه کنید.

برای نخستین‌بار مجیک کیبورد یک ردیف کلید فانکشن کامل را برای مک‌بوک پرو با حس لمس کلیدهای مکانیکی که طرفداران آن را دوست دارند، به‌ارمغان می‌آورد. این شامل میانبرهای صفحه‌کلید جدید برای سیری، اسپات‌لایت و... است. تاچ آی‌دیدارای یک حلقه لمسی جدید است که انگشت شما را برای راهی سریع، آسان و ایمن برای باز کردن قفل مک شما راهنمایی می‌کند.

اپل با‌‌توجه‌به نقشه راه و پنجره دوساله برای مهاجرت کامل به پردازندههای ساخت خود، در حال بهروزکردن کامپیوترهای مک در کالبد و قلب تپندهای جدید است. کوپرتینویی‌ها تاکنون بیش از نیمی از کامپیوترهای مک را به پردازندههای جدید مجهز کرده‌اند و تنها دو عضو از این خانواده شامل آیمک پرو و مک پرو از این قافله جا ماندهاند.

مک‌بوک پرو ۲۰۲۱ نشان می‌دهد که با کامپیوتری بسیار شاخص و بهبودهای درخورتوجه مواجه‌‌‌ایم که ازقضا برای اپل و به‌طورکلی کامپیوترهای مبتنی‌بر آرم بسیار اهمیت خواهد داشت؛ زیرا غول دنیای فناوری با ارائه این محصول به‌نوعی ظرفیت و تجربه خود در طراحی تراشه را نشان داده است و می‌تواند شرکت‌های دیگر را به استفاده از تراشه‌های مبتنی‌بر معماری آرم سوق بدهد.

منبع APPLE

از سراسر وب

  دیدگاه
کاراکتر باقی مانده