انجمن فضاهای کار اشتراکی درباره تعطیلی فضای کار اشتراکی باغ کتاب: پایان قرارداد، مجوز آسیب به کسبوکارها نیست
روزهای اول مردادماه بود که کسبوکارها، تیمها و افراد فعال در فضای کار اشتراکی باغ کتاب تهران با اجبار و به دستور مدیریت باغ کتاب محل کار خود را ترک کردند. هرچند دلایل مختلفی درباره بیرون رانده شدن افراد و تیمها از این فضا مطرح شده اما انجمن فضاهای کار اشتراکی در بیانیه خود به همان موضوعی اشاره میکند که پیشتر زومیت در گزارشی به آن پرداخته بود: موضوع پایان قرارداد و مزایدهای که مبهم پیش رفت و سرنوشتش معلوم نشد.
انجمن فضاهای کار اشتراکی ایران در بیانیهای که در واکنش به این اتفاق منتشر کرده، تخلیه اجباری پارادایسهاب را مورد انتقاد قرار داده و آن را شوکی خوانده که پس از ماهها بحران جنگ و قطعی اینترنت گریبان کسبوکارها را گرفته است:
در حالی که کسبوکارهای کشور پس از هفتهها جنگ، قطعی گسترده اینترنت و ماهها بیثباتی، در حال بازیابی فعالیت خود بودند، تصمیم ناگهانی برای تخلیه فضای کار اشتراکی باغ کتاب، شوک دیگری به دهها کسبوکار و صدها نفر از فعالان اقتصادی کشور وارد کرد. کسبوکارهایی که نه یکی از طرفین قرارداد بودند و نه نقشی در تصمیمات مدیریتی داشتند، اما بیشترین هزینه را پرداخت کردند.
در ادامه این بیانیه در خصوص موضوع پایان قرارداد نیز آمده است: «انجمن فضاهای کار اشتراکی ایران از ابتدا، موضعی روشن و شفاف داشته است. پایان مدت قرارداد میان باغ کتاب و پارادایسهاب، بخشی از یک رابطه قراردادی میان دو مجموعه بوده و انجمن در جایگاه یک نهاد صنفی، وارد داوری درباره مفاد قرارداد میان دو طرف نمیشود؛ اما نمیتواند نسبت به پیامدهای تصمیمی که مستقیما بر فعالان این صنعت و امنیت فعالیت کسبوکارها اثر گذاشته است، بیتفاوت باشد.»
این انجمن بر این باور است که باید در قبال کسبوکارهای فعال در این فضا رویکرد حمایتی اتخاذ شود: «در شرایطی که رویکرد دولت در ماههای اخیر بر کاهش فشارهای ناشی از شرایط جنگی استوار بوده و حتی برای حمایت از مستاجران، سیاستهایی مانند محدودیت افزایش اجارهبها و امکان تمدید قراردادها را پیشبینی کرده است، انتظار میرود نهادهای عمومی نیز در تصمیمات خود همین رویکرد حمایتی را دنبال کرده و از تحمیل آسیبهای قابل پیشبینی به کسبوکارها اجتناب کنند.»
در ادامه بیانیه انجمن فضاهای کار اشتراکی نیز آمده است: «مساله امروز، پایان یک قرارداد نیست؛ مساله، نحوه مدیریت این فرایند و پیامدهای آن برای کسبوکارهایی است که سالها فعالیت خود را بر بستر این فضا بنا کردهاند.»
انجمن معتقد است که این اتفاق منجر به از دست رفتن سرمایه اجتماعی ایجادشده در این حوزه میشود: «پایان یک قرارداد نمیتواند به معنای نادیده گرفتن سرمایه اجتماعی شکلگرفته، اعتماد ایجادشده میان اعضا و اکوسیستمی باشد که طی سالها در این فضا شکل گرفته است.»
در بیانیه با اشاره به فعالیت پارادایسهاب در باغ کتاب به ضرورت قطع همکاری در شرایطی درست و برنامهریزیشده اشاره شده است:
پارادایسهاب بیش از ۶ سال در باغ کتاب فعالیت کرده و طی این مدت، دهها کسبوکار فعالیت خود را بر بستر این فضا شکل داده بودند. پایان چنین همکاریای نیازمند برنامهریزی برای انتقال کسبوکارهای مستقر بود؛ اما با وجود برگزاری مزایده، مشخص نشدن نتیجه آن، همزمانی دور دوم مزایده با آغاز جنگ و پس از ماهها سکوت و عدم پاسخ به مکاتبات پارادایسهاب،ناگهان دستور تخلیه صادر شد، پرسش روشن این است که چرا هزینه تاخیر و ابهام در تصمیمگیری باید بر دوش کسبوکارهایی گذاشته شود که نقشی در این فرایند نداشتند؟
این انجمن همچنین به تلاشها و نامهنگاریهایی اشاره کرده که مرتبط با این موضوع انجام داده است: «انجمن فضاهای کار اشتراکی ایران در تاریخ ۲۸ تیرماه، طی نامهای رسمی، از مدیریت باغ کتاب درخواست کرد حداقل سه تا شش ماه فرصت برای انتقال کسبوکارهای مستقر در نظر گرفته شود تا از وارد شدن آسیب بیشتر به فعالان این حوزه جلوگیری شود.»
در ادامه نیز توضیح داده شده است که این نامهنگاریها در نهایت بیجواب مانده است: «این مطالبه نه برای حفظ یک قرارداد، بلکه برای حفظ امنیت فعالیت کسبوکارهایی بود که هیچ نقشی در این اختلاف نداشتند، با وجود این، تاکنون پاسخی به این درخواست و سایر مکاتبات انجمن ارائه نشده است.»
دلیل این تخلیه اجباری نیز در بخش دیگری از این بیانیه ذکر شده است: «در روزهای گذشته، روایتهای مختلفی درباره علت تعطیلی این مجموعه در رسانهها و شبکههای اجتماعی منتشر شد و تلاش شد مموضوع به حاشیههایی خارج از اصل ماجرا تقلیل پیدا کند. انجمن معتقد است پرداختن به روایتهای غیرمستند، افکار عمومی را از مساله واقعی دور میکند.»
انجمن فضاهای کار اشتراکی بر این باور است که مساله اصلی ابهام در فرایند تصمیمگیری نبود، شفافیت درباره نتیجه مزایده، نحوه اجرای تخلیه و خسارتهایی است که به کسبوکارهای مستقر در این مجموعه وارد شده است.
آنچه امروز آسیب دیده، صرفا یک مجموعه یا یک بهرهبردار نیست. این شیوه تصمیمگیری، اعتماد به کل صنعت فضاهای کار اشتراکی را تحت تاثیر قرار داده است. زمانی که یک فضای کار اشتراکی با سابقه چندین ساله، بدون برنامه انتقال و بدون فرصت کافی برای اعضای خود تعطیل میشود. این موضوع میتواند بر نگاه کسبوکارها به ثبات و پیشبینیپذیری در همکاری با چنین فضاهایی اثرگذار باشد.
در ادامه این بیانیه نیز مطالبههای انجمن فضاهای کار اشتراکی ایران در این خصوص اعلام شده است:
انجمن خواستار آن است که باغ کتاب درباره نتیجه نهایی مزایده و مبنای تصمیمات اتخاذشده را بهصورت شفاف و عمومی اعلام کند.
- انجمن خواستار آن است که باغ کتاب درباره فرایند منتهی به صدور ناگهانی دستور تخلیه و همچنین، عدم پاسخگویی به مکاتبات رسمی انجمن، توضیح روشن و مسئولانه ارائه کند.
- باغ کتاب، باید نسبت به خسارتهای واردشده به کسبوکارهای مستقر، مسئولانه برخورد کرده و برنامه مشخص خود برای جبران این خسارتها اعلام کند.
- باغ کتاب باید نسبت به آثار تصمیم اتخاذشده بر اعتبار حرفهای پاردایسهاب و اعتماد عمومی به صنعت فضای کار اشتراکی پاسخگو باشد و اقدامات لازم برای جبران این آسیبها را انجام دهد.
- انجمن خواستار آن است که باغ کتاب زمینه برگزاری جلسهای با حضور نمایندگان انجمن، بهرهبردار و نمایندگان کسبوکارهای آسیبدیده را فراهم کند تا این موضوع از مسیر شفافیت، گفتوگو و مسئولیتپذیری تعیین تکلیف شود.
در بخش دیگری از این بیانیه، «اعتماد» ستون اصلی هر اقتصاد پویا و هر محیط کسبوکار سالم خوانده شده و آمده است: «هیچ تصمیم مدیریتی، حتی اگر در چارچوب یک قرارداد اتخاذ شده باشد، نباید به قیمت بیثباتی کسبوکارها، آسیب به اعتبار فعالان این صنعت و از بین رفتن اعتماد عمومی تمام شود.»
انجمن فضاهای کار اشتراکی در پایان یادآور شده است که این موضوع را پیگیری خواهد کرد: « انجمن فضاهای کار اشتراکی ایران پیگیری این موضوع را نه صرفا یک مطالبه موردی، بلکه بخشی از مسئولیت صنفی خود در صیانت از اعتبار، ثبات و آینده صنعت فضاهای کار اشتراکی میداند و حصول نتیجه، این مطالبه را با جدیت دنبال خواهد کرد.»
