تخلیه اجباری کسب‌وکارها از باغ کتاب؛ چه بر سر فضای کار اشتراکی پارادایس‌هاب آمد؟

این فضای کار اشتراکی که از سال ۱۳۹۸ در باغ کتاب تهران فعالیت می‌کرد، در روزهای پنج‌شنبه و جمعه هفته گذشته (اول و دوم مرداد) با اقدام مستقیم باغ کتاب از محل خود تخلیه شد و تیم‌های مستقر در این مرکز از میزها و اتاق‌های خود به بیرون هدایت شدند.

برخی فعالان این حوزه می‌گویند این اتفاق بدون روشن‌ شدن تکلیف مزایده‌ای رخ داده که برگزاری آن با آغاز جنگ اخیر هم‌زمان شد و بی‌سرانجام ماند. انجمن محل‌های کار اشتراکی نسبت به این روند و پیامدهای آن برای کسب‌وکارهای مستقر در این فضا واکنش نشان داده است.

قرارداد بهره‌برداری پارادایس‌هاب از فضای کار اشتراکی باغ کتاب انتهای سال ۱۴۰۴ به پایان رسید. بر اساس رویه‌ای که باغ کتاب برای واگذاری بهره‌برداری از بخش‌های مختلف مجموعه دنبال می‌کند، برای این فضا نیز مزایده برگزار شد.

به گفته فرشاد جعفرپور، عضو هیات‌مدیره پارادایس‌هاب و از اعضای انجمن محل‌های کار اشتراکی، شرایط اعلام‌شده در نوبت مزایده اول به‌ گونه‌ای بود که هیچ مجموعه‌ای عملا نمی‌توانست به‌صورت اقتصادی از آن فضا بهره‌برداری کند. به همین دلیل مزایده اول باطل اعلام شد.

بر اساس آگهی نوبت دوم، مجموعه‌های متقاضی مهلت داشتند از ۲۸ بهمن تا ۲۹ اسفند پاکت‌های خود را برای شرکت در مزایده تحویل دهند. همان‌طور که در بسیاری از مزایده‌ها معمول است، بخش عمده متقاضیان قصد داشتند در روز پایانی این مهلت، یعنی ۲۹ اسفندماه، پاکت‌های خود را تحویل دهند. اما این روز مصادف بود با روزهای جنگ ۳۹ روزه. در آن روزها به گفته جعفرپور، فعالان این حوزه و به‌طور کلی فضای کسب‌وکار درگیر مدیریت بحران ناشی از جنگ شدند و روند عادی رسیدگی به مزایده تحت‌الشعاع این شرایط قرار گرفت.

اما پس از پایان جنگ هم تا حدود یکی دو هفته اخیر، هیچ اعلام رسمی درباره سرنوشت مزایده دوم منتشر نشد. در همین بازه زمانی، باغ کتاب نامه‌ای به پارادایس‌هاب ارسال کرد و به این مجموعه حدود یک هفته مهلت داد تا فضا را تخلیه کند.

جعفرپور تاکید می‌کند که از نگاه صنفی، با توجه به شرایط فورس‌ماژور، مزایده دوم باید دوباره برگزار شود تا همه مجموعه‌ها امکان مشارکت مجدد را داشته باشند. هم‌چنین این پرسش مطرح است که در صورت عدم تجدید مزایده، شیوه واگذاری بهره‌برداری - از جمله احتمال انجام «ترک تشریفات» - بر چه اساس و با چه قواعدی صورت می‌گیرد.

محور دومی که این فعال صنفی مطرح می‌کند نحوه برخورد باغ کتاب با کسب‌وکارهای فعال در این فضاست. به گفته جعفرپور، باغ کتاب که هفت سال میزبان پارادایس‌هاب بوده و از نزدیک با نحوه فعالیت این مجموعه تعامل داشته است، با ارسال یک نامه فقط حدود یک هفته تا ۱۰ روز مهلت برای تخلیه کامل فضا در نظر گرفته است.

این در حالی است که افراد و کسب‌وکارهای مستقر در این فضای کار اشتراکی - که عموما از روند مزایده و حتی از پایان قرارداد اصلی میان پارادایس‌هاب و باغ کتاب اطلاعی نداشتند - به‌یک‌باره محل کار خود را از دست داده‌اند. جعفرپور می‌پرسد جبران ضرر و زیان کسب‌وکارهایی که اصلا طرف این قرارداد و این مناقشه نبوده‌اند، بر عهده چه کسی است؟

در روزهای پنج‌شنبه و جمعه هفته گذشته، پیش از روشن‌شدن پاسخ به این سوالات، تیم‌های مستقر در پارادایس‌هاب میزهای کاری خود در باغ کتاب را از دست دادند. به گفته منابع نزدیک به ماجرا، این اقدام با زور و اجبار همراه بوده است.

به گفته این منبع، مزایده برای واگذاری بهره‌برداری برگزار شده اما هیچ متقاضی‌ای در آن شرکت نکرده است؛ به همین دلیل باغ کتاب تصمیم گرفته است خودش مدیریت این بخش را بر عهده بگیرد.

با کنار هم گذاشتن روایت دو طرف، یک پرسش هم‌چنان بی‌پاسخ باقی می‌ماند: آیا تصمیم باغ کتاب برای «هدایت مستقیم» فضا، جایگزین رسمی مزایده باطل‌شده محسوب می‌شود یا یک تصمیم موازی و جداگانه است؟

هم‌چنین بر اساس پیگیری‌های زومیت، تکلیف کسب‌وکارهای خرد مستقر در پارادایس‌هاب که در این تصمیم‌گیری نقشی نداشتند، مشخص نیست و هنوز زمان‌بندی دقیق و روند جایگزینی و اسکان مجدد این کسب‌وکارها هنوز از سوی باغ کتاب اعلام نشده است.