انجمن روانپزشکان: دسترسی نابرابر به اینترنت باعث افزایش فشار روانی و احساس بیعدالتی در جامعه میشود
انجمن علمی روانپزشکان ایران در بیانیهای با تاکید بر این که «اینترنت به بخشی ضروری از زیست روزمره تبدیل شده است» نسبت به پیامدهای روانی و اجتماعی قطعی اینترنت هشدار داده است. این انجمن باور دارد که محدودیت یا دسترسی نابرابر به اینترنت فشار روانی را افزایش میدهد، به بیشتر شدن احساس بیعدالتی دامن میزند و اعتماد عمومی را کاهش میدهد.
امیرحسین جلالی ندوشن، سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران نیز در گفتوگو با ایلنا از نقش حیاتی اینترنت در دنیای امروز گفته است:
سلب اینترنت آزاد، که دسترسی به جهان را فراهم میکند، در شرایطی که ساکنان دورافتادهترین روستاها میتوانند با سراسر جهان ارتباط برقرار کنند، نهتنها پسرفتی جهانی است، بلکه پیامدهایی چون حذف صدای ایرانیان از عرصه بینالمللی را به بار میآورد.- امیرحسین جلالی ندوشن، سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران
جلالی ندوشن که عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران نیز هست ابعاد روانی قطعی دسترسی به اینترنت برای افراد، بهویژه جوانانی که عرصههای مختلف زندگیشان به اینترنت وابسته است، را تشریح کرد:
«از منظر سلامت روان جامعه، زمانی جامعه از ثبات و تابآوری بیشتری برخوردار خواهد بود که شهروندان به طور کلی نسبت به دسترسی خود به پایههای زندگی امروز، احساس عدالت، شفافیت و قابلیت اتکا داشته باشند. اینترنت امروز بخشی از زندگی روزمره است و نقش ابزار حیاتی زندگی را ایفا میکند. این مساله برای نسل جدید، نوجوانان و جوانترها، بیش از میانسالان و دیگر گروههای سنی و اجتماعی اهمیت دارد.»
وابستگی عمیقتر نسل جدید به اینترنت
او در ادامه به جایگاه اینترنت در زندگی نسلهای جدید اشاره کرده و محرومیت از اینترنت را مساوی با محرومیت از آب یا غذا برای این نسل دانست: «آنها نسلی هستند که از نخستین لحظات آگاهی خود، کامپیوتر، اینترنت و تلفنهای هوشمند را نه تنها بخشی از زندگی والدین، بلکه بخشی از آموزش و در حقیقت، بخش جداییناپذیر زندگی خویش یافتهاند. اینترنت برای ایشان نه صرفاً ابزاری برای ارتباط یا سرگرمی، بلکه معادل مدرسه، فضای خانواده، دوستی و عرصهای برای تجربههای متنوع بوده است.» با در نظر داشتن چنین دیدگاهی، جلالی ندوشن میگوید:
همانطور که دریغ داشتن آب یا غذا به عنوان نیازهای پایهای، تهدیدی جدی برای امکان بقاست، محروم ساختن از اینترنت در زندگی امروز، آثار مشابهی به همراه دارد و هرگونه محدودیت و محرومیتی را تحمیل میکند. طبیعتا برای نوجوانان و جوانان، این مسئله و حس عدالت نسبت به آن به مراتب عمیقتر و شدیدتر است.- امیرحسین جلالی ندوشن، سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران
محدودیتهای طولانی؛ از اختلال تا بحران روانی
سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران با مقایسه محدودیت اینترنت با قطع یک زیرساخت حیاتی، به پیامدهای تداوم این وضعیت اشاره کرد و گفت:
«من بر این باورم که در دنیای امروز، تصور جهانی با ارتباطات بسیار کنترلشده، محدود و تحت مدیریت دقیقا مانند بستن آب بر روی گروهی از افراد است؛ جامعه ممکن است در کوتاهمدت، تحت شرایطی چون جنگ، محدودیتها را تحمل کند. اما زمانی که این محدودیتها مکرر، غیرقابل پیشبینی، نامشخص و بدون اطلاعرسانی مناسب شوند، نه صرفا برای یک یا دو روز، بلکه طولانیتر، وضعیت به کلی دگرگون میشود.»
ممکن است خیابانی یا اتوبانی به دلایل پروازی برای چند ساعت مسدود شود، اما اگر به دو یا سه روز کشیده شود، دیگر تمهید نیست، بلکه بحرانی است که میتواند عواقب جدی داشته باشد. بر این باورم که مسئله را باید از این زاویه نگریست. در کوتاهمدت تابآور هستیم و میتوانیم جایگزینهایی بیابیم.- امیرحسین جلالی ندوشن، سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران
حذف تدریجی صدای ایرانیان از جهان
جلالی ندوشن پیامدهای کلان این روند را هم برشمرده و هشدار میدهد که سلب اینترنت آزاد پیامدهایی چون حذف صدای ایرانیان از عرصه بینالمللی را به بار میآورد: «صدای ایرانیان، به ویژه ساکنان کشور، ممکن است کمکم کمرنگ شود یا صداهایی جایگزین گردد که بعدها جمعیت ایران را نمایندگی نکند.»
